شمس الحق عظیم آبادی

شمس الحق عظیم آبادی
معلومات شخصیت
پیدائش	18 جولا‎ئی 1857ء   عظیم آباد ،  پٹنہ
تاریخ وفات	21 مارچ 1911ء (54 سال)
شہریت	برطانوی ہند
عملی زندگی
پیشہ	فلسفی
تحریک	اہل حدیث

امام ابو الطیب شمس الحق بن امیر علی بن مقصود علی بن مولانا غلام حیدر صدیقی عظیم آبادی، عالم اسلام دے مشہور عالم، مجتہد تے محدث ہن۔ اوہ 1273ھ (1857ء) کوں عظیم آباد (پٹنہ) وچ پیدا تھئے۔ انہاں دا شمار سید نذیر حسین محدث دہلوی تے شیخ حسین بن محسن یمانی دے خاص تلامذہ وچ تھیندے۔ اوہ اہل حدیث مسلک دے اکابر علما وِچ نمایاں مقام دے حامل ہن۔ انہاں دیاں تصانیف توں پورے عالم اسلام نے استفادہ کیتا تے حدیث دا کوئی وی طالب علم انہاں دیاں خدمات توں بے نیاز نیں رہ سڳدا۔ شمس الحق عظیم آبادی پہلے عالم ہن جنہاں نے حدیث دی مشہور عام کتاب "سنن دارقطنی" کوں پہلی واری تدوین نو تے اپݨی شرح دے نال شائع کیتا۔

مشہور تصانیف:

• غایۃ المقصود شرح سنن ابی داؤد
• عون المعبود علی سنن ابی داؤد
• التعلیق المغنی شرح سنن الدارقطنی
• رفع الالتباس عن بعض الناس
• اعلام اہل العصر باحکام رکعتی الفجر

نامور شاگرد:

امام شمس الحق عظیم آبادی دے نامور شاگرداں وچ علامہ شرف الحق محمد اشرف ڈیانوی، علامہ ابو القاسم سیف بنارسی، علامہ ابو سعید شرف الدین دہلوی، شیخ عبد الحفیظ الفاسی المراکشی، شیخ صالح بن ابراہیم بن رشید المحیمید، قاضی صالح بن عثمان نجدی، تے مولانا احمد اللہ محدث دہلوی شامل ہن۔

حیاتی دا بیشتر حصہ:

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ پٹنہ دے اطراف وچ واقع ہک وستی ڈیانواں وچ گزریا۔ ایں واسطے انہاں کوں "محدث ڈیانوی" وی آکھیا ویندے۔ اوہ ڈیانوی دی صفت نسبتی نال وی مشہور ہن۔ انہاں دا انتقال مارچ 1911ء (1329ھ) کوں ڈیانواں وچ تھیا۔

حالات حیاتی:

شیخ محمد عزیر شمس نے "حیات المحدث شمس الحق و اعمالہ" تے "مولانا شمس الحق عظیم آبادی حیات و خدمات" دے عنوان نال انہاں دے حالات لکھیے ہن۔ جبکہ محمد تنزیل الصدیقی الحسینی نے اپݨے کتابی سلسلے "الانتقاد" دا پہلا شمارہ خاص امام شمس الحق عظیم آبادی تے کڈھیا ہے۔