سرائیکی لوک بیانیہ

ھک گالھ چیتے نہ ہئی بہندی جئیں ویلھے وڈے بزرگ جیرھے جو قدیمی تقویم دے حوالے نال بحث کرن ہا تاں آکھن ہا جو مہینہ تاں پھگن دا اے سغراندیں وساخ دی فلاں فلاں تاریخ اے. اج اے مدعا ایں حل تھیا جئیں ویلھے طارق اسمعیل احمدانی صاحب دی کتاب سرائیکی لوک بیانیہ اچ چیپٹر "سغراند" پڑھئیم. . احمدانی صاحب بہوں سوہنڑے تے سادہ طریقے نال ایں مسئلے کوں سمجھا ڈتے،بجاۓ ایندے کہ اپنڑے لوظاں اچ میں کجھ لکھاں بہتر ہوسی احمدانی صاحب دے اپنڑے اسلوب نال ایں مسئلے کوں دوست سمجن جیرھے ایں بارے انڑجانڑ ان. . . . . . . "تقویمیں (کیلنڈرز) دا دارومدار کتھائیں سجھ اتے کتھائیں انہیں دی بنیاد چندر تے ہے . انہیں ڈونہیں تقویمیں دی سانجھ ایں گالھ تے ہے جو اے موسم دے عین مطابق ان اتے انہیں دے ناں تقریبا ہکو جئیں ان لیکن تندیر تے ترتیب وچ تھولا جیہاں فرق ہے. مثلا بکرمی تقسیم دا منڈھلا مہینہ وساخ ہے ،اے سجھ نال جڑیا ہویا اے. ایں تقویم کوں کندرا ماسا وی اہدن ، اتے "نانک شاہی " تقسیم چیتر کنیں شروع تھیندے ،ایندی جڑت چندر نال اے. ایندے وچ لطف دی گالھ اے ھے جو انہیں ڈونہیں تقویمیں وچ وساخ دی پہلی تاریخ (13 اپریل) کوں سال دا پہلا ڈیہاڑا گنڑیا ویندے . سرائیکی وسیب وچ اے تقویم "سغراند" دے ناں نال مشہور اے .ہندی زبان وچ اینکوں "سکرانت اہدن. اے تقویم موسم نال جڑی ہوئی اے .ایندے مہینیں دے ناں نال موسم دی شدت (سردی گرمی) دا اظہار بھرپور طریقے نال ملدے . سرائیکی وسیب دی زراعت ایں تقویم نال مربوط اے. ". . .

جے احمدانی صاحب دی مذکورہ لکھت دا خلاصہ کڈھوں تاں کجھ ایں بنڑدے جو جیرھے دیسی مہینے اساں ورتیندوں دراصل اے ڈو کیلنڈر ان ہک بکرمی کیلنڈر جیرھا جو وساخ کن شروع تھیندے اے سجھ نال چلدے، ایکوں کندرا ماسا وی اہدن. . ڈوجھا نانک شاہی تقویم اے جیرھا جو چندروکیں حساب نال چلدے. اے چیتر کن شروع تھیندے . . ایں کتاب اچ جھمر تیں لکھیل مضمون بہوں شاندار اے جیکوں لکھنڑ لئیوں احمدانی صاحب بہوں محنت کیتی اے وسیب دے مشہور جھومریں کوں، نغارچیں کوں ، ڈھولک نوازیں کوں ملئین انہاں نال بیٹھن انہاں دے تجربات بارے انہاں دے فن بارے جانڑکاری گھننڑ دے بعد مضمون لکھئے. .ایں مضمون تیں ول کہیں ویلھے تفصیلی گفتگو کریسوں. .(بلال بزدار)