عابد حسین شاکرؔ

عابد حسین شاکرؔ میݙے وَسبے دا وݙا شاعراے ، شاعر تاں ٻے وی چنگے ڈھیر ہِن پر عابد شاکر شاعر دے نال نال چنگا انسان وی ہے ، سرائیکی آلی ریت روائت، ایندے وچ کُٹ کُٹ تے بھری ہوئی اے ، سادگی ، خلوص ، محبت ، عاجزی ، جِھک نوائی، درد مندی، غمگساری ، سچ پُچھو میݙے لوظ مُک ویندن ، عابد دے گُٖݨ نی مُکدے ، سرائیکی لوکیں دا اَلا ٻول ، ورت ورتارا ، اُٹھݨ ٻہݨ ، کھاوݨ پیوݨ ، پاوݨ ہنڈاوݨ تے یاری لاوݨ توڑ نبھاوݨ کیویں ہوندے؟ اے سب کجھ کُئی عابد شاکر کنوں سِکھے ، عابد شاکر ایویں کیوں اے؟ اے گاٖل میں ݙسینداں جو خربوزہ خربوزے کوں ݙیکھ تے رنگ وَٹیندے، ایویں چنڳیں نال رہ تے عابد ٻیا وی چنڳا تھی ڳے ، عابد شاکر خوش قسمت اے جو اینکوں گھیو جہے گھڑے ، ماکھی آنگے مِٹھے تے کھیر آنگے ستھرے سرائیکی اڳواݨ سئیں مہر شکیل شاکر دی صحبت نصیب تھئی اے ۔

مہر شکیل شاکر سئیں سرائیکی وسیب دے مردم خیز علاقے ڄام پور نال تعلق رکھدن ، اُنہائیں دے اَبّا سئیں حامد علی شاکر چنڳے شاعر ہِن ، بحیثیت اُستاد گورنمنٹ ہائی سکول میانوالی شیخاں رحیم یارخان اِچ پڑھیندے رہ ڳن۔ عابد شاکر اپݨے اُستاد نال ٻہوں محبت کریندن ، ایں سانگے اپݨا تخلص شاکرؔ رکھیا ۔ اے وی تریخی حقیقت اے جو جڳ مشہور شاعر قیس فریدی سئیں وی حامد شاکر دے کٹھے ہوں سکول اِچ پڑھیندے ہَن۔ ایں لیکھے اُنہائیں کوں قیس فریدی دی محبت تے صحبت دا وی شرف حاصل اے ۔ عابد شاکر وی اُنہائیں دے شاگرد رہ ڳن ۔ ایہو تعلق تے واسطہ کراچی اِچ کم آئے تے مہر شکیل شاکرؔ ،عابد شاکرؔ سئیں کوں اپݨے ہاں نال لائے ، مہر شکیل شاکر اپݨی دھرتی ، اپݨی مٹی تے اپݨے وسیب دے نال نال اپݨی ماء ٻولی نال ٻہوں محبت کریندن ، انسان دوست ہِن ، ہر غریب دے کم اَمدن ، وسیب دے لوکیں دی ݙاڈھی اتاوال کریندن۔ عابد شاکرؔ اپݨی کتاب دا انتساب اُنہائیں دے ناں کرتے خوشامت نی کیتی حق ادا کیتے۔

سئیں عابد شاکرؔ قطعے وی لکھین ، قطعیں وچ سرائیکی اَکھاݨ سوہݨی دِھر نال ورتائن ، جیویں سرائیکی دی اَکھاݨ اے ’’یار لہوری لش پش ڈھیر تے محبت تھوڑی اے یا وَل ٻئی اَکھاݨ ’’چردیاں نکھڑدین‘‘ ایویں ہک ٻی اَکھاݨ ’’بھاویں کجھ ہووے لڄپال کاݨاں نہ تھیوے‘‘۔ اَکھاݨ اسیݙی ماء ٻولی دا ٻہوں وݙا سرمایہ وی ہِن تے اسیݙی لوک دانش دا صدیاں دا نچوڑ ، تساں ݙیکھو سئیں عابد شاکرؔ دی شاعری وچ اَکھاݨ دا رنگ ݙیکھو:

شالا قائم نہ رہے جوڑی

جئیں آ ٻیڑی ساݙی بُٖوڑی

عابدؔ مت ڄمندیں کوں ݙیسوں

لش پش ڈھیر محبت تھوڑی

…………

کون آہدے تیݙی ساݙی جدائی ہوسے

ایہا تاں گاٖلھ کہیں دشمن ہُلائی ہوسے

جہڑیاں چردین ضرور نکھڑدین

شاید ایں گاٖلھ اِچ بھلائی ہوسے

…………

میݙا درد نماݨاں تھی ڳے

دِل اُڄڑئیے تے بھاݨاں تھی ڳے

عابدؔ کیا خیرات منگیجے

لڄپال تاں کہیں دا کاݨاں تھی ڳے

عابد شاکر کراچی روزی دے بھوڳ بھوڳیندے ، ہک سوال تاں اے ہے سرائیکی خطہ سارے پاکستان دے نال ایران ، افغانستان تے ہندوستان کوں داݨے ݙیندا ہووے پر ݙو ویلے دی روٹی سانگے ایندے اپݨے پُتر غیر دے دَر تے دِھکڑے دھوڑے کیوں کھاوِن؟

سرائیکی وسیب اِچ کݨک دے گودام بھریے وَل وی پیٹ خالی کیوں؟ وسیب دا مال اسباب تے سارا ترکہ کوں چئی ویندے؟ وسیب دے لوکیں کوں بُکھ تے بے روزگاری دے تتے ٻاہر کڈھ تے مقدس سرائیکی دھرتی تے کون قابض تھیندے پِن ؟ اے سوال ماضی دے گُجھے سوال کائنی جیرھے سمجھ نہ آوِن ، شئت اسیݙے وݙیں کوں پتہ نہ ہووے ، اساں سب ڄاݨدوں جو اسیݙے نال کیا پیا تھیندے کیوں پیا تھیندے تے کون پیا کریندے، پر بے وسی اے ، وطن وسیب دا کوئی سئیں نی تھیندا ، جنہائیں کوں سئیں سمجھا ہاسے او غیریں دے یار تے وطن وسیب دے غدار بݨ گِٖن ، ایں ڈُٖکھ کوں عابد شاکر ایںبیان کریندے:

اساݙے اُڄڑئیے دَر درسال اُتے نِت خوشیاں دا ایں کال ریہے

ہر سال اِچ ابتر حال ݙٹھم پر سال توں ودھ اے سال ریہے

اساݙی سئیت اِچ سانول خار جو ہئی نہ سنگ ساݙے بھائیوال ریہے

اوں مال دا عابدؔ کیا پُچھدیں جئیں مال دے نہ دھݨوال ریہے

سرائیکی اِچ بھوئیں اَمب اساں زلزلے کوں آکھدوں ، قرآن مجید دی ہک سورۃ وچ زلزلے دا ذکر تے نقشہ موجود اے ، عابد شاکرؔ صرف زمین دے پھٹݨ کوں بھوئیں اَمب یا زلزلے دا ناں نی ݙیندے او وسیب دی بُکھ تریہہ تے وانجھ کوں بھوئیں اَمب دا ناں ݙیندن۔ ہک ݙوہڑہ ݙیکھو:

بکھ بانگ سُݨی جݙاں دردیں دی وَل ماتم گھر دے گھر تھی ڳئے

سُکھ ݙسکیاں بھر تے ایں نکھتے ݙکھ ݙر دے ݙر توں ݙر تھی ڳئے

کجھ خواب خیال اِچ خوف وی ہِن اَکھ پُھرکی تاں منہ تر تھی ڳئے

ݙٹھے عابدؔ موت دے کئی منظر ہک لحظے اِچ شہر پدھر تھی ڳئے

پہلی کتاب دی اشاعت تے سئیں مہر عابد شاکرؔ کوں مبارک باد ݙینداں تے اُمید کرینداں جو اے کتاب اڳوں آوݨ آلے کتابیں دا پیش خیمہ ثابت تھیوے ۔ کتاب دی اشاعت سانگے میکوں اپݨے بھرا سئیں حاجی رب نواز ملک صیب ولا ولا یاد دہانی کرویندے رہ گِٖن تے پارتاں وی ݙیندے رہ ڳن ۔ میں حاجی صیب دا وی تھورائت آں ، دُعا ہے جو سرائیکی کتاباں ودھ ودھ تے ڈھیر تھیون تے سرائیکی ماء ٻولی دا دامن علمی خزانے نال مالا مال تھی ونڄے۔(آمین)

حوالہ

·        معروف سرائیکی دانشور سئیں ظہور دھریجہ دی کتاب سرائیکی قلم قبلیہ وچوں چوݨ