سالواڈور لوریا
سالواڈور لوریا
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سالواڈور ایڈورڈ لوریا (ڄمݨ ویلے دا ناں سالواٹور لوریا؛ 13 اگست 1912 – 6 فروری 1991) ہک اطالوی مائیکروبیالوجسٹ ہن ، بعد وچ انہاں امریکی شہریت اختیار کر گھدی ۔ انہاں کوں میکس ڈیلبروک تے الفریڈ ہرشے دے نال 1969 وچ وائرس دے ریپلیکیشن میکانزم تے جینیٹک بݨتر بارے دریافتاں تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ سالواڈور لوریا ایہ وی ݙکھایا کہ وائرس (فیجز) دے خلاف بیکٹیریا دی مزاحمت جینیٹکلی وراثت وچ ملدی ہے ۔
ابتدائی زندگی تے تعلیم
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سالواڈور لوریا 13 اگست 1912 کوں ٹورین ، اٹلی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین یہودی ہن ۔ لوریا ابتدائی تعلیم ٹورین وچ حاصل کیتی تے بعد وچ ٹورین یونیورسٹی توں طب (Medicine) وچ ڈگری حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی ایں دور وچ ودھݨ لگی ۔
سائنسی سفر دا آغاز
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]طب دی ڈگری حاصل کرݨ توں بعد ، لوریا کجھ عرصہ اٹلی وچ ڈاکٹر دے طور تے کم کریندے ریہے ۔ پر سائنس نال انہاں دی دلچسپی انہاں کوں تحقیق دے پاسے گھن ڳئی ۔ 1940 وچ او امریکہ چلے ڳئے تے کولمبیا یونیورسٹی وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔
بیکٹیریوفیجز تے تحقیق
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]امریکہ وچ لوریا بیکٹیریوفیجز (Bacteriophages) یعنی وائرس جیڑھے بیکٹیریا تے حملہ کریندے ہن ، تے تحقیق شروع کیتی ۔ انہاں میکس ڈیلبروک تے الفریڈ ہرشے دے نال مل تے فیج گروپ بݨایا ۔ اوں گروپ بیکٹیریوفیجز دی جینیٹکس تے ریپلیکیشن تے اہم تحقیق کیتی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ بیکٹیریوفیجز وچ جینیٹک میٹیریل ڈی این اے (DNA) ہوندا اے تے ایں ڈی این اے وچ موجود جینز بیکٹیریا دی بݨتر تے افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔
بیکٹیریل مزاحمت
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]لوریا دی ہک ٻئی اہم دریافت بیکٹیریا دی وائرس دے خلاف مزاحمت دے بارے وچ ہئی ۔ انہاں ݙکھایا کہ بیکٹیریا وچ وائرس دے خلاف مزاحمت جینیٹکلی وراثت وچ ملدی ہے ۔ یعنی جیڑھے بیکٹیریا وائرس دے خلاف مزاحمت رکھدے ہن ، او ایہ صلاحیت اپݨی اولاد کوں وی منتقل کریندے ہن ۔
نوبل انعام
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]1969 وچ سالواڈور لوریا ، میکس ڈیلبروک تے الفریڈ ہرشے کوں "وائرس دے ریپلیکیشن میکانزم تے جینیٹک بݨتر بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔
مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سالواڈور لوریا ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں مائیکروبیالوجی تے جینیٹکس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال مالیکیولر بائیولوجی دے شعبے کوں ودھارا ملیا تے جینز دے بارے وچ اساݙی سمجھ وچ ٻہوں اضافہ تھیا ۔
وفات
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]سالواڈور لوریا 6 فروری 1991 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ انھاں دی وفات نال سائنس دا ہک سنہرا دور ختم تھیا ۔ پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔