غلام قادر قریشی

غلام قادر قریشی موضع لابر ملتان دے رہݨ والے ہن۔ آپ دا سلسلہ نسب حضرت بہاء الدین زکریا ملتانیؒ نال ملدے۔ آپ1836ء وچ پیدا تھئے۔ مولانا غلام قادر قریشی ٻہوں وݙے عالم دین تے قادر الکلام شاعر ہن۔ آپ فارسی تے سرائیکی زبان وچ شعر آہدے ہن۔ کافیاں ‘ ݙوہڑے توں علاوہ آپ دا معراج نامہ ‘تولد نامہ ‘ انھاں دی شعری وݙائی دی یادگار اے۔ تولد نامہ 1310ھ مطابق 1892ء وچ مکمل تھی۔ تولد نامہ ہک طویل مثنوی ہے جیندے وچ حضور نبی کریم صلعم دے درودِ مسعود دا مفصل بیان اے۔ تولد نامہ دے اشعار دی تعداد 1072ہے۔ ایں طویل نظم وچ حضورؐ دی شان ‘ شجرہ نسب ‘ حضرت عبداللہ دی شادی۔ حضرت بی بی آمنہ سیݨ دے خواب دا بیان ول آپؐ دی ولادت با سعادت دا تذکرہ، بی بی حلیمہ دا آپؐ کوں گھنن، حضرت بی بی خدیجہ دی آپؐ نال شادی، ہجر اسود دا واقعہ ، غارِ حرا وچ آپؐ دی عبادت تے وحی دے نزول دا قصہ بیان کیتا ڳے۔ غرض اے تولد نامہ سیرت پاک دے موضوع اُتے ہک شاندار شعری شاہکار اے۔ ایندے ہک ہک شعر وچ غلام قادر قریشی دی حضور صلعم نال محبت تے عقیدت چھلکدی اے۔ ایں توں علاوہ تولد نامے توں اے وی معلوم تھیندے کہ غلام قادر دا سیرت تے مطالعہ ٻہوں زیادہ ہئی۔ تولد نامے توں نمونہ۔ آپ دی حجراسود دے معاملے تے معاملہ فہمی دا بیان۔

شور ہویا وچ خلق ، امین

آیا بَھل محمدؐ ، امین

جو کجھ حکم کریسی راضی

ہوسے او اساݙا قاضی

سرورؐ آپݨی چادر آ

اُتے زمین وچھائی چا

حجر اسود سرورِ عالم

چادر وچ چا رکھیا بے غم

فرمایُس اِنوں چار جوان

ہر قبیلوں ہک جوان

پکڑن چار گوشے چادر دے

برابر ہوسن وچ قدرت دے

خوش ہوئے ہر چار گروہ

واہ کیا حکم ہے پر شکوہ

مولوی غلام قادر قریشی دا برأت نامہ وی اپݨے وقت وچ کافی مقبول ہئی۔ اے برأت نامہ 1899ء وچ شائع تھیا۔ ایں برأت نامہ وچ اشعار دے نال نال آیاتِ قرآنی وی درج کیتیاں ڳن۔ برأت نامے دا آغاز انھاں اشعار توں تھیندے:

گوناں گون ثنا الٰہی حمد شماروں ٻاہر

لائق حضرت اوس صنم دے ہر دم آکھا ظاہر

ناں کرم افضال تمامی عالم بو قلمونوں

خود حضرت انسان نوازیُش ݙے تکریم فزونوں

پھر احمد مختیار کیتس وہ اس مجمع اخیاروں

عَلَم لولاک بلند کیتا اوس نال شوکت اظہاروں

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان