قاضی محمد عبد الباقی

قاضی محمد عبد الباقی کرسالوی (1846-1919) سیال شریف دے روحانی پیشوا خواجہ شمس الدین سیالوی دے خاص خلیفہ ہن۔ انہاں دی پیدائش 1262ھ بمطابق 1846ء وچ کرسال ضلع چکوال وچ تھئی۔ انہاں دے والد ماجد قاضی احمد الدین کرسالوی ہن جیہڑے عالم دین اتے خواجہ شمس العارفین سیالوی دے خلیفہ خاص ہن۔

قاضی محمد عبد الباقی نے مروجہ علوم اپݨے پیو اتے ٻئے استاداں توں حاصل کیتے اتے خواجہ شمس العارفین سیالوی توں تصوف دی تعلیم ڳھدی۔ انہاں خواجہ سیالوی دے ہتھ تے بیعت کیتی اتے سلوک دیاں منزلاں طے کر کے خلافت حاصل کیتی۔ انہاں کوں اپݨے شیخ نال ٻہوں محبت ہئی اتے او پیدل سیال شریف حاضر تھیندے ہن۔

فراغت تعلیم دے بعد انہاں کرسال وچ درس و تدریس دا سلسلہ شروع کیتا۔ ٻہوں سارے طلباء نے انہاں توں علم حاصل کیتا۔ جنات وی انہاں دے درس وچ شامل تھیندے ہن۔ او خواجہ محمد الدین سیالوی دے دور وچ سیال شریف دے مدرسے وچ وی پڑھیندے رہے۔ کجھ عرصہ چک نمبر 67 جنوبی وچ وی رہے جتھاں خواجہ محمد حسین معظم آبادی اتے مولانا محمد حنیف آف کوٹ مومن نے انہاں توں فیض حاصل کیتا۔

انہاں کوں روپوال دے لوک پڑھاوݨ کیتے اپݨی وستی گھِن ڳئے اتے 20 بیگھے زمین بطور ہدیہ پیش کیتی۔ ہک واری کہیں بے ادب بندے مسجد وچ انہاں دی جتی چوری کر ڳھدی۔ ایں حرکت تے انہاں ناراض تھی کے اتھوں پڑھاوݨ چھوڑ ݙتا اتے فرمایا کہ اِتھاں قیامت تائیں کوئی عالم دین پیدا نہ تھیسی اتے ایویں ہی تھیا۔

انہاں دے کجھ شاگرداں وچ مولانا شمس الدین دھرابی، خواجہ محمد حسین معظم آبادی اتے مولانا محمد حنیف شامل ہن۔ او ٻہوں وݙے مفتی اتے فقیہ ہن اتے مسائل شرعیہ تے بے تکلف ڳالھ مہاڑ کریندے ہن۔ او ذہانت وچ وی منفرد مقام رکھدے ہن۔

انہاں دا حلیہ ٻہوں ملائم اتے نازک ہئی۔ چہرے توں رعب اتے نورانیت ٹپکدی ہئی۔ انہاں دا قد درمیانہ اتے رنگ گندمی ہئی۔ او سفید اتے عمدہ لباس پیندے ہن اتے سادہ خوراک استعمال کریندے ہن۔ او زہد و تقویٰ اتے علم و فضل وچ بے مثال ہن۔

انہاں دا وصال 25 رمضان 1337ھ بمطابق 24 جون 1919ء کوں کرسال وچ تھیا۔ انہاں دی نماز جنازہ مولانا قاضی غلام نبی چاولی نے پڑھائی اتے انہاں کوں آبائی قبرستان وچ دفن کیتا ڳیا۔ انہاں دی اولاد وچ صرف ہک دھی ہئی جیندے ناں بخت بانو ہئی۔