غزوۂِ بدر دی اسلامی تاریخ وچ اہمیت

اللہ تعالٰی نے مسلماناں دے نال فتح دا وعدہ فرمایا ہئی۔ ابوجہل تے دیگر قریشی سرداراں نے مکہ توں روانہ تھیوݨ توں پہلے خانہ کعبہ دا پردہ پکڑ کے دعا کیتی ہئی کہ ’’خدایا ݙوہاں گروہاں وچوں جیہڑا بہتر ہے اونکوں فتح عطا کر تے جیہڑا برسر ظلم ہووے اونکوں تباہ کر‘‘ چنانچہ غزوہ بدر وچ اللہ تعالٰی نے فیصلہ فرما ݙتا کہ کون حق تے ہے تے باطل تے کون ہے۔ میدان بدر وچ آوݨ والے قریشی لشکر دی حالت اے ہئی کہ او اکڑدا ہویا تے لوگاں کوں نمائش کریندا ہویا ودھدا پیا ہئی۔ انہاں دا ارادہ ہئی کہ بدر وچ لڳݨ والے میلے وچ لوگ ساݙی قوت ݙیکھسن تاں پورے عرب تے ساݙا رعب طاری تھی ویسی۔ لیکن جنگ نے غرور دا سر نیچا کر ݙتا۔ غزوہوہ بدر میں اسلام دی فتح نے اسلامی حکومت کوں عرب دی ہک عظیم قوت بݨا دیا۔

مدینہ وچ بنو اوس تے بنو خزرج قبائل دے بہت سارے لوگاں نے حالی تک اسلام قبول نہ کیتا ہئی تے او ہوا دا رخ ݙیکھدے پئے ہن۔ 313 دے ہتھوں ہک ہزار قریشی سرداراں دی شکست نے انہاں تے لات، منات، عزیٰ تے ہبل دی قوت دا کھوکھلپ واضح کر ݙتا ۔ غزوہ بدر دے نتیجے دے طور تے بہت سارے اینجھے لوگاں نے وی اسلام قبول کر گھدا جیہڑے فی الحقیقت اسلام دے قائل نہ تھئے ہن۔ بلکہ دلوں ایندے دشمن ہن۔ نتیجے دے طور تے منافقین دا گروہ پیدا تھی ڳیا ہئی، جیہڑا بعد وچ مسلماناں دے اندر گھس کے خلاف اسلام سرگرمیاں وچ مصروف رہیا۔ عبد اللہ بن ابی ’’رئیس المنافقین‘‘ نے وی جنگ بدر دے بعد مسلمان تھیوݨ دا اعلان کر ݙتا۔

یہودی ہݨ تک اے امید لائی ٻیٹھے ہن کہ مسلمان، قریشِ مکہ دے ہتھوں ختم تھی ویسن تے مدینہ تے انہاں دی سیادت حسب سابق قائم تھی ویسی۔ لیکن ایں جنگ دے نتیجے نے انہاں کوں سیخ پا کر ݙتا۔ چنانچہ یہودی سردار مکہ ڳئے تے "اشراف عرب" دے مرݨ تے رُنے، ماتم کیتا تے قریش کوں ازسر نو مدینہ تے حملہ کرݨ دی ترغیب ݙیوائی تے امداد دا وعدہ کیتا۔ ایں طرح یہودیاں دے نال وی مسلماناں دے تصادم دا آغاز تھی ڳیا۔ قریش مکہ دے بڑے بڑے سردار ایں جنگ وچ مارے ڳئے۔ صرف ابوسفیان بچا ہئی جیہڑا اوں جنگ وچ شریک نہ تھیا ہئی۔ ایں واسطے قریش دی قیادت ابو سفیان دے ہتھاں وچ آ ڳئی۔ بنو امیہ دے اقتدار دی جدوجہد دے پس منظر وچ ابوسفیان کوں بڑا دخل حاصل ہئی۔ مکہ پہنچ کے ابوسفیان تے اوندی ذال ھندہ نے انتقامی جذبات کوں بھڑکایا تے مدینے تے ازسرنو ݙوجھے حملے دے منصوبے بݨاوݨے شروع کر ݙتے تے ایندے بعد اسلام دے خلاف تمام جنگاںوچ کفار مکہ دی قیادت اوں نے کیتی۔

غزوہ بدر اسلام تے کفر دا پہلا تے اہم ترین تصادم ہے۔ ایندے بعد دنیا تے واضح تھی ڳیا کہ نصرت الٰہی دی بدولت مومنین اپݨے توں کئی گنا فوج کوں شکست ݙے سڳدن۔ اللہ تعالٰی نے قرآن پاک وچ سو مومناں کوں ہزار کافراں تے فتح دی بشارت ݙتی۔ غزوہ بدر وچ شامل مسلماناں نے جیں قوت ایمانی دا مظاہرہ کیتا اوندا اندازہ ایں ڳال توں تھی سڳدے کہ پیؤ، پتر دے خلاف تے پتر، پیؤ دے خلاف، بھݨینجا مامے دے خلاف تے چاچا بھتریجے دے خلاف میدان وچ آیا۔ حضرت عمر رضی اللہ عنہ نے اپݨے مامے کوں اپݨے ہتھ نال قتل کیتا۔ حضرت ابوبکر رضی اللہ عنہ دے صاحبزادے عبد الرحمن جیہڑے قریش دی طرفوں جنگ وچ شریک تھئے ہن۔ اسلام گھناوݨ دے بعد ہک دفعہ حضرت ابوبکر رضی اللہ عنہ کوں انہاں نے ݙسا کہ جنگ وچ ہک مرتبہ تساں میݙی زد وچ آ ڳئے ہاوے لیکن میں تہاݙے تے وار کرݨا پسند نہ کیتا۔ حضرت ابوبکر رضی اللہ عنہ نے فرمایا، خدا دی قسم اگر توں میݙی زد وچ آ ویندا تاں میں کݙہیں لحاظ نہ کریندا۔ حضرت حذیفہ رضی اللہ عنہ دا پیؤ عتبہ بن ربیعہ لشکر قریش دا سپہ سالار ہئی تے سب توں پہلے قتل تھیوݨ والیاں وچ شامل ہئی۔ ایں جنگ دا ہک ٻیا پہلو اے ہے کہ مسلماناں نے بہت نظم و ضبط نال دشمن دا مقابلہ کیتا تے اپݨیاں صفاں نی ترٹݨ ݙتے۔ جنگ دے خاتمے تے اللہ تعالیٰ تے رسول صلی اللہ علیہ و آلہٖ و سلم دے حکم دے تحت مال غنیمت دی تقسیم تھئی۔ مال غنیمت دی اتنی پر امن تے دیانت دارانہ تقسیم دی مثال گھٹ ہی ملدی اے۔ القصہ مسلماناں دے تقوی تے اطاعت رسول صلی اللہ علیہ و آلہٖ و سلم دی وجہ توں انہاں دی برتری روز روشن دی طرح ثابت تھی ڳئی تے کفار دے حوصلے پست تھئے۔ جبکہ مسلماناں دا اللہ تے توکل ودھ ڳیا۔