سرائیکی وسیب اچ لوک دستکاریاں

لوک دستکاریاں ، ہنر مندیاں تے فنون انسانی تہذیب تے ثقافت دا بہوں وڈا ترکہ تے ورثہ ہن۔ جیندے وچ ورتاوے دے تھاں ، کھاوݨ پیون دے تھاں، پوشاک دیاں ونکیاں تےروزدے ورتاوے دیاں گھریلو مصنوعات شامل ہن۔ خوراک دے بعد انسان دی سب توں وڈی ضرورت پوشاک ہوندی اے۔ ‘‘ سرائیکی وسیب دے لوک اپݨا ‘‘ او چھن ’’ بݨاوݨ کیتے بھیڈاں بکریاں دی اْون تے اْٹھاݨ دی مَلِس دا دھاگہ ڈھیرے دے ذریعے خود تیار کریندن  ڈھیرہ ہک ہتھ نال پھِرݨ آلی چرکھی ہوندی اے تے ایندے ذریعے ٹردیں پھردیں وی کم کیتا ونج سگدے۔ اُٹھ دی ملس دے دھاگے نال فلاسیاں ، دَریاں پَلاݨ مہار، وغیرہ تیار تھیندن ، بھیڈیں بکریں دی اون دا دھاگا سوئیٹر ، لوکار، دْسہ ،کھھی ، دِوہر، ٻوری، گوݨی ،گُھتلی، خورجین وغیرہ بݨاوݨ دے کم آندے ۔۔۔۔ اون تے کپاہ داھاگہ تریمتیں چرکھے دے ذریعے تیار کریندن تے پوݨیاں بݨا کے پولی کوں ڈتیاں ویندن۔۔۔۔ اگلے ویلھے چرکھا کتݨ تے پوݨیاں جوڑݨ تریمتیں دی سب توں وڈی گھریلو مصروفیت ہوندی ہئی۔ ’’ (42)

سرائیکی وسیب اچ لکڑ کاٹھی دی مصنوعات درکھاݨ تے گھاڑو کریندے ہن۔رہائش کیتے عام طور تے کوٹھا، صفہ ، سالھ ، بھورا ، ماڑی ، وساخ ، پڑاہ ، چوکاندھا ، چھپر ، پڑچھتی ، بھاݨ ، گْبا، گریڑا وغیرہ ہوندے ہن۔ تے انھاں دے

بݨاوݨ جوڑݨ تے سنوارݨ اچ اسارا ، تھپیرا، سلھِ بند، درکھاݨ تے گھاڑو حصہ گھندے ہن۔ درکھاݨ چھت دا پنجرہ ، اڈی کانچݨ ، لڑے ، کڑیاں ، وگے، ٹوٹے ، درسال ، دروازے وغیرہ تیار کریندے اْسارا ، تھپیرا تے سلھ بند ، مستری دا کم کریندے ہن۔ ایندے علاوہ درکھاݨ اند ر داسامان رکھݨ کیتے منھیں ، گھڑاونج ، ردھے پکے کیتے ڈوئی ، لوݨکی تے سمݨ کیتے ہماچے تے کھٹٹرے تیار کرکے ڈیندے۔

حوالہ

سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی