سید جلال بخاری

ڄمّݨ دی تریخ:	٥٩٥ ہجری
جھوک لݙا ون٘ڄݨ دی تریخ:	١٩ جمادی الاوّل ٦٩٠ ہجری
عمر:	٩٥ ورھیں
مزار شریف:	اُچ شریف، ضلع بہاول پور۔

سیّد السّادات مخدوم جلال بخاری

سئیں حضرت سیّد علی دے پُتر ہَن۔ شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ نال عقیدت انّھاں کوں ملتان گِھن آئی۔ ہِک ݙِین٘ہ ملتان دی گرمی کنوں گھابر تے فرمایونے:-
"آہ یخ بخارا، در چنیں حرارت ترا کجا یابم!"
ترجمہ: (ہائے یخ بخارا! اِیں گرمی وِچ تیکوں کِتّھوں پاؤاں!)۔

نسب

”جلال الدین بن سید علی الموئد بن جعفر بن محمد بن محمود بن احمد بن علی اصغر بن جعفر ثانی بن علی نقی بن محمد تقی بن علی رضا بن جعفر الصادق بن محمد باقر بن زین العابدین بن حسین بن علی ابن ابی طالب (علیہ السلام) “۔

سئیں دا ملتان آوݨ

حضرت شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ کوں کشف دے ذریعے پَتہ لڳ ڳِیا اُوں ویلے مطلع اصلوں صاف ہَئی۔ اَچّݨ چیتی نیلے اَسمان اُتے ہِک نِکڑا جیہاں ٹوٹا بَدّل دا نظریا اَتے ݙیہدے ای ݙیہدے خانقاہ مبارک اُتے پھیل ڳِیا اَتے بدّل دی ڳاڄ دے نال مُرغی دے انڈے دے برابر اولے ڈھاوݨ لڳّے۔ سید جلال بخاری ݙاڈھے خُش تھئے اَتے نِݨاواں چاء تے کھاوݨ لڳّے۔ شیخ الاسلام ٻاہر تشریف گِھن آئے اَتے سیّد جلال نال مُسکرا تے فرمایا:- "دریں حال ژالۂ ملتان خوب است یا یخ بُخارا؟" (ترجمہ: ملتان دا ژالہ چنڳا ہِے یا یخ بخارا؟) سیّد السادات نے کھڑو تے ادب نال عرض کِیتا "ژالۂ ملتان از یخ بخارا ہزار درجہ بہتر و اولیٰ است!" (ترجمہ: اِیں حال وِچ ملتان دے اولے یخ بخارا کنوں ہزار درجے چَنڳے اَتے افضل ہِن)۔ اُوں ݙیہاڑے ای شیخ الاسلام نے سیّد السادات کوں خرقہ مرحمت فرمایا۔ حضرت مخدوم شیخ الاسلام دے بعد وی پن٘ڄ / چِھی ورھیں ملتان وِچ ریہے۔
اُوں زمانے وِچ اُچ دا خِطّہ وݙی اہمیّت رکھین٘دا ہَئی۔ سندھ اَتے پنجاب دے وِچالے واقع ہووݨ دے پاروں اکثر صوبے دار اِتھائیں رہن٘دے ہون٘دے ہَن۔ ڈیراور، بھاگلہ، جیسلمیر دے قلعے راجپوتاں دے قبضے وِچ ہَن اَتے اُنّھاں رویّہ مسلماناں نال متشدّدانہ ہَئی۔ اُچ وِچ بھان٘ویں جو گازردنیاں دی خانقاہ موجود ہَئی، پَر اُون٘دے باوجود تبلیغی مرکز قائم کرݨ کِیتے مردِ آہن دی لوڑ ہَئی۔ شیخ العارفؒ نے ݙِٹّھا جو اِیں مقصد کوں صرف سیّد السّادات دی ذات ای پُورا کر سڳدی ہِے، تاں اُنّھاں نے حضرت مخدوم کوں اُچ ون٘ڄݨ دی اجازت ݙِتّی۔ ایہ ملتان کنوں وݙّی شان نال ٹُرے۔ اُچ وِچ اَپِڑ کے "محلہ بخاریاں" دی بنیاد رکھی اَتے آپݨے بے پناہ اثر تے تفوذ دی وجہ کنوں ٻہوں جَلتی اُتّھوں دے بلند تے پست اُتے چھا ڳئے۔
سئیں مخدوم جہانیاں فرمین٘دے ہِن جو:-
"سّید جلال حضرت بہاء الدین زکریاؒ ملتان دے خلیفہ ہَن۔ اُنّھاں نے خطہ اُچ وِچ ٹِکاݨاں کِیتا اَتے متاہل تھئے۔ انّھاں ترے پُتر ڄَمّے ہَن، ہِک سید احمد کبیرؒ، ݙوجھے سید بہاء الدین اَتے تریجھے سید محمد۔"
مفتی غلام سرور لاہوری لکھین٘دے ہِن جو ایہ حضرت دی اُوہ اولاد ہِے جہڑی بی بی فاطمہؒ اَتے بی بی زہراؒ دے بطنِ عفّت کنوں تولّد تھئی ہَئی۔ پَر ݙُو پُتر سید علیؒ اَتے سید جعفرؒ شاہِ بخارا دی دِھی کنوں بخارا وِچ ای ڄَمّے ہوئے ہَن ایہ ݙُون٘ہائیں پُتر سئیں دے نال ملتان تئیں آئے، ٻہوں مُد انّھاں کول ٹِکاݨاں کِیتا وَل وَلدے بکارا ٹُر ڳئے۔ مفتی صاحب کیا خوب لکھین٘دے ہِن جو:-
"ایں پنج فرزند چوں پنج بناءِ اسلام در ولایت و شرافت و خوارق اشتہار داشتند!"

سئیں دا وصال

١٩ ماہِ جمادی الاوّل ٦٩٠ ہجری کوں ٩٥ ورھیں دی عُمر وِچ سئیں نے عالمِ آخرت دا پن٘دھ اختیار فرمایا۔ مزارِ پُر انوار اُچ وِچ ہِے۔

ٻِیا ݙیکھو

• شیخ الاسلام بہاء الدین زکریاؒ ملتانی۔
• سید جلال سلہٹی۔
• سید احمد کبیر۔

حوالے

۔