ریکارڈو گیاکونی

ریکارڈو گیاکونی

ریکارڈو گیاکونی (6 اکتوبر ، 1931 – 9 دسمبر ، 2018) ہک اطالوی-امریکی نوبل انعام یافتہ فلکی طبیعات دان ہن جنھاں ایکس رے فلکیات دیاں بنیاداں رکھی ۔ او جانز ہاپکنز یونیورسٹی وچ پروفیسر ہن ۔

جیوݨ جوڳ

اٹلی دے جینوا وچ ڄمے ، گیاکونی فزکس ڈیپارٹمنٹ ، یونیورسٹی آف میلان توں اپݨی لوریئا حاصل کیتی ، امریکہ ونڄݨ توں پہلے فلکی طبیعات دی تحقیق وچ کیریئر بݨاوݨ کیتے ۔ 1956 وچ ، انھاں دی فلبرائٹ فیلوشپ انھاں کوں ریاستہائے متحدہ امریکہ وچ انڈیانا یونیورسٹی وچ فزکس دے پروفیسر آر ڈبلیو تھامسن نال تعاون کرݨ تے ڳئی ۔

چونکہ کائناتی ایکس رے ریڈی ایشن زمین دے ماحول ولوں جذب تھی ویندی ہے ، ایں کیتے ایکس رے فلکیات کیتے خلائی مبنی دوربیناں دی ضرورت ہے ۔ ایں مسئلے تے توجہ ݙیندے ہوئے ، گیاکونی ایکس رے فلکیات کیتے آلات تے کم کیتا 1950 دے ݙہاکے دے چھیکڑ تے 1960 دے ݙہاکے دی موہر وچ راکٹ اتے مبنی ڈیٹیکٹرز توں گھن کے 1970 دے ݙہاکے وچ Uhuru تئیں ، جیڑھا جو پہلا گردش کرݨ والا ایکس رے فلکیات سیٹلائٹ ہا ۔ گیاکونی دی شاندار تحقیق 1978 وچ آئن سٹائن آبزرویٹری نال جاری رہی ، جیڑھا جو خلا وچ بھیجا ونڄݨ والا پہلا مکمل طور تے امیجنگ ایکس رے دوربین ہا ، تے بعد وچ چندرا ایکس رے آبزرویٹری دے نال ، جیڑھا جو 1999 وچ لانچ کیتا ڳیا ہا تے اڄ وی کم کریندا پیا ہے ۔

گیاکونی اپݨی مہارت کوں فلکیات دے ٻئے شعبیاں تے لاڳو کیتا ، اسپیس ٹیلیسکوپ سائنس انسٹیٹیوٹ (ہبل اسپیس ٹیلیسکوپ کیتے سائنس آپریشن سینٹر) دے پہلے مستقل ڈائریکٹر (1981-1993) بݨے ۔ ایندے بعد 1993 توں 1999 تئیں یورپیئن سدرن آبزرویٹری (ESO) دے ڈائریکٹر جنرل بݨے ، ویری لارج ٹیلیسکوپ دی تعمیر دی نگرانی کیتی ، ول ایسوسی ایٹڈ یونیورسٹیز ، انکارپوریشن دے صدر (1999-2004) بݨے ، ALMA ارے دے ابتدائی سالاں دا انتظام کیتا ۔

گیاکونی کوں 2002 وچ "فلکی طبیعات وچ شاندار ݙات کیتے ، جنھاں کائناتی ایکس رے ذرائع دی دریافت کوں ممکن بݨایا ہے" کیتے طبیعات دے نوبل انعام دا ہک حصہ ݙتا ڳیا ۔ اوں سال دے انعام دے ٻئے حصے ماساتوشی کوشیبا تے ریمنڈ ڈیوس جونیئر کوں نیوٹرینو فلکیات کیتے ݙتے ڳئے ہن ۔

گیاکونی جانز ہاپکنز یونیورسٹی وچ فزکس تے فلکیات دے پروفیسر (1982–1997) تے تحقیقی پروفیسر (1998 توں 2018 وچ انھاں دی موت تئیں) دے عہدے تے فائز ہن ، تے ہک یونیورسٹی پروفیسر ہن ۔ 2000 دے ݙہاکے دے دوران او ناسا دی چندرا ایکس رے آبزرویٹری دے نال وݙے چندرا ڈیپ فیلڈ-ساؤتھ پروجیکٹ کیتے پرنسپل انویسٹیگیٹر ہن ۔ گیاکونی 9 دسمبر ، 2018 کوں فوت تھی ڳئے ۔

اعزازات تے ایوارڈز

·        ہیلن بی وارنر پرائز فار آسٹرونومی (1966)

·        نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے ممبر (1971)

·        امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے ممبر (1971)

·        بروس میڈل (1981)

·        ہینری نورس رسل لیکچر شپ (1981)

·        ہینیمن پرائز (1981)

·        رائل فلکیاتی سوسائٹی دا گولڈ میڈل (1982)

·        وولف پرائز برائے فزکس (1987)

·        امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے ممبر (2001)

·        نوبل انعام برائے فزکس (2002)

·        نیشنل میڈل آف سائنس (2003)

·        ایسٹروئڈ 3371 گیاکونی