سرائیکی لوک دستکاریاں

لوک دستکاریاں، ہنر مندیاں تے فنون انسانی تہذیب و ثقافت دا ٻہوں وݙا ورثہ ہِن جِنہاں وِچ روز مَرّہ ورتاوݨ آلے برتن، کھاوݨ پیوݨ آلے برتن، پوشاک دیاں قِسماں تے روز مَرّہ لوڑ دیاں گھریلو مصنوعات شامل ہِن۔ خوراک تے پُوشاک انسان دی لوڑ ہِے۔ سرائیکی وسیب دے لوک اپݨا اوچھن (بِستر، کمبل وغیرہ) بݨاوݨ کیتے ٻکریاں بھیݙاں دی اُون توں دھاگہ ڈھیرے دے ذریعے خود تیار کریندن۔ ڈھیرا ہِک ہتھ نال پِھرݨ آلی چَرخی ہوندی ہِے۔ اِیندے ذریعے چلدے پِھردے وی کم کِیتا ون٘ڄ سڳدے۔ بھیݙ بکریاں دی اُون توں سویٹر، چادر، اَتے لُکار، دَسیسہ (چادر موٹی اُونی)، کھَتّھی (جیکٹ)، ݙوہڑ (وݙا کھیس)، لوری، گُونی، گَتھلی تیار تھیندن۔

ایندے علاوہ بھیݙ اَتے دنبے دی اُون گدّے، ٹوپیاں تے سِراݨے بݨاوݨ دے کم آندی ہِے۔ اُون دا دھاڳا لوک خود تیار کر گِھندن۔ اَتے کَپّاہ دا دھاڳا وی تِریمتیں خود گھر وِچ چَرخے دے ذریعے تیار کر گِھندن۔ ایہ گوٹیاں پاوُلی کُوں ݙے ݙِتّیاں ویندیاں ہِن جیہڑا کھݙّی دے ذریعے کپڑے دیاں مصنوعات تیار کرݨ ݙیندا ہِے۔

چَرخے دا تنا اَتے گوٹیاں بݨاوݨ تِریمتاں دی سَبھ توں وݙی گھریلو مصروفیت ہوندی ہئی، اِیں حوالے نال اے سرائیکی اَکھاݨ ٻہوں سبق آموز ہِے: "چیڑی دا جوڑ اون ڳئے، ہنگی مُول نہ وِتے" لَکڑ دیاں مصنوعات دَرکھان اَتے گھاڑو (لَکڑ دے کم تے نقش و نگار بݨاوݨ آلا) تیار کریندن۔ رہائش کیتے عام طور تے سرائیکی وسیب وِچ کوٹھا (کَمرا)، صُفّہ (برآمدہ)، سالح (کَچّا مکان)، بھورا (تہہ خانہ)، ماڑی (چوبارہ)، وساخ (ڈیرا)، پڑاہ (ٹِھہراؤ)، چُوکاندّھا (چار دیواری)، پِڑچھتّی (شیڈ)، بھاݨا (مَویشیاں دی جاء)، گُبّا (گُنبد)، گرٹرا (جھُگّی) وغیرہ ہوندیاں ہِن۔ اِنّہاں کُوں بݨاوݨ، سَنوارݨ اَتے جوڑݨ آلے اِسرو (مستری)، تھپرا (مِٹّی ڳارے توں سِلّھَاں اَتے گھر بݨاوݨ آلا)، سلھ بَند (سِلّھَاں بݨاوݨ آلا)، دَرکھان گھاڑو حِصّہ گِھندن۔ درکھاݨ چَھت دا پَنجرا اَڈّی کانجن، لڑے، کڑیاں، وِکے، ٹُوٹے، دَرسال، دروازے، داب (دروازے دا اُتِّلا حِصّہ) وغیرہ تیار کِیتا ویندے۔ اِیندے علاوہ اَندر سامان رکھݨ کیتے مُنہھیں (سامان رکھݨ دا سٹینڈ)، گھڑاونج (گھڑا رکھݨ دا سٹینڈ)، ہانڈی روٹی کیتے اَتے ٻہوݨ سُمݨ کیتے ہمّاچے اَتے کھٹڑے تیار کِیتے ویندے ہِن۔