سَوویرا سلطنت
سَوویرا (Sauvira) قدیم سرائیکستان دی ہک ٻہوں عظیم تے تاریخی سلطنت ہئی، جیندے بارے وچار ہیٹھاں ݙتے ڳن:
قدیم سندھ وادی دے دور موہنجودڑو تے ہڑپہ دے لوک نیڑے تیڑے دے علاقیاں وچ پھیل ڳئے تے انہاں دیاں تقریباً سو وستیاں وجود وچ آڳیاں تاں انہاں سو وستیاں دے لوکاں رَل تے ہک ریاست قائم کیتی تے ریاست دا ناں سَو ویہڑا رکھا. ایہ سَوویہڑا انگریزی لکھت وچ آیا تاں سَوویرا لکھیجݨ لڳا۔ ایہ ریاست 1000 ق م توں 500 ق م تائیں قائم رہی۔ اینکوں سَوویہڑا بادشاہی وی آہدے ہن۔
تاریخی پس منظر:
سَوویرا سلطنت دا ذکر قدیم ہندو مذہبی کتاباں جیویں جو "مہابھارت" تے "راماین" وچ ملدے۔ ایہ سلطنت خاص طور تے سندھو دریا (دریائے سندھ) دے نال نال موجود ہئی۔ ایندا علاقہ اجوکے جنوبی پنجاب (سرائیکستان) دے کجھ حصیاں تے سندھ دے اتلے حصیاں تے مشتمل ہئی۔ [1]
جغرافیہ تے مرکز:
- ایہ سلطنت دریائے سندھ دے مشرقی کنارے تے آباد ہئی۔ [2]
- تاریخ داناں دے مطابق ایندا دارالحکومت "رورکا" (Roruka) ہئی، جینکوں اج کل دے دور وچ روہڑی یا ایندے نیڑے دا علاقہ سمجھیا ویندے۔ [1] [2]
- سَوویرا سلطنت دا مرکز ملتان دے نیڑے ہائی۔
- ایہ سلطنت یانوالیکنوں گھن کراہیں روہڑی تائیں ہائی۔
تجارتی اہمیت:
سَوویرا قدیم زمانے وچ تجارت دا وݙا مرکز ہئی۔ بدھ مت دیاں روایتاں (Jataka tales) وچ تذکرہ ملدے جو رورکا توں تاجر سمندر دے رستے تے خشکی دے رستے وݙے وݙے ملکاں نال تجارت کریندے ہن۔ [2]
سیاسی حیثیت:
- مہابھارت دے مطابق، سَوویرا دے راجے دا ناں جیدرتھ (Jayadratha) ہئی، جیہڑا کورواں دا سالا ہئی۔ [1]
- ایہ سلطنت اکثر "سندھو-سَوویرا" دے ناں نال پکاری ویندی ہئی، کیونکہ سندھو تے سَوویرا جڑے ہوئے علاقے ہن۔ [1] [2]
سرائیکی خطے دی قدامت:
سَوویرا دا ذکر ثابت کریندے جو سرائیکی وسیب یا سرائیکستان دی تاریخ ہزاراں سال قدیم ہے تے ایہ خطہ قدیم وادی سندھ دی تہذیب دا ہک اہم تے خوشحال حصہ رہا ہے۔
حوالے:
- Mahabharata: The Kingdom of Sauvira
- Ancient Geography of India - Alexander Cunningham