قلعہ عمر پور

ایہہ گگو توں جملیراساہوکا روڈتے 3/4 کلومیٹر دے فاصلے تے ہے تے پکی سڑک توں تقریباً ہک فرلانگ تے لہندے پاسے ہے ، عمر حیات ڈھڈی قوم دا ہک راجہ ہا ۔ایں جاہ تے اوندی حکومت ہئی تے اوندے ماتحت تقریباً 16 مربع میل دا علاقہ آندا ہئی۔ایہ قلعہ ہک اُچے ٹٻے تے بݨایا ڳیا ہئی ، پاکستان بنݨ توں پہلے ایندی چار دیواری موجود ہئی تے وݙا ٻوہا پوادھ آلے پاسے موجود ہئی تے چاراں کنڈیاں تے مینار بݨیئے ہوئے ہن ۔ ول ایں دے آثار آہستہ آہستہ ختم تھیوݨ پئے ڳئے ہن ، صرف چندگز دی لمبی کندھی پچادھ آلے پاسے کئی سالاں دی داستان اپݨے سینے لاء تے کھڑی ہے ، جیڑھی تقریباً چار پنج فٹ چوڑی اے ، ایہہ کندھی چوٹی ٹائل نما سلھ نال بݨی ہوئی اے تے ایں دی چنائی گارے دی اے ۔ وچ وچ کنگھر تے پتھر وی امدے ہن ۔ تقریباً سارا علاقے وچ سلھاں ، روڑے ،ٹھیکریاں تے بھڄے برتناں دے ٹوٹے کھنڈریئے ہوئے ہن ، کتھائیں کتھائیں ہݙیاں دے ٹوٹے وی نظردن ۔ ایں علاقے دے بزرگ ہرن پیر دی بد دعا نال ایہہ قلعہ برباد تھی ڳیا۔  ݙھڈی قوم دے بندے اتھوں اٹھی تے موضع کھوکھر اں اچ چلے ڳئے ہن ، ایں قلعے بارے ہک تے ایہہ روایت وی ݙسی ویندی ہے جو اے قلعہ کھوتوال دے زمانے نال ای تعلق رکھیندا ہے جݙاں جو ݙوجھے روایت ایہہ ہے پئی جو ایہہ قلعہ اکبر بادشاہ دے دور اچ تعمیر تھیا ہے ، بہرحال ایندی تاریخی اہمیت توں انکار نی کیتا ونڄ سڳدا ۔ 1927ء اچ انگریزاں ایں جاہ توں کجھ کلومیٹر دے فاصلے تے نہر دے کنڈھے عمر پور ریسٹ ہاؤس اساریا ہئی، اتھاں دے ڈھڈی وسنیکاں کوں 11 مربع اراضی الاٹ کر ݙتی ہئی جیں دی وجہ توں ایں قلعے دے نیڑے دا رقبہ سدو خان ڈھڈی ، محمد خان ڈھڈی سکے بھراواں کوں ملیا ، ایں ٹیلے تے موجود مسیت اڄ توں تقریباً پنجاہ سال پہلاں انہاں بݨوائی ہئی ،محمد خان ڈھڈی دے پتر ریاض احمد ڈھڈی ہوران ݙسیا ہے جو ہُݨ صرف کجھ گھرانے اتھاں آباد ہن جݙاں جو باقی ڈھڈی موضع کھوکھراں وچ چلے ڳئے ہن ، صوفی عبدالکریم جموں ( جیندا ݙیرا ایندے نال ای اے ) ہوراں ݙسیا ہئی جو 1960ء اچ ایندی کھدائی تھئی ہئی جیں دی نشاندہی چراغ شاہ نامی بندے کیتی ۔ اوݙوں اتھاں شاہ جہاں دے دور دے سکے ملے ہن ۔

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء