سرائیکی شاعری دا گلشن

اَٹھ ݙاہ سال پہلے دی گاٖلھ ہے ، میں اندروں دفتر تے دلنور صیب ٻاہروں کھٹ تے ٻیٹھے ہن، ہک نینگر اُنہاندے سامھیں ایویں ٻیٹھا ہا جیویں شاگرد اُستاد دے سامھیں ٻہندے ۔ میکوں پتہ نہ ہا جو اُستادی شاگردی آلا کوئی معاملہ ہے ، تھولی دیر بعد رووݨ دی اَواز آئی ، اندروں ٻاہر آ تے میں ݙٹھا جو نینگر ڈُٖسکاریں وات اے ۔ اَکھیں اِچوں ہنجوں کچے کوٹھے دی چھت آنگے ترمدیاں پِن تے دلنور صیب ساوݨ دے جَھڑ وانگے گجدا ٻیٹھے تے کاوڑ نی پی جھلیندی۔

میں پُچھیا سئیں خیر تاں ہے ، اَحٖ تاں ڈھیر کاوڑیے ٻیٹھو ،

’’اے غبی اے ، اَکھیندا کجھ آں کریندا کجھ اے ، ایویں شاعر بݨسے؟‘‘ دلنور صیب دی گاٖل سُݨ تے پتہ لڳ ڳیا جو کوئی اُستادی شاگردی آلی گاٖلھ ہے۔

میکوں ݙاڈھی اسیس اَئی ، دِل اِچ آکھیُم دلنور صیب ہک نشوم ٻال کوں اتنا کیوں کستائے جو اوندیاں ہنجوں بُٖربُٖر کریندیاں آئن تے او ڈُٖسکاریں وات آ ڳے ۔ پر اَحٖ جݙاں 4کتابڑیاں چھپ ڳن تے ݙوجھی وݙی کتاب چھپݨ اَئی اے تاں احساس تھئے جو ماء پیئو تے اُستادیں دی کاوڑ وی اللہ دی رحمت ہوندی ہے ۔ تساں آکھسو ، گاٖل کیتی ویندے ، بندے داناں نی ݙسیندا، میں ݙسݨ چہنداں جو عارف گلشنؔ اوں نینگر دا ناں ہے تے گاٖلھ مہاڑ وی اوندے بارے ہے۔عارف گلشن ایجھی دھرتی دا شاعر ہے جئیں وݙے وݙے شاعر تے وݙے وݙے انسان پیدا کیتن ۔ راجہ رام شجاع آباد دا ناں آوے تاں شاکر شجاع آبادی دا ناں پہلے آ ویندے ۔ شاکر شجاع آبادی آکھیے جو ’’ذکر تیݙے یار دا مولا کریندا رہ ونڄاں ، توں وی راضی میں وی اپݨا ہاں ٹھریندا رہ ونڄاں‘‘ ایہو کم عارف گلشن کیتے تے اَحٖ اوندے نعتیں دا مجموعہ شائع تھیندا پے۔ سرائیکی مولود تے نعت لکھݨ آلے ٻہوں وݙے شاعر سئیں صابر مبارکپوری لکھیا ہا جو ’’جیڑھا مَل مدنی دا دَر ویندے، او عرش دے نال ٹکر ویندے‘‘ اے گاٖل سو فیصد سچ اے ، اَحٖ میݙے سامھیں کلھ دا ہک او نینگر ہے جیڑھا دلنور صیب دے سامݨے ٻالیں آلی کار روندا ٻیٹھا ہا ، یا وَل اَحٖ اوندی کتاب بارے میں لکھݨ تے مجبور تھے ٻیٹھوں ۔ اے سب کجھ سرکارؐ دی نظرِ کرم دا صدقہ ہے۔

عارف گلشنؔ دی شاعری تاں اپݨا تعارف آپ ہے ، نعتیہ تے مذہبی شاعری بارے میں آکھݨ چاہنداں جو سرائیکی وسیب اِچ ہک ہزار سال پہلے لکھے ڳئے نورنامے توں گھن تے معراج نامے،حلیہ مبارک تے مولود شریف لکھݨ آلیں دی ٻہوں وݙی تندیرہے ، وسیب دے صوفی شاعر بابا فرید، سلطان باہو ، سچل سرمست ، زکریا ملتانی ، جہانیاں جہاں گشت ، مولوی لطف علی ، خواجہ فرید ، روحل فقیر ، علی حیدر ملتانی، محکم الدین سیرانی ، عبدالحکیم اوچوی ، خواجہ محمد یار فریدی ، احمد یار تونسوی ، عبدالکریم بھگوچی ، گانمݨ ملتانی ، علی حیدر ملتانی تے ٻئے شاعراں ٻہوں وݙے کمال دی شاعری کیتی ہے ۔ جیکر ٻیا پِچھوں تے ونڄوں تاں سرائیکی وسیب اِچ ساڈھے ترائے ہزار سال پہلے ہندویں دی مذہبی کتاب ،،رڳ وید‘‘ وچ وی توحید دی گاٖلھ ہے تے سرائیکی وسیب وچ خالق کائنات دے مظاہر سندھو (دریائے سندھ) سرسوتی(ہاکڑہ) ، شتادرو(ستلج) ، دباش(بیاس) دی گاٖلھ ہے ۔ رگ وید وچ سرائیکی وسیب دے انہاں دریاواں دے پاݨی کوں کھیر تے ماکھی آکھیا ڳے۔ ایہا گاٖل سرائیکی قوم ، سرائیکی دھرتی تے سرائیکی وسیب دی عظمت دی ٻہوں وݙی نشانی ہے۔

ملتان وچ پرہلاد دی تاریخ ݙیکھوں تاں او ٻہوں وݙے توحید پرست دے طور تے سامھیں اَمدن ، او اسلام توں پہلے مسلمانیں آلا کم کریندے ہَن ، اُنہاندے کم کوں گالݨ دی نی پالݨ دی لوڑ اے ۔ ملتان دی تریخ اتنی قدیم اے جتنی انسان دی اپݨی تاریخ۔ ملتان کوں کائنات دا قدیم ترین مسلسل آباد شہر تے تہذیب دا گہوارہ آکھیا ڳے ۔ جیکر ڳول پھول تھیوے تاں سرائیکی وسیب دے گلشن اِچ ہزاراں تے لکھاں عارف ملسِن ، سب دے کلام کوں ہتھیکا کرݨ دی ضرورت اے ۔ چھیکڑ وچ عارف گلشنؔ سانگے میݙی وی اوہا دُعا ہے جیڑھی سئیں بے زرؔ شجاع آبادی ݙتی ہے:

بے زر دی اے خاص دُعا ہے

ہووے عارف ، عارف گلشنؔ

حوالہ

·        معروف سرائیکی دانشور سئیں ظہور دھریجہ دی کتاب سرائیکی قلم قبلیہ وچوں چوݨ