سرائیکی زبان تے جان گریسن دا نظریہ

لماں لہندا توں جارج گریسن ملتانی مراد گھندے ہن ۔ گویا ایں نظریئے دے ماتحت ریاست بہاولپور ، دیرہ غازی خان ، مظفر گڑھ تے انہاں علاقیاں دے لمے اچ صوبہ سندھ دے اُبھے حصے دی زبان ادھ لہندا تے ادھ سندھی ہے ۔ بلکہ سندھی دے زیادہ نیڑے ہے ۔ جارج گریسن ایں خطے دی زباناں کوں لہندا ای آکھدے ہن ، لہندا تے سندھی دا آمیزہ نی آکھدے پر نال ای ایں حقیقت توں انکار وی نی کر سڳدے جو ایہ زبان بلحاظ ذخیرہ الفاظ اصول ، قواعد تے تلفظ سندھی ہے ۔ ہک ٻئی جاہ آکھدن ۔

Dr. Trump on page 11 of his sindhi  Grammar states that the modern dialect of sindhi is called siraiki and adds that this is the purest form of th language. This is also the opinion of the inihabitants of the country who have a proverb that the learned man of the lar (or lower sindh) is but an as in the siro.

ترجمہ : اپݨی سندھی گرامر دے صفحہ 11 تے ڈاکٹر ٹرمپ لکھدن جو سندھ دے اُبھے دی ٻولی دا ناں سرائیکی ہے تے ایہ سندھی دی خالص ترین شکل ہے ۔ ایں علاقے دے باشندیاں دی رائے وی ایہا ہے کیونجو انہاں دے کول ہک محارہ ہے جو لاڑ یعنی لماں سندھ دا عالم اُبھے سندھ اچ محض ڳݙا ہے ۔ ( لاڑ جو پڑھیو سرے جو ڈھگو )

غلط فہمی : اتھاں ایہ غلط فہمی دا آغاز تھیندا ہے جیں دا شکار نہ صرف جارج گریسن تھئے بکلہ انہاں دے بعد دے سارے ماہر لسانیات تے انہاں دے متبعین جنہاں ملتانی زبان کوں پنجابی تے لہندا یا ہندی ، ترئیاں دی شاخ آکھیا ہے ۔ مذکورہ بالا بیان توں ظاہر تھیندا ہے جو اُبھے سندھ دی زبان دا ناں سرائیکی ہے تے ایہ خالص ترین شکل ہے سندھی دی ۔ ڈاکٹر ٹرمپ دے علاوہ سندھ دے باشندیاں دا اخیال وی ایہو ہے جو انہاں دا محاورہ وی ایہو آکھدا ہے مگر ایں علاقے ( اُبھے آلے ہندوستان ) دے نمونے ملیے تاں ایہ سارے دے سارے ملتانی نکلے تے جارج گریسن پریشان تھی ڳئے ۔آکھدن جو

From every District of sindh (except thar and parker) specimens have been received of the language locally known as siraiki. on examination it turn out that in every case this language is not sindhi at all but is form of lahnda closely allied to the hindki of dera Ghazi Khan. The Siraiki Form lahnda is nowhere the languge of any loclity.

ترجمہ:  سندھ دے ہر ضلع توں ( سوائے تھر تے پارکر دے ) ہک ایجھی زبان دے نمونے ملیے ہن جیں کوں مقامی زبان اچ سرائیکی آکھدے ہن ، لیکن معائنہ کرݨ تے ہر ہک نمونہ ہک ایجھی زبان دا نکلیا جیڑھا سندھی کائنا ہا بلکہ لہندا دی ہک صورت توں متشابہ ہے تے ضلع دیرہ غازی خان دی ہندکی توں نیڑے ہے ۔ لہندا دی سرائیکی صورت کہیں مقام دی کتھائیں کائنی ٻولی ویندی ۔ایں توں ظاہر تھیندا ہے جو اُبھے دے سندھ دے اضلاع توں سرائیکی دے نمونے ملیئے ۔

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء