ساتھن

ساتِھن (ہندی: साथिन) یا ساتھن ہِک اعزازی عہدہ ہَئی جو بھارت دی ریاست راجستھان دے دیہی علاقیں وِچ بے حد عام ہَئی۔ اِتھاں ہر ہِک گرام (ڳاں دی) پنچایت وِچ ہِک ساتھن ضرور ہوندی ہَئی جیڑھا چُناؤ اِیں پنچایت دے علاقے دی مہیلا گرام سبھا (دیہی زنانیاں دی مجلس) دی طرفوں کِیتا ویندا ہَئی۔

انجام پاوݨ آلے کَم

ساتھناں دی طرفوں اِیہ کم انجام پوندن:

پنچایتاں وِچ زنانیاں دی نمائندگی۔ دیہی زنانیاں دے مسائل دی یکسوئی تے انّھاں کوں ضرورت دے وَقت مشورے ݙیوݨ۔ سرکاری منصوبیاں وِچ مختص زنانیاں کِیتے تجویز کوں رو بہ عمل گھِن آوݨ، ڳاں دیاں زنانیاں کوں انّھاں توں واقف کرواوݨ تے انّھاں کوں فائدہ گھِدّݨ تے آمادہ کرݨ۔ عورتیں دے مرض دی روک تھام، انّھاں دی تعلیم تے انسدادی تدابیر وِچ حصے داری۔ صحیح عُمر وِچ ڄائیں دی شادی کوں یقینی بݨاوݨ۔ زنانیاں دی خواندگی دی ترغیب ݙیوݨ۔ ٻیاں زنانیاں نال تعلق رکھݨ والے معاملات تے کم کاج۔

تعداد وِچ وادھا

2018ء وِچ ریاست دیاں نویاں بݨائیاں ڳئیاں 723 گرام پنچایتاں دے نال نال 2،252 گرام پنچایتاں وِچ زنانیاں ساتھناں دی بھرتی دا عمل جاری ہَئی۔ عہدہ گِھدّݨ کِیتے تعلیمی اہلیت دسویں دا امتحان پاس تِھیوݨ تے درخواست ݙتّے ڳاں دی رہوݨ والی زنانی ہووݨ ہَئی۔ حکومت دے ذمے داراں دے مطابق اِیہ تقررات دا عمل جلدی نال مکمل تِھی ویسی۔

اِتھاں اِیں ڳالھ تے غور کرݨاں چاہِیدا جو راجستھان دی مہیلا ادھیکاریتا وبھاگ (محکمہ برائے تفویض اختیارات زنانیاں) نے 5 نومبر 2015ء کوں 723 نویں گرام پنچایتاں دی تشکیل ݙے ݙتی ہَئی۔ اِیں طرحاں دیاں بݨائیاں ڳئیاں گرام پنچایتاں تے نال نال 2،252 گرام پنچایتاں وِچ مقرر تِھیاں ساتھناں کِیتے ہر مہینے کُجھ اعزاری رقم مختص کِیتی ڳئی ہَئی، جیندے نال انّھاں دیاں سرگرمیاں تے گزارے دے خرچیاں دی پابندی ممکن تِھی سڳے۔

مسائل

ساتھناں دے کم دا دائرہ کافی وسیع ہَئی۔ انّھاں دے کم دے صحیح دائرے کوں کِہیں تعریف وِچ بند کائنی کِیتا وِیندا۔ راجستھان دے کئی ڳاں وِچ جدید دَور وِچ وی مرداں دی حکومت تے انّھاں دی ہی بالا دستی چلدی ہَئی۔ اِیں طرحاں دے وِچ کئی وَار ساتھناں دا ٹکراؤ بااثر لوکاں نال تِھیندا ہَئی۔ ایہو جیہا ہِک معاملہ راجستھان دی ساتھن بھنوری دیوی دی آبرو ریزی دا ہَئی۔ اِیہ زنانی ہِک کم عُمر ڄائی دی شادی روکݨاں چاہندی ہَئی۔ پر اِیندے نال راجستھان دے بااثر تے بڑے سیاسی رسوخ رکھݨ والے لوک غصے وِچ آ ڳئے تے انّھاں لوکاں بھنوری دیوی دی آبرو ریزی کر ݙتی۔ خاص طور تے بھارتیہ جنتا پارٹی دے ایم ایل اے کنہیا لال مینا نے تاں انّھاں مجرماں دی تائید وِچ رِیالی وی کَھڑی کِیتی ہَئی۔ زنانیاں دے حقوق کِیتے کم کرݨ والیاں دے زبردست احتجاج دے باوجود پورے ہِک سال دے بعد عدالت وِچ ملزماں خلاف فرد جرم داخل کِیتا ڳیا۔ ملزماں وِچوں پنج دی گرفتاری عمل وِچ آئی۔ اِیں جدوجہد دی وجہ توں بھنوری دیوی کوں نیرجا بھنوٹ انعام نال نوازیا ڳیا ہَئی۔ اِیہ انعام دے نال انّھاں کوں ہِک لکھ روپے، ہِک سونے دا ٹرافی تے ہِک توصیفی سند مِلّی ہَئی۔ اِیہ انعام انّھاں کوں بھارت دے سابق صدر انتخابی کمیشن ٹی این سیشن نے ݙتا ہَئی۔