سید جمال الدین افغانی

سید جمال الدین افغانی (1838/1839 – 9 مارچ 1897) ہک سیاسی کارکن اتے اسلامی نظریہ ساز ہئی ، جئیں انویہویں صدی دے آخر اچ پوری مسلم دنیا دا سفر کیتا ۔ او اسلامی جدیدیت دے بانیاں اچوں ہک ہئی اتے ہندوستان اچ برطانوی راج دے خلاف پین-اسلامک اتحاد دا حامی ہئی ۔ اونکوں اسلامی فقہ اچ معمولی اختلافات اچ گھٹ دلچسپی رکھݨ والا قرار ݙتا ڳیا ہے جتنا کہ مغربی دٻاؤ دے خلاف متحد جواب ݙیوݨ اچ دلچسپی رکھدا ہئی ۔ اونکوں اپݨے پیروکار مرزا رضا کرمانی دے نال شاہ ناصر الدین دے قتل دے کامیاب منصوبے اچ ملوث ہووݨ کیتے وی ڄاݨیا ویندا ہے ، جینکوں افغانی غیر ملکی طاقتاں ، خاص طور تے برطانوی بادشاہی کوں ٻہوں زیادہ رعایت ݙیوݨ والا سمجھدا ہئی ۔

سید جمال الدین افغانی انویہویں صدی دے آخر دا ہک غیر معمولی اسلامی مفکر ، سیاسی کارکن اتے پین-اسلامزم دا حامی ہئی ۔ اوں مسلم دنیا اچ اتحاد اتے جدیدیت دی وکالت کیتی اتے اوں برطانوی سامراج دے خلاف مزاحمت اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندی زندگی سیاسی بیداری ، اسلامی اصلاحات اتے سامراج مخالف جدوجہد دی مثال ہے ۔

افغانی اپݨے کیریئر دی شروعات 1860 دے ݙہاکے اچ کیتی ، جݙاں اوں مسلم دنیا اچ سفر کرݨا شروع کیتا ۔ اوں مصر ، ہندوستان ، ایران اتے ترکی سمیت کئی ملکاں دا دورہ کیتا ۔ اوں مسلم دنیا اچ سیاسی اتے سماجی اصلاحات دی وکالت کیتی ۔ اوں مسلماناں کوں جدید تعلیم حاصل کرݨ اتے مغربی سامراج دے خلاف متحد تھیوݨ دی ترغیب ݙتی ۔

افغانی پین-اسلامزم دے وݙے حامی ہن ۔ اوں مسلماناں کوں متحد تھی تے مغربی سامراج دے خلاف جدوجہد کرݨ دی ترغیب ݙتی ۔ اوں مسلماناں کوں اپݨی ثقافت اتے سنڄاݨ کوں برقرار رکھݨ دی ترغیب ݙتی ۔

افغانی شاہ ناصر الدین دے قتل دے منصوبے اچ وی اہم کردار ادا کیتا ، جینکوں او برطانوی بادشاہی کوں ٻہوں زیادہ رعایت ݙیوݨ والا سمجھدا ہئی ۔ اوندے پیروکار مرزا رضا کرمانی شاہ ناصر الدین کوں قتل کیتا ۔

افغانی دا کم مسلم دنیا اچ سیاسی اتے سماجی بیداری دی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں مسلماناں کوں متحد تھی تے سامراج دے خلاف جدوجہد کرݨ دی ترغیب ݙتی ۔ اوندی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے دلچسپی دا باعث ہے جیڑھے اسلامی اصلاحات ، پین-اسلامزم اتے سامراج مخالف جدوجہد اچ دلچسپی رکھدن ۔