شوجی ناکامورا

شوجی ناکامورا

شوجی ناکامورا (ڄمݨ دی تریخ 22 مئی 1954) ہک جاپانی-امریکی الیکٹرانک انجینئر اتے نیلی LED دا موجد ہے ، جو روشنی دی ٹیکنالوجی وچ ہک وݙا انقلاب ہے ۔ ناکامورا سیمی کنڈکٹر ٹیکنالوجی دے شعبے وچ مہارت رکھدے ہن ، اتے او یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، سانتا باربرا (UCSB) دے کالج آف انجینئرنگ وچ میٹریل سائنس دے پروفیسر ہن ۔

ایسامو آکاساکی اتے ہیروشی امانو دے نال ، ناکامورا کوں "موثر نیلی روشنی خارج کرݨ والے ڈائیوڈز دی ایجاد واسطے 2014 دا نوبل انعام برائے طبیعیات ݙتا ڳیا ، جئیں چمکدار اتے توانائی بچاوݨ والے سفید روشنی دے ذرائع کوں ممکن بݨایا ہے ۔" 2015 وچ ، توانائی نال بھرپور سفید LED لائٹنگ ٹیکنالوجی دی کمرشلائزیشن اتے ترقی وچ انہاں دی ݙات کوں گلوبل انرجی پرائز نال سراہا ڳیا ۔ 2021 وچ ، ناکامورا ، آکاساکی ، نک ہولونیاک ، ایم ۔ جارج کرافورڈ اتے رسل ڈی ۔ ڈوپوئس دے نال ، انجینئرنگ واسطے ملکہ الزبتھ انعام نال وی نوازیا ڳیا "ایل ای ڈی لائٹنگ دی تخلیق اتے ترقی واسطے ، جو تمام ٹھوس حالت لائٹنگ ٹیکنالوجی دی بنیاد بݨیندی ہے ۔"

کیریئر

ناکامورا 1977 وچ یونیورسٹی آف ٹوکوشیما توں الیکٹرانک انجینئرنگ وچ B.Eng. دی ڈگری حاصل کیتی ، اتے ݙو سال بعد ہیں مضمون وچ M.Eng. دی ڈگری حاصل کیتی ، جئیں توں بعد او توکوشیما وچ قائم نیچیا کارپوریشن وچ شامل تھی ڳئے ۔ ایہ نیچیا وچ کم کرݨ دے دوران ہی ناکامورا پہلا کمرشل ہائی برائٹنس گیلیم نائٹرائڈ (GaN) LED تیار کرݨ دا طریقہ ایجاد کیتا ، جئیں دی چمکدار نیلی روشنی ، جݙاں فاسفر کوٹنگ نال جزوی طور تے پیلے رنگ وچ تبدیل تھیندی اے ، سفید LED لائٹنگ دی کلید اے ، جو 1993 وچ تیار تھیا ۔

پہلے ، جے ۔ آئی ۔ پانکوو اتے انہاں دے ساتھیاں RCA وچ کافی کوشش کیتی لیکن 1960 دے ݙہاکے وچ قابل فروخت GaN LED نہ بݨا سکے ۔ بنیادی مسئلہ مضبوط p-type GaN بݨاوݨ وچ مشکل ہئی ۔ ناکامورا پروفیسر ایسامو آکاساکی دی قیادت وچ ہک ٻئے جاپانی گروپ دے کم توں فائدہ چاتا ، جنہاں میگنیشیم ڈوپڈ GaN دی الیکٹران بیم شعاع ریزی نال مضبوط p-type GaN بݨاوݨ دا طریقہ شائع کیتا تاہم ، ایہ طریقہ وݙی پیمانے تے پیداوار واسطے موزوں نہ ہا ۔ ناکامورا ہک تھرمل اینیلنگ طریقہ تیار کیتا جو وݙی پیمانے تے پیداوار واسطے ٻہوں زیادہ موزوں ہا ۔ اتے ، انہاں اتے انہاں دے ساتھیاں طبیعیات تے کم کیتا اتے ایہ ݙسایا جو قصوروار ہائیڈروجن ہئی ، جو GaN وچ قبول کنندگان کوں غیر فعال کر ݙیندا ہے ۔

اس ویلھے ، ٻہوں سارے لوک GaN LED بݨاوݨ کوں تیار کرݨ واسطے ٻہوں مشکل سمجھدے ہن ایں واسطے ، ناکامورا خوش قسمت ہن جو نیچیا دے بانی ، نوبو اوگاوا (1912–2002) ، انہاں دے GaN منصوبے دی حمایت اتے مالی امداد کرݨ واسطے تیار ہن ۔ تاہم ، سینئر اوگاوا صدارت اپݨے داماد ایجی اوگاوا کوں سونپ ݙتی (1989 وچ) ۔ ایجی دی ہدایت ہیٹھ کمپنی انہاں کوں GaN تے کم معطل کرݨ دا حکم ݙتا ، دعویٰ کیتا جو ایہ ٻہوں زیادہ وقت اتے پیسہ خرچ کریندا ہے ۔ ناکامورا نیلی LED کوں اپݨے طور تے تیار کرݨا جاری رکھیا اتے 1993 وچ ڈیوائس بݨاوݨ وچ کامیاب تھئے ۔

ان حالات دے باوجود ، جݙݨ ناکامورا تجارتی طور تے قابل عمل پروٹو ٹائپ بݨاوݨ وچ کامیاب تھی ڳئے ، جو پچھلے کامیاب نیلی LEDs نال 3 آرڈر آف میگنیٹیوڈ (1000 گنا) زیادہ چمکدار ہا ، تاں نیچیا قابل فروخت مصنوعات تیار کرݨ دی کوشش کیتی ۔ کمپنی دی مجموعی آمدنی 1993 وچ صرف 20 بلین ین (≈US$200 ملین) توں ودھ کے 2001 تک 80 بلین ین (≈US$800 ملین) تھی ڳئی ، جئیں دا 60 فیصد نیلی LED مصنوعات دی فروخت دا ہا ۔ کمپنی دے ملازمین دی تعداد 1994 اتے 1999 دے درمیان 640 توں ودھ کے 1300 تھی ڳئی ۔

ناکامورا کوں 1994 وچ یونیورسٹی آف ٹوکوشیما توں D.Eng. دی ڈگری ݙتی ڳئی ۔ انہاں 1999 وچ نیچیا کارپوریشن چھوڑ ݙتی اتے UCSB وچ انجینئرنگ دے پروفیسر دے طور تے عہدہ سنبھالا ۔

2001 وچ ، ناکامورا اپݨے سابقہ آجر نیچیا تے اپݨی دریافت واسطے بونس دے سلسلے وچ مقدمہ دائر کیتا ، نیچیا اتے ناکامورا دے درمیان مقدمیاں دی سیریز دے حصے دے طور تے نیچیا دے امریکی حریف Cree Inc. دے نال انہاں 2000 وچ Cree دے خرچے تے نیچیا تے مشترکہ طور تے مقدمہ کرݨ تے اتفاق کیتا اتے ناکامورا کوں Cree توں سٹاک آپشنز ملئے ۔ ناکامورا دعویٰ کیتا جو انہاں کوں "404 پیٹنٹ" دی دریافت واسطے صرف 20,000 ین (≈US$180) ملئے ہن ، حالانکہ نیچیا دے صدر ایجی اوگاوا دی کہانی ایہ ہئی جو او یقین توں پرے حیران ہن جو عدالت ناکامورا کوں 20 بلین ین ݙیسی ، اتے "404 پیٹنٹ" دی اہمیت کوں گھٹ کریندے ہوئے ، ایہ رائے ݙتی جو کمپنی 11 سالاں وچ 62 ملین ین دی ترقی اتے بونس دے ذریعے انہاں دی ایجاد واسطے مناسب معاوضہ ݙتا ہئی اتے سالانہ تنخواہ جو ناکامورا دے نیچیا چھوڑݨ دے وقت 20 ملین ین تئیں ودھا ݙتی ڳئی ہئی ۔

ناکامورا ایجاد دے اپنے منصفانہ حصے دے طور تے 2 بلین ین (<US$20 ملین) واسطے مقدمہ دائر کیتا ، اتے ضلعی عدالت انہاں رقم دا دس گنا ، 20 بلین ین (<US$200 ملین) ݙتا ۔ تاہم ، نیچیا ایوارڈ دے خلاف اپیل کیتی اتے فریقین 2005 وچ 840 ملین ین (≈US$8.1 ملین ، ایوارڈ دی رقم دا 5% توں وی گھٹ) وچ سمجھوتہ کیتا ، جو اڄ تئیں کہیں جاپانی کمپنی ولوں کہیں ملازم کوں ایجاد واسطے ݙتی ڳئی سب توں وݙی ادائیگی ہئی ، ہک رقم جو ناکامورا ولوں کیتے ڳئے قانونی اخراجات کوں پورا کرݨ واسطے کافی ہئی ۔

ناکامورا سبز LEDs تے وی کم کیتا اے اتے او سفید LED اتے نیلی لیزر ڈائیوڈز بݨاوݨ دے ذمہ دار ہن جو Blu-ray Discs اتے HD DVDs وچ استعمال تھیندے ہن ۔

ناکامورا UCSB وچ میٹریلز دے پروفیسر ہن ۔ 2008 وچ ، ناکامورا UCSB دے ساتھی پروفیسرز ڈاکٹر سٹیون پی ۔ ڈینبارس اتے ڈاکٹر جیمز سپیک دے نال مل کے سورییا دی بنیاد رکھی ، جو خالص گیلیم نائٹرائڈ سبسٹریٹس تے بݨائی ڳئی ٹھوس حالت لائٹنگ ٹیکنالوجی دا ڈویلپر ہے ۔ 5 مئی 2020 تک ناکامورا دے کول 208 امریکی یوٹیلیٹی پیٹنٹس ہن ۔

نومبر 2022 وچ ، ناکامورا ہیرواکی اوہٹا دے نال مل کے بلیو لیزر فیوژن دی بنیاد رکھی ، جو ہک کمرشل فیوژن کمپنی اے ، جو ٹوکیو وچ قائم ڈرون بݨاوݨ والی کمپنی ACSL دے سابق صدر ہن ۔ جولائی 2023 وچ ، بلیو لیزر فیوژن وینچر کیپیٹل فرم JAFCO گروپ اتے میرائی کریشن فنڈ توں 25 ملین ڈالر اکٹھے کیتے ، جئیں دی حمایت ٹویوٹا موٹر اتے ٻئے سرمایہ کاراں دی ہے ۔ اتے اینکوں SPARX گروپ چلاندا ہے ۔

ذاتی زندگی

ناکامورا دی شادی یوکی ناکامورا نال تھئی ہے ۔

انعامات اتے اعزازات

·        2001 – جاپانی اخبار ، آساہی شنبن توں آساہی انعام

·        2002 – فرینکلن انسٹی ٹیوٹ توں طبیعیات وچ بینجمن فرینکلن میڈل ۔

·        2006 – سستے اتے زیادہ موثر روشنی دے ذرائع بݨاوݨ دی انہاں دی مسلسل کوششاں واسطے فن لینڈ دا ملینیم ٹیکنالوجی پرائز ۔

·        2007 – یورپی پیٹنٹ آفس ولوں ݙتے ڳئے یورپی موجد انعام واسطے نامزدگی

·        2008 – تکنیکی اتے سائنسی پرکھ پرچول واسطے پرنس آف آسٹوریاس انعام ۔

·        2008 – ہانگ کانگ یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی توں انجینئرنگ دی آنریری ڈگری ۔

·        2008 – ہولسٹ میموریل لیکچر ایوارڈ [آئندھوون یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی اتے رائل فلپس ریسرچ ، نیدرلینڈز] ۔

·        2009 – اسرائیل وچ ٹیکنیون توں ہاروی انعام ۔

·        2012 – سلیکون ویلی انٹلیکچوئل پراپرٹی لا ایسوسی ایشن (SVIPLA) موجد آف دی ایئر ۔

·        2014 – نیلی روشنی خارج کرݨ والے ڈائیوڈز ایجاد کرݨ تے پروفیسر ایسامو آکاساکی اتے پروفیسر ہیروشی امانو دے نال مشترکہ طور تے طبیعیات وچ نوبل انعام ۔

·        2015 – توانائی نال بھرپور سفید LED لائٹنگ ٹیکنالوجی دی ایجاد ، کمرشلائزیشن اتے ترقی واسطے گلوبل انرجی پرائز

·        2015 – ایشیا گیم چینجر ایوارڈ

·        2016 - دی ایشین ایوارڈز وچ سائنس اتے ٹیکنالوجی وچ شاندار کامیابی

·        2017 – انسٹی ٹیوشن آف انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی ماؤنٹ بیٹن میڈل

·        2018 – زاید فیوچر انرجی پرائز

·        2021 – انجینئرنگ واسطے ملکہ الزبتھ انعام

·        2022 – امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ