فرید الدین مسعود گنج شکر

سئیں شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ دی حیاتی وِچ جہڑے قدسی نفوس کوں سئیں دی مصاحبت دا شرف مِلّیا ہِے۔ انّھاں وِچ سئیں گنجِ شکر ڈھیر ممتاز نظردے ہِن۔ محبّت اَتے اخوّت دا ایہ رشتہ اَخِیرلے دَم تئیں قائم ریہا۔ کُجھ تذکرہ نگار انّھاں ݙُون٘ہائیں بزرگاں کوں مسات وی ظاہر کرین٘دے ہِن۔

اصل ناں:	فرید الدین مسعود، بابا فرید، گنج شکر۔
ابّا سئیں دا ناں:	جمال الدین سلیمان
مرشد دا ناں:	خواجہ قطب الدین بختیار کاکی
مزار شریف:	پاکپتن۔

پیدائش اَتے ابتدائی حیاتی

سئیں دا ناں "فرید الدین مسعود" ہِے۔ سئیں مولانا جمال الدین سلیمان دے پُتر ہَن۔ کھنوال کوں جین٘دا موجودہ ناں "دیوان چاولی مشائخ" ہِے سئیں دی ڄَمّݨ دی جاء ہووݨ دا شرف حاصل ہِے۔ سئیں 1173ء بمطابق ٥٨٩ ہجری وِچ ڄَمّے اَتے 1265ء بمطابق ٦٦٦ ہجری کوں جھوک لݙا ڳئے۔ سئیں ہالی ٻال ای ہَن جو پِیؤ دی چھان٘ہ سِر کنوں چَو ڳئی۔ سئیں دی اَمّاں سئیݨ نے انّھاں کوں دیہات دے عالم دے کول پڑھݨ ٻِلھایا۔ جہڑیلے اتّھوں دی تعلیم پوری تھی ڳئی تاں تکمیلِ علوم کِیتے سئیں کوں ملتان بھیڄیا۔ اِتّھاں سئیں نے قرآن حفظ کِیتا اَتے مولانا منہاج الدین ترمذی دی مَسِیت وِچ فِقہ دی مشہور کتاب "نافع" شروع کِیتی۔

خواجہ قطب الدین بختیار کاکیؒ نال ملاقات

ہِک ݙِین٘ہہ سئیں مولانا منہاج الدین دی مَسِیت وِچ ٻیٹھے کتاب "نافع" پڑھدے پئے ہَن جو خواجہ قطب الدین بختیار کاکیؒ نماز پڑھن کِیتے اِیں مَسِیت وِچ آ ڳئے۔ سئیں کوں کتاب دے مطالعے وِچ رُجّھا ہوئیا ݙِٹّھا تاں پُچّھیا:-
"اوے پُتر! بَھلا کیا پڑھدا پِیا ہیں؟"
سئیں نے مطالعہ جاری رکّھیا اَتے جواب ݙِتّا۔ "سئیں! نافع پڑھدا پِیا ہاں"۔
ہونہار طالبِ عِلم نے کتاب کنوں نظر چاء تے متکلّم کَن ݙِٹّھا تاں اُوکوں اُنّھاں دے ٻُتھاڑ اُتے عجیب جیہاں جاہ تے جلال وسدا نظریا۔ اَکّھیں دا چار تِھیوݨ ہَئی جو دِل دی کائنات وِچ تہلکہ مَچ ڳِیا۔ کتاب بند کر تے ہِک پاسے رکھ ݙِتّی اَتے فوراً خواجہ سئیں دے پیراں تے ڈَھیہہ پئے۔ عرض کِیتی: "اِیں کتاب نے کیا نفع ݙیوݨاں ہِے؟ البتہ سئیں نظرِ کیمیا اثر نال نفع پُچّݨ دی آس ضرور ہِے"۔
سئیں خواجہ قطب الدین بختیار کاکیؒ دہلی کَن ٹُرے تاں شیخ فرید الدین وی نال ٹُر پئے ترے منزلاں طے کِیتیاں ہَن کہ خواجہ سئیں نے سئیں کوں طلب کر تے فرمایا:-

اعلیٰ تعلیم کِیتے انج انج مُلکاں دا پن٘دھ

"ہالی اِتھائیں رُک ون٘ڄو اَتے علومِ ظاہرہ دی تحصیل وِچ پوری کوشش کرو، کیوں جو بے علم زاہد مسخرہ شیطان ہِے۔"
تَہُوں سئیں فرید الدین گنجِ شکرؒ خواجہ سئیں دے حُکم نال ملتان وَل آئے کُجھ مُد اِتھائیں تعلیم گِھدّی، وَل قندھار تشریف گِھن ڳئے اَتے اُتّھوں دے عالماں کنوں استفادہ کِیتا۔ اُتُّھوں کنوں بغداد اپڑے اَتے شیخ الشیوخ شہاب الدین عمر سہروردیؒ، سئیں سیف الدین باخزری، سعد الدین حموی، بہاء الدین حموی، شیخ اوحد الدین کرمانی، شیخ فرید الدین نیشا پوری رحمہم اللہ جئیں اکابر صوفیہ نال صحبتاں ریہاں اَتے استفاضہ کِیتا۔ سئیں شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ ملتانی نال پہلی ملاقات وی اِیں پن٘دھ دے وِچالے تھئی، پَر کݙݨ اَتے کِتّھاں؟ تاریخ دے پَنّے اِیں بارے وِچ خموش ہِن۔ مولانا جمالی لکھین٘دے ہِن جو پنڄ ورھیں دی سیاحت دے بعد سئیں گنجِ شکرؒ نے دہلی اپڑ تے سئیں خواجہ قطب الدین بختیار کاکیؒ دے دستِ حق پرست اُتے بیعت کِیتی۔

ٻِیا ݙیکھو

• شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ ملتانی۔
• سید جلال بخاریـ
• ملتان اُتے مغلاں دا حملہ۔
• لعل شہباز قلندرـ

حوالے

۔