سرائیکی صوبے بارے واضح پالیسی بݨاوے

ہک اخباری خبر مطابق پاکستان دی وزیر اعظم سیݨ بے نظیر بھٹو کوئٹہ اِچ بلوچستان دے سابق وزیر اعلیٰ سردار عطاء اللہ مینگل نال ڳالھیں کریندیں ہوئیں بلوچستان اِچ ہک الگ پشتون صوبے دی حمایت کیتی ہے ‘ اَتے صلاح ݙتی ہے جو بلوچستان اسمبلی وچ ایں بارے قرار داد پاس کرائی ونڄے۔

ایہ خبر پڑھ کے میکوں حریانی تھئی ہے جو وزیراعظم ہک اہجیں ثقافتی صوبے دی حمایت کیتی ہے جہڑا صوبہ سرحد دے ناں توں پہلے اِی موجود ہے ۔ پشتون قومیّت پاکستان وچ ہک بااثر قومیّت ہے ۔ شمال مغربی سرحدی صوبے وچ پشتون ہک زمانے توں آباد ہِن ۔ اوہ پشتون جہڑے بلوچستان اِچ آباد ہِن بھانویں جو اوہ ہک خاص حصّے اِچ کٹھے ہن اَتے اوہ ہک الگ حصّے دا مطالبہ وی کریندے رہندن پر انھاں دے مفادات بلوچاں دے ہتھوں خطرے اِچ کوئنیں ۔ اِیندے مقابلے اِچ سرائیکی پنجاب دی اوہ اکثریت ہِن جہڑے پنجابیاں دے ہتھوں ݙاڈھے تنگ ہِن ۔ باوجود اکثریت دے سرائیکی پنجاب دے پنجابی حکمراناں تے پنجابی اسٹیبلشمنٹ کنوں اوکھے ہِن ۔ سَتّر دے ݙہاکے کنوں سرائیکی الگ صوبے دی تحریک چلیندے پئین پر پاکستان دی وزیراعظم اَحٖ تئیں سرائیکیاں دے سِر اُتّے ہتھ نھیں رکھیا ۔ نہ دِلاسا ݙتّسِ۔ میں ایہ نھیں آہدا جو بلوچستان اِچ موجود پشتون الگ صوبے دا مطالبہ نہ کرِن ‘ بلے شک آپݨاں مطالبہ جاری رکھِّن پر انصاف دا تقاضا ہے جو سرائیکیاں کوں وی الڳ صوبہ ݙتا ونڄے ۔ اِنھاں کوں تسلی ݙتّی ونڄے ۔ اِنھاں دی مظلومیت کوں ݙٹھاونڄے۔

میں وزیر اعظم دی خدمت اِچ ارداس کریناں جو پنجاب دے مرکزی حصّے دا کݙانہیں سرائیکی علاقے تے ایں وسیب نال موازنہ تاں کرو ‘ ملازمتاں اِچ سرائیکیاں دی برائے ناں ڳنتری تاں ݙیکھو ۔ لاہور دے نال دے علاقیاں اِچ موجود صنعتاں تے کارخانیاں کوں ݙیکھو ۔ سرائیکی وسیب دے کارخانے ڳݨو چاتاں پتہ لڳسی جو سارے سرائیکی وسیب دیاں صنعتاں کنوں صرف لہور اِچ موجود صنعتاں زیادہ ہِن ۔ ملازمتاں ساریاں مرکزی پنجاب کیتے ‘ صنعتاں تے کارخانے صرف مرکزی پنجاب وچ ۔ سڑکاں دے ڄال وِچھائے ڳن تاں مرکزی پنجاب اِچ ‘ترقیاتی ادارے قائم کیتے ڳئین تاں صرف مرکزی پنجاب کیتے ۔ پنجاب دا مرّی دا علاقہ ترقی کر ڳے پر سرائیکیاں دا فورٹ منرو اونویں اُڄاڑہے ‘ ماڑی (راجن پور) دا علاقہ بیابان تے بر ہے۔

سرائیکیاں کوں فوج اِچ نوکری نھیں مِلدی ‘ سرائیکیاں دی رجمنٹ کوئنیں ‘ سرائیکی جرنیل آ وی ونڄن تاں پنجابیاں دے اڳوں ہتھ ٻدّھی کھڑن۔ جیکر کُئی سرائیکی وزیر اعلیٰ ‘ گورنر تے وزیر بݨ وی ونڄے تاںپنجابی اوندیاں اکھّیں وی سرائیکی وسیب اُتّے نِھیں پووݨ ݙیندے۔

پاکستان دی وزیراعظم کوں سرائیکی صوبے بارے وی واضح پالیسی اختیار کرݨی چاہیدی ہے ۔ یاد رکھائے ہر حکومت کوں عملی مدت سرائیکی علاقے دے ووٹاں نال مِلدی ہے اَتے ووٹ اِچ وݙی طاقت ہے۔

ذرا گروان اِچ جھاتی تاں پاوو

(فروری1996ء)

--------------

حوالہ

کتاب: گِروان ہووے تاں. دھرتی واس : رانجھݨ ملتانی. چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان