قبلہ
| قبلہ (Qibla) | |
| فائل:Kaaba Mirror Reflection.jpg | |
| مقام | مسجد الحرام، مکہ |
|---|---|
| مرکزی نکتہ | کعبہ |
| اہمیت | نماز تے عبادات دی سمت |
| پہلا قبلہ | بیت المقدس |
قبلہ (سارائیکی: قبلہ) ہک عربی لفظ ہے جیندا مطلب "سمت" یا "پاسہ" ہے۔ اسلامی اصطلاح وچ ایندا مطلب اوہ سمت ہے جیندے طرف منہ کر کے مسلمان نماز ادا کریندے ہن۔ ایہ سمت سعودی عرب دے شہر مکہ وچ واقع مسجد الحرام دے وسط وچ موجود کعبہ دی طرف ہے۔[١]
تاریخ تے تحویلِ قبلہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]اسلام دے ابتدائی دور وچ مسلمان بیت المقدس (یروشلم) ول منہ کر کے نماز پڑھدے ہن۔
- ہجرتِ مدینہ: ہجرت دے تقریباً 16 یا 17 مہینے بعد اللہ تعالیٰ دے حکم نال قبلہ تبدیل کیتا گیا۔
- حکمِ الہی: قرآن پاک دی سورہ البقرہ وچ قبلہ دی تبدیلی دا حکم نازل تھیا۔ جیندے بعد مسلماناں نے کعبہ کوں اپنا مستقل قبلہ تسلیم کیتا۔
- مسجدِ قبلتین: مدینہ منورہ دی اوہ مسجد جتھاں نماز دے دوران قبلہ دی تبدیلی دا حکم پہنچا تے نمازیاں نے رخ تبدیل کیتا، اوہ "مسجدِ قبلتین" (دو قبلیاں والی مسجد) دے ناں توں مشہور ہے۔
قبلہ دی سمت معلوم کرݨ دے طریقے
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]پوری دنیا توں قبلہ دی درست سمت معلوم کرݨ واسطے مختلف طریقے ورتے ویندن:
- قطب نما (Compass): خاص طور تے بݨائے گئے "قبلہ نما" قطب نما مقناطیسی سوئی دے ذریعے مکہ دی سمت ݙسیندے ہن۔
- سائنسی طریقہ (عرض بلد تے طول بلد): ماہرینِ فلکیات ریاضی دے فارمولیاں دے ذریعے کسی وی شہر دے مقام توں کعبہ دا درست زاویہ (Azimuth) کڈھ سڳدے ہن۔
- سورج دے ذریعے: سال وچ دو مرتبہ (28 مئی تے 16 جولائی کوں) سورج بالکل کعبہ دے اوپر ہوندے، ایں وقت پوری دنیا وچ سائے دی سمت توں قبلہ دا درست تعین کیتا ونڄ سڳدے۔
- ڈیجیٹل ایپس: اڄ کل سمارٹ فونز وچ GPS دے ذریعے قبلہ دی سمت معلوم کرݨ ٻہوں آسان تھی گیا ہے۔
[Image showing how to determine the Qibla direction using the shadow of the sun on specific dates]
پاکستان وچ قبلہ دی سمت
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]پاکستان تے سارائیکی وسیب دے جغرافیائی مقام دے مطابق قبلہ دی سمت تقریباً جنوب مغرب (South-West) دے درمیان ہوندی ہے۔ اگر اساں قطب نما استعمال کروں تاں پاکستان وچ قبلہ دا زاویہ تقریباً 260 توں 270 درجے دے درمیان ہوندے۔
اہمیت
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]- وحدت دی علامت: قبلہ پوری دنیا دے مسلماناں واسطے اتحاد دی علامت ہے کہ اوہ ہکو مرکز دی طرف متوجہ ہن۔
- روزمرہ زندگی: نماز دے علاوہ، جانور ذبح کرݨ، تلاوتِ قرآن تے تدفین دے وقت وی قبلہ دی سمت دا خیال رکھا ویندے۔
حوالے
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]- ↑ "Qibla - Islamic Ritual Direction"۔ Encyclopedia Britannica۔ اخذ شدہ بتاریخ 2026-01-22