رچرڈ تھیلر

رچرڈ ایچ تھیلر (ڄم 12 ستمبر 1945) ہک امریکی ماہر معاشیات ہن تے یونیورسٹی آف شکاگو بوتھ سکول آف بزنس اچ چارلس آر والگرین ڈسٹنگوئشڈ سروس پروفیسر آف بیہیویئرل سائنس اینڈ اکنامکس ہن ۔ 2015 اچ ، تھیلر امریکن اکنامک ایسوسی ایشن دے صدر ہن ۔

تھیلر کوں رویے دی معاشیات دے شعبے اچ انہاں دے کم کیتے سڄاتا ویندے ۔ رویے دی معاشیات معاشیات دا ہک شعبہ اے جیڑھا ایہ ڳالھ کریندے کہ نفسیاتی ، سماجی ، تے جذباتی عوامل کس طرحاں لوکاں دے معاشی فیصلیاں کوں متاثر کریندن ۔ تھیلر دا کم روایتی معاشی نظریے کوں چیلنج کریندے جیڑھا ایہ سمجھدا اے کہ لوک ہمیشاں عقلی تے خود غرض ہوندن ۔ انہاں ݙکھایا اے کہ لوک اکثر غیر عقلی فیصلے کریندن کیوں جو او مختلف قسم دے تعصبات تے غلطیاں دا شکار تھیندن ۔

تھیلر دی سب توں مشہور شراکت نج (Nudge) کتاب اے جیڑھی انہاں کیس سن سٹین دے نال رل تے لکھی ہے ۔ این کتاب اچ انہاں ایہ دلیل ݙتی اے کہ لوکاں کوں نج کر تے ، یعنی انہاں کوں چھوٹے چھوٹے اشاریاں ݙے تے ، بہتر فیصلے کرݨ اچ مدد کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں ایہ وی ݙکھایا اے کہ حکومت تے ٻئے ادارے کس طرحاں نج کوں استعمال کر تے لوکاں دی صحت ، تعلیم ، تے مالی حالت کوں بہتر بݨا سڳدن ۔

تھیلر دا کم مختلف قسم دے موضوعات تے محیط ہے ، جیویں کہ بچت ، سرمایہ کاری ، عطیہ ، تے صارفین دا رویہ ۔ انہاں ایہ ݙکھایا اے کہ لوک اکثر مستقبل کیتے بچت کرݨ اچ ناکام رہندے ہن کیوں جو او فوری تسکین کوں ترجیح ݙیندن ۔ انہاں ایہ وی ݙکھایا اے کہ لوک اکثر غیر معقول طریقے نال سرمایہ کاری کریندن کیوں جو او بھیڑ چال دا شکار تھیندن یا او جذباتی فیصلیاں کریندن ۔

تھیلر دی تحقیق کوں بین الاقوامی سطح تے پذیرائی ملی اے تے انہاں کوں کئی ایوارڈز نال نوازا ڳیا ہے ۔ 2017 اچ انہاں کوں معاشیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی رویے دی معاشیات اچ انہاں دے شراکت کیتے ݙتا ڳیا ہا ۔

تھیلر دی تحقیق نہ صرف ماہرین اقتصادیات کیتے اہم اے بھل عام لوکاں کیتے وی مفید ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں تے مضامین معیشت دے بارے اچ لوکاں دی سمجھ اچ ودھارا کریندن تے انہاں کوں بہتر معاشی فیصلے کرݨ اچ مدد ݙیندن ۔ انہاں دی تحقیق توں ایہ وی پتہ لڳدے کہ حکومت تے ٻئے ادارے کس طرحاں لوکاں دی فلاح و بہبود کوں بہتر بݨا سڳدن ۔

تھیلر ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی طالب علماں دی تربیت کیتی ہے ۔ انہاں دے شاگرد اڄ کل دنیا بھر دیاں یونیورسٹیاں تے تحقیقی ادارےآں اچ کم کریندے پئے ہن ۔

تھیلر دا کم نہ صرف امریکی بھل بین الاقوامی سطح تے وی سراہا ڳیا ہے ۔ انہاں دے نظریات کوں کئی ملکاں اچ معاشی پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتا ڳیا ہے ۔ انہاں دی تحقیق توں پتہ لڳدے کہ معاشی مسائل کوں حل کرݨ کیتے صرف روایتی معاشی ماڈلز کافی نئیں بھل انسانی رویے تے نفسیاتی عوامل کوں وی مدنظر رکھیݨ دی ضرورت ہے ۔

تھیلر دی شخصیت ٻہوں منکسر المزاج اے تے او میڈیا توں دور رہݨ پسند کریندن ۔ او اپݨی تحقیق تے توجہ ݙیندن تے عوامی بحث مباحثیاں اچ گھٹ حصہ گھندے ہن ۔ تاہم ، انہاں دا کم ٻہوں طاقتور اے تے او خاموشی نال معاشی دنیا کوں تبدیل کریندے پئے ہن ۔

تھیلر دی کامیابی ایہ ݙکھیندی اے کہ رویے دی معاشیات کتنا اہم شعبہ اے تے ایہ کہ ایہ کس طرحاں لوکاں دی زندگی کوں بہتر بݨا سڳدے ۔ انہاں ایہ ثابت کیتا اے کہ لوک ہمیشاں عقلی فیصلے نئیں کریندے تے ایہ کہ انہاں کوں بہتر فیصلے کرݨ اچ مدد کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دا کم نہ صرف علم معاشیات کیتے بھل پوری انسانیت کیتے ہک قیمتی اثاثہ ہے ۔ انہاں دی تحقیق توں اساں ایہ وی سکھدے آں کہ کس طرحاں نفسیاتی عوامل معاشی فیصلیاں کوں متاثر کریندن تے ایہ کہ انہاں عوامل کوں سمجھے بغیر معاشی پالیسیاں بݨاوݨ ممکن نئیں ۔