شمال

شمال (North)
فائل:Compass rose en north.svg
زاویہ	0° یا 360°
الٹ سمت	جنوب
فلکیاتی اشارہ	قطبی تارہ (North Star)
مقناطیسی آلہ	قطب نما (Compass)

شمال (سارائیکی: شمال) چار بنیادی سمتاں وچوں ہک ہے جیہڑی جنوب دے بالکل الٹ واقع ہوندی ہے۔ نقشیاں تے اینکوں ہمیشہ اوپر والے پاسے دکھایا ویندے۔ سائنسی طور تے شمال دا تعین زمین دے گھمݨ والے محور (Axis) نال کیتا ویندے۔

شمال دی پہچان دے طریقے

تریخ وچ انسان نے شمال دی سمت معلوم کرݨ واسطے مختلف طریقے استعمال کیتے ہن:

1. قطب نما (Compass): ایہ ہک مقناطیسی آلہ ہے جیندے وچ موجود سوئی ہمیشہ مقناطیسی شمال دی طرف اشارہ کریندی ہے۔
2. قطبی تارہ (North Star): رات دے وقت آسمان تے ہک تارہ جیہڑا ہمیشہ شمال دی سمت وچ چمکدے، اینکوں "قطبی تارہ" آکھیا ویندے۔ قدیم دور وچ ملاح ایندے ذریعے رستہ لبھیندے ہن۔
3. سورج دے ذریعے: اگر تساں صبح دے وقت سورج دی طرف منہ کر کے کھڑے تھیوو، تاں تہاݙے کھٻے پاسے شمال ہوسی۔

مقناطیسی شمال تے جغرافیائی شمال

شمال دیاں دو قسماں ہن جیہڑیاں ہک ٻئے توں تھوڑی مختلف ہن:

• جغرافیائی شمال (True North): ایہ زمین دا قطبِ شمالی (North Pole) ہے جتھاں زمین دا محور ختم تھیندے۔
• مقناطیسی شمال (Magnetic North): ایہ اوہ جگہ ہے جیندے طرف قطب نما دی سوئی اشارہ کریندی ہے۔ زمین دے مقناطیسی میدان وچ تبدیلی دی وجہ توں ایہ جگہ وقت دے نال نال تھوڑی بدلدی رہندی ہے۔

سارائیکی وسیب تے پاکستان وچ اہمیت

پاکستان دے جغرافیہ وچ شمال کوں ٻہوں اہمیت حاصل ہے:

• شمالی علاقہ جات: پاکستان دے شمال وچ دنیا دے عظیم پہاڑی سلسلے ہمالیہ، قراقرم تے ہندوکش واقع ہن۔
• دریاواں دی آمد: سارائیکی وسیب تے پنجاب دے تمام دریا شمال توں جنوب دی طرف وہندن۔
• موسم: سردیاں وچ شمال توں آوݨ والی ہوائیں پورے ملک وچ سردی پیدا کریندیاں ہن۔

[attachment_0](attachment)

نقشہ نگاری (Cartography)

دنیا دے تقریباً تمام جدید نقشیاں وچ شمال کوں ہمیشہ اوپر والے پاسے دکھایا ویندے۔ نقشے دے ہک کونے وچ ہک تیر دا نشان ہوندے جیندے اوپر "N" یا "ش" لکھیا ہوندے، جیہڑا شمال دی سمت کوں ظاہر کریندے۔