فرانسس گالٹن
فرانسس گالٹن
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]فرانسس گالٹن (1822-1911) برطانیہ دا ہک وݙا سائنسدان ہا ۔ اوں کئی شعبیاں وچ کم کیتا ، جیندے وچ شماریات ، نفسیات ، جغرافیہ ، تے انسانی ارتقا شامل ہن ۔ اوں انسانی خصوصیات دے بارے وچ اپݨے خیالات پیش کیتے ، جیندے وچ "سماجی ڈارون ازم" ، "یوجینکس" تے "سائنسی نسل پرستی" وی شامل ہن ۔
گالٹن انسانی ذہانت تے خصوصیات دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ ذہانت تے خصوصیات موروثی ہوندیاں ہن ۔ اوں "یوجینکس" دا نظریہ پیش کیتا ، جیندے وچ اوں تجویز ݙتی کہ انسانی نسل کوں بہتر بݨاوݨ واسطے ذہین لوکاں کوں زیادہ ٻال پیدا کرݨے چاہیدے ہن ، تے کم ذہین لوکاں کوں کم ٻال پیدا کرݨے چاہیدے ۔ اوں "سماجی ڈارون ازم" دا نظریہ وی پیش کیتا ، جیندے وچ اوں تجویز ݙتی کہ سماج وچ صرف مضبوط تے ذہین لوکاں کوں ہی زندہ رہݨ دا حق ہے ۔ اوں "سائنسی نسل پرستی" دے نظریات وی پیش کیتے ، جیندے وچ اوں مختلف نسلاں دے بارے وچ اپݨے تعصبات پیش کیتے ۔
گالٹن دی تحقیق شماریات تے نفسیات دے شعبیاں کوں متاثر کیتا ۔ اوں شماریات وچ "معیاری انحراف" تے "ریگریشن" دے تصورات پیش کیتے ۔ اوں نفسیات وچ "ذہنی جانچ" دے طریقے وی تیار کیتے ۔ پر اوندے "یوجینکس" تے "سائنسی نسل پرستی" دے نظریات اڄ تنقید دا نشانہ بݨدے ہن ، کیوں جو انہاں نظریات نال نسلی تعصب تے امتیازی سلوک کوں فروغ ملیا ۔ او اپݨے دور دا ہک با اثر سائنسدان ہا ، پر اوندے نظریات دے منفی اثرات وی ہن ۔