قاضی عیاض

قاضی عیاض، جنہیں دا پورا ناں ابو الفضل عیاض بن موسیٰ بن عیاض بن عمرون بن موسیٰ بن عیاض السبتی الیحصبی ہئی، مراکش (المغرب) دے ہک مشہور ادیب، مؤرخ، محدث تے فقہ مالکی دے فقیہ ہن۔ اوہ 15 شعبان 476ھ بمطابق 28 دسمبر 1083ء کوں سبتہ وچ پیدا تھئے۔ اونکوں مراکش دے ست اولیاء وچوں ہک منیا ویندے۔

قاضی عیاض نے مختلف علوم تے تقریباً ویہہ کتاباں لکھیاں ہن، پر اوندی سب توں زیادہ شہرت انہیں دی کتاب "الشفاء بتعریف حقوق المصطفیٰ" دی وجہ توں ہے۔ انہیں دیاں ٻیاں مشہور کتاباں وچ "اکمال المعلم بفوائد صحیح مسلم"، "مشارق الانوار علی صحاح الآثار"، "الاعلام بحدود قواعد الاسلام"، "الغنیۃ"، "ترتیب المدارک و تقریب المسالک فی معرفۃ اعلام مذہب الامام مالک"، "العقیدہ"، "جامع التاریخ"، "الالماع الی معرفۃ اصول الروایۃ و تقیید السماع"، "ازہار الریاض فی اخبار القاضی عیاض" تے "شرح حدیث ام زرع" شامل ہن۔

اوں نے قرطبہ وچ قاضی دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں۔ قاضی عیاض 10 جمادی الثانی 544ھ بمطابق 14 اکتوبر 1149ء کوں مراکش وچ اینہہ فانی جہان توں جھوک لݙا ڳئے۔