فریڈرک سوڈی

فریڈرک سوڈی

فریڈرک سوڈی (2 ستمبر 1877 – 22 ستمبر 1956) ہک انگریز ریڈیو کیمیا دان ہا جئیں ، ارنسٹ ردرفورڈ دے نال مل تے ، وضاحت کیتی جو ریڈیو ایکٹیویٹی عناصر دی تبدیلی دی وجہ توں تھیندی ہے ، جیڑھی ہݨ جوہری رد عمل وچ شامل ہووݨ دے طور تے ڄاتی ویندی ہے ۔ انہاں کجھ ریڈیو ایکٹیو عناصر دے آئسوٹوپس دی موجودگی وی ثابت کیتی ۔ 1921 وچ ، انہاں کوں "ریڈیو ایکٹیو مادیاں دی کیمسٹری دے بارے وچ ساݙے علم وچ شراکت ، تے آئسوٹوپس دی ابتدا تے نوعیت دی تحقیقات" واسطے کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ۔ سوڈی ہک کثیر العلمی شخصیت ہا جئیں کیمسٹری ، نیوکلیئر فزکس ، شماریاتی میکانکس ، فنانس تے معاشیات وچ مہارت حاصل کیتی ۔

جیوݨ جوڳ

سوڈی 6 بولٹن روڈ ، ایسٹ بورن ، انگلینڈ وچ پیدا تھیا ، جیڑھا جو بینجمن سوڈی ، مکئی دے سوداگر ، تے ایندی ذال ہنا گرین دا پتر ہا ۔ او ایسٹ بورن کالج وچ سکول ڳیا ، ول یونیورسٹی کالج آف ویلز ایٹ ایبرسٹ وتھ تے مرٹن کالج ، آکسفورڈ وچ تعلیم حاصل کرݨ ڳیا ، جتھاں انہاں 1898 وچ کیمسٹری وچ فرسٹ کلاس آنرز نال گریجویشن کیتی ۔ او 1898 توں 1900 تئیں آکسفورڈ وچ ہک محقق ہا ۔

سائنسی سوبھاں

1900 وچ ، او مونٹریال ، کیوبک وچ میک گل یونیورسٹی وچ کیمسٹری وچ ڈیمونسٹریٹر بݨ ڳیا ، جتھاں انہاں ارنسٹ ردرفورڈ دے نال ریڈیو ایکٹیویٹی تے کم کیتا ۔ انہاں تے ردرفورڈ محسوس کیتا جو ریڈیو ایکٹیو عناصر دا غیر معمولی رویہ ایں واسطے ہا کیوں جو او ٻئے عناصر وچ تبدیل تھی ویندے ہن ۔ ایہ تبدیلی الفا ، بیٹا تے گاما تابکاری وی پیدا کریندی ہئی ۔ جݙاں ریڈیو ایکٹیویٹی پہلی واری دریافت تھئی ہئی ، تاں کہیں کوں یقین نہ ہا جو ایندی وجہ کیا ہے ۔ سوڈی تے ردرفورڈ دی محتاط کم دی ضرورت ہئی تاں جو ایہ ثابت کیتا ون٘ج سڳے جو ایٹمی تبدیلی دراصل تھیندی پئی ہے ۔

1903 وچ ، سر ولیم ریمسے دے نال یونیورسٹی کالج لندن وچ ، سوڈی ݙیکھایا جو ریڈیم دی تبدیلی ہیلیم گیس پیدا کریندی ہے ۔ تجربے وچ ریڈیم دا ہک نمونہ ہک پتلی دیوار والے شیشے دے لفافے وچ بند ہا جیڑھا جو خالی شیشے دے بلب وچ واقع ہا ۔ تجربے کوں لمبے عرصے تئیں چلاوݨ دے بعد ، اڳلے خالی جاہ دے مواد دے سپیکٹرل تجزیہ توں ہیلیم دی موجودگی دا پتہ چلا ۔ بعد وچ 1907 وچ ، ردرفورڈ تے تھامس روئڈز ݙیکھایا جو ہیلیم پہلے ہیلیم دے مثبت چارج والے نیوکلی (He2+) دے طور تے بݨدا اے جیڑھے جو الفا ذرات دے برابر ہن ، جیڑھے جو پتلی شیشے دی دیوار توں گزر سڳدے ہن پر آس پاس دے شیشے دے لفافے وچ شامل ہن ۔

1904 توں 1914 تئیں ، سوڈی گلاسگو یونیورسٹی وچ لیکچرر ہا ۔ روتھ پائریٹ ایں دوران ایندے تحقیقی معاون دے طور تے کم کیتا ۔ مئی 1910 وچ سوڈی کوں رائل سوسائٹی دا فیلو منتخب کیتا ڳیا ۔ 1914 وچ انہاں کوں ایبرڈین یونیورسٹی وچ ہک کرسی تے مقرر کیتا ڳیا ، جتھاں انہاں پہلی عالمی جنگ نال تعلق رکھݨ والی تحقیق تے کم کیتا ۔

1913 وچ ، سوڈی ݙیکھایا جو ہک ایٹم الفا اخراج تے ایٹمی نمبر وچ ݙو درجے گھٹ ویندا ہے ، بیٹا اخراج تے ہک جاہ ودھ ویندا ہے ۔ ایہ تقریبا اوں وقت کازیمیرز فاجانس دریافت کیتا ہا ، تے اینکوں فاجانس تے سوڈی دا ریڈیو ایکٹیو ڈسپلیسمنٹ قانون دے طور تے ڄاتا ویندا ہے ، جیڑھا جو ریڈیو ایکٹیو عناصر دے خانداناں دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ دی طرف ہک بنیادی قدم ہے ۔ 1913 وچ سوڈی اوں رجحان کوں وی بیان کیتا جیندے وچ ہک ریڈیو ایکٹیو عنصر دی ہک توں زیادہ ایٹمی ماس ہوندے حالانکہ کیمیائی خصوصیات ہک جیویں ہوندیاں ہن ۔ انہاں ایں تصور کوں آئسوٹوپ دا ناں ݙتا جیندا مطلب اے "ہک جاہ" ۔ ایہ لفظ شروع وچ انہاں کوں مارگریٹ ٹوڈ تجویز کیتا ہا ۔ بعد وچ ، جے جے تھامسن ݙیکھایا جو غیر ریڈیو ایکٹیو عناصر وچ وی کئی آئسوٹوپس تھی سڳدن ۔ جیڑھا کم سوڈی تے ایندے تحقیقی معاون ادا ہچنز گلاسگو تے ایبرڈین وچ کیتا ہا ، ݙیکھایا جو یورینیم ریڈیم وچ تبدیل تھیندے ۔

1918 وچ ، سکاٹش سائنسدان جان آرنلڈ کرینسٹن دے نال کم کریندے ہوئے ، انہاں اوں عنصر دے آئسوٹوپ دی دریافت دا اعلان کیتا جینکوں بعد وچ پروٹیکٹینیئم دا ناں ݙتا ڳیا ۔ ایہ جرمن لیز میٹنر تے اوٹو ہان دی دریافت توں تھوڑا بعد ہا ۔ تاہم ، آکھیا ویندا اے جو انہاں دی دریافت دراصل 1915 وچ تھئی ہئی پر ایندا اعلان کرینسٹن دے نوٹس لاک تھیوݨ دی وجہ توں تاخیر دا شکار تھیا جݙاں او پہلی عالمی جنگ وچ فعال خدمت تے ہا ۔

1919 وچ ، او آکسفورڈ یونیورسٹی وچ کیمسٹری دے پہلے ڈاکٹر لی دے پروفیسر دے طور تے منتقل تھی ڳیا ، جتھاں ، 1936 تئیں دے عرصے وچ ، انہاں لیبارٹریز تے کیمسٹری دے سلیبس کوں نویں سروں منظم کیتا ۔ انہاں کوں ریڈیو ایکٹیو تبدیلی وچ انہاں دی تحقیق تے خاص طور تے آئسوٹوپس دے نظریے دی تشکیل واسطے 1921 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ۔

انہاں دے کم تے مضامین جنہاں ریڈیو ایکٹیویٹی دی نویں سمجھ کوں مقبول کیتا او ایچ جی ویلز دے "دی ورلڈ سیٹ فری" (1914) دی اہم تحریک ہئی ، جیندے وچ ہک جنگ وچ بائیوپلین توں گرائے ڳئے ایٹمی بمب ݙکھائے ڳئے ہن جیڑھی جو مستقبل وچ کئی سال بعد سیٹ کیتی ڳئی ہے ۔ ویلز دے ناول کوں "دی لاسٹ وار" وی آکھیا ویندا اے تے ایہ افراتفری توں ابھرݨ والی ہک پرامن دنیا دا تصور پیش کریندے ۔ "ولتھ ، ورچوئل ولتھ اینڈ ڈیبٹ" وچ سوڈی ویلز دے "دی ورلڈ سیٹ فری" دی تعریف کیتی ہے ۔ انہاں ایہ وی آکھیا جو ریڈیو ایکٹیو عمل شئیت ستاریاں کوں طاقت ݙیندے ہن ۔

معاشیات

1921 توں 1934 تئیں لکھیاں ڳئیاں چار کتاباں وچ ، سوڈی "عالمی مالیاتی تعلقات دی ہک بنیادی تنظیم نو دی مہم" جاری رکھی ، معاشیات تے طبیعیات - خاص طور تے تھرموڈینامکس دے قوانین – نال جڑیا ہک نقطہ نظر پیش کیتا تے "اینکوں ہک سنکی قرار ݙتا ڳیا" ۔ جݙاں جو ایندیاں زیادہ تر تجاویز - "سونے دے معیار کوں چھوٹ ݙیوݨ ، بین الاقوامی ایکسچینج ریٹ کوں فلوٹ کرݨ ݙیوݨ ، وفاقی سرپلس تے خسارے کوں میکرو اکنامک پالیسی ٹولز دے طور تے استعمال کرݨ جیڑھے جو سائیکلیکل رجحانات دا مقابلہ کر سڳدن ، تے اقتصادی شماریات دے بیورو قائم کرݨ (بشمول صارف قیمت انڈیکس) ایں کوشش کوں آسان بݨاوݨ واسطے" - ہݨ روایتی عمل ہن ، فریکشنل ریزرو بینکنگ تے ایندی تنقید اڄاں وی "روایتی دانشمندی دی حدود توں ٻاہر اے" حالانکہ آئی ایم ایف دے ہک حالیہ پیپر ایندیاں تجاویز کوں نویں سروں زندہ کیتا ہے ۔ سوڈی لکھیا جو مالیاتی قرضے کمپاؤنڈ وہاج تے تیزی نال ودھدے ہن پر حقیقی معیشت جیواشم ایندھن دے ختم تھیوݨ والے ذخائر تے مبنی ہئی ۔ جیواشم ایندھن توں حاصل تھیوݨ والی توانائی کوں دوبارہ استعمال نئیں کیتا ون٘ج سڳدا ۔ اقتصادی ترقی دی ایہ تنقید ہݨ ابھرݨ والے شعبے ماحولیاتی معاشیات وچ ایندے فکری وارثاں ولوں گونجدی ہے ۔

دی نیو پالگریو ڈکشنری آف اکنامکس ، معاشیات وچ ہک بااثر حوالہ متن ، سوڈی کوں مالیاتی اصلاحات تے ایندے کماں واسطے "اصلاح کنندہ" دے طور تے تسلیم کیتا ۔

سیاسی خیالات

"ولتھ ، ورچوئل ولتھ اینڈ ڈیبٹ" وچ ، سوڈی "پروٹوکولز آف دی لرنڈ ایلڈرز آف زیون" دا حوالہ ݙتا ، جیڑھا جو ہینری فورڈ ریاستہائے متحدہ وچ وݙے پیمانے تے کھنڈایا ہا ، ایں ثبوت دے طور تے جو اوں وقت "دنیا کوں غلام بݨاوݨ دی مالیاتی سازش تے یقین" وݙے پیمانے تے پھیلیا ہویا ہا ۔ انہاں مزید لکھیا جو "شعوری سازش ہووے یا نہ ہووے ۔ ۔ ۔ ہک بدعنوان مالیاتی نظام قوم دی زندگی تے حملہ کریندے" ۔ بعد وچ انہاں ہک پمفلٹ "ابولش پرائیویٹ منی ، یا قرض وچ ڈوب جاؤ" (1939) شائع کیتا ۔

ایندی تحریر دا اثر ، مثال دے طور تے ، ایزرا پاؤنڈ دے ایں اقتباس وچ ݙٹھا ون٘ج سڳدے:

پروفیسر فریڈرک سوڈی دا آکھݨ اے جو گولڈ سٹینڈرڈ مالیاتی نظام ہک سائنسی دور کوں تباہ کر ݙتا اے! ۔ ۔ ۔ دنیا دے بینکر ۔ ۔ ۔ جدید دولت دی پیداوار وچ اپݨا حصہ گھنݨ تے راضی نئیں ہن - جتنا وݙا ایہ ہا - پر انہاں بنی نوع انسان دے وݙے پیمانے کوں انہاں دا حصہ وصول کرݨ دی اجازت ݙیوݨ توں انکار کر ݙتا ہے ۔

حالانکہ کجھ کارکنان سوڈی تے سامیت دشمنی دا بے بنیاد الزام لایا ہے ، ایندے زیادہ تر سوانح نگار ایں بیان دی مخالفت کریندے ہن تے دلیل ݙیندے ہن جو سوڈی دے دوستاں تے شاگرداں وچ کجھ یہودی وی شامل ہن جنہاں دے ایندے بارے وچ مثبت خیالات ہن ۔

ڈیکارٹس دا نظریہ

انہاں 1936 وچ ڈیکارٹس دے نظریے کوں دوبارہ دریافت کیتا تے اینکوں ہک نظم دے طور تے شائع کیتا ، "دی کس پریسائز" ، جیندا حوالہ اپولونیئس دی مسئلہ وچ ݙتا ڳیا ہے ۔ ایں مسئلے دے دائراں کوں کݙاہیں کݙاہیں سوڈی سرکلز وی آکھیا ویندا ہے ۔

آدر تے ایوارڈ

انہاں کوں 1921 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا تے اوں سال انہاں کوں بین الاقوامی ایٹمی وزن کمیٹی دا رکن وی منتخب کیتا ڳیا ۔ چندر تے چندر دے پرلے پاسے ہک چھوٹا کریٹر تے ریڈیو ایکٹیو یورینیم معدنی سوڈیائٹ ایندے ناں تے رکھے ڳئے ہن ۔ مصنف ایچ جی ویلز اپݨا ناول "دی ورلڈ سیٹ فری" سوڈی دے "انٹرپریٹیشن آف ریڈیم" (1909) نال منسوب کیتا ہے ۔

ذاتی زندگی

1908 وچ ، سوڈی ونیفریڈ مولر بیلبی (1885–1936) نال شادی کیتی ، جیڑھی صنعتی کیمیا دان سر جارج بیلبی تے لیڈی ایما بیلبی دی دھی ہئی ، تے او زنانیاں دے حقوق دی خیر خواہ ہئی ۔ جوڑے کٹھے کم کیتا تے 1910 وچ ریڈیم توں گاما شعاواں دے جذب تے ہک پیپر مشترکہ طور تے شائع کیتا ۔ او 1956 وچ برائٹن ، انگلینڈ وچ فوت تھی ڳیا ، ایندی 79ویں سالگرہ دے ویہہ ݙینہہ بعد ۔