عمر کمال خان دا تاریخی قول :

سرائیکی خطہ ایجھا بختیں تے بھاڳیں آلا خطہ ہے ایندے وچ جیڑھا وی آئے اونکوں اپݨے رنگ وچ رنگ گھدا ،افغانستان دے پٹھاݨ حملہ آور اتھاں آئے تاں ٻہوں جلد اپݨی شناخت بھُل تے ایں وسیب دا حصہ بݨ ڳئے ۔ عالمگیر دی موت دے بعد دہلی دی حکومت ڈھلی پئے ڳی، ملتان تے آسے پاسے دے سرائیکی علاقے تے سدوزئی حکمران قابض تھی تے ملتان دی حکومت ہک واری ول نیم خودمختار حکومت دی شکل اختیار کر ڳئی ۔ ملتان دے سدوزئی حکمران پٹھاݨ ہووݨ دے باوجود کیوں جو ٻہوں عرصہ توں ملتان اچ قیام پذیر ہن ، ایں واسطے اپݨی عادتیں دے اعتبار نال سرائیکی بݨ ڳئے ۔ پٹھاݨ کلچر دی بجائے مقامی کلچر دے اثرات انہاں تے نمایاں ہَن ۔ اہل ملتان کوں پنجابیاں توں 1772ء توں 1780 ء جہے تھولے عرصے واسطے واسطہ پیا ۔ اے او زمانہ ہا جݙاں سکھ لٹیرے سردار جھنڈا سنگھ ولنا سنگھ تے ملتان تے قبضہ کر تے ہر پاسے لُٹ مار تے قتل و غارت دا بزار گرم کیتا ۔ پر سدوزئی حکمران حاجی مظفر خان نے 1780ء اچ ملتان کوں سکھ گردی توں جان چھُڑا ݙتی ۔ اے اوہو حاجی مظفر خان ہے جیڑھا 1818ء اچ رنجیت سنگھ دے فوجاں نال لڑدا ہویا اپݨے نو پُتراں تے ہک دھی سمیت شہید تھی ڳیا ۔ نواز مظفر خان شہید دی یاد اچ منعقد کیتی ڳئی ہک تقریب اچ تقریر کریندے ہوئے عمر کمال خان ایڈووکیٹ سچ آکھئے جو نواب مظفر خان سرائیکی ہا ، کیونجو ملتان دے رنگ اونکوں اپݨے رنگ اچ رنگ گھدا ہا ، جیکر او پٹھاݨ ہووے ہا تاں اتنی وݙی قربانی نہ ݙیوے ہا تے سکھیں نال سودے بازی کر تے بھڄ ڳیا ہووے ہا ۔

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء