غزوۂِ خیبر دا پسِ منظر

خیبر دا علاقہ بالخصوص ایندے کئی قلعے یہودی فوجی طاقت دے مرکز ہن جیہڑے ہمیشہ مسلماناں کیتے خطرہ بݨے رہیے تے مسلماناں دے خلاف کئی سازشاں وچ شریک رہیے۔ انہاں سازشاں وچ غزوہ خندق تے غزوہ احد دے دوران یہودیاں دی کارروائیاں شامل ہن۔ ایندے علاوہ خیبر دے یہود نے قبیلہ بنی نظیر کوں وی پناہ ݙتی ہئی جیہڑے مسلماناں دے نال سازش تے جنگ وچ ملوث رہیے ہن۔ خیبر دے یہود دے تعلقات بنو قریظہ دے نال وی ہن جنہاں نے غزوہ خندق وچ مسلماناں نال عہد شکنی کریندے ہوئے انہاں سخت مشکل نال دوچار کر ݙتا ہئی۔ خیبر والیاں نے فدک دے یہودیاں دے علاوہ نجد دے قبیلہ بنی غطفان دے نال وی مسلماناں دے خلاف معاہدے کیتے ہن۔ محرم 7ھ (مئی 628ء) وچ حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہٖ و سلم 1600 دی فوج دے نال، جنہاں وچوں ہک سو توں کجھ زائد گھڑ سوار ہن، خیبر دی طرف جنگ دے ارادے نال روانہ تھئے تے پنج چھوٹے قلعے فتح کرݨ دے بعد قلعہ خیبر دا محاصرہ کر گھدا جیہڑا دشمن دا سب توں وݙا تے اہم قلعہ ہئی۔ اے قلعہ ہک نسبتاً اچی پہاڑی تے بݨا ہویا ہئی تے اوندا دفاع بہت مضبوط ہئی۔