رتن ہندی
رتن ہندی، جینکوں "بابا رتن ہندی" یا "ہندوستانی صحابی" وی آکھیا ویندے، دے بارے روایات دے مطابق اوہ موجودہ بھارتی پنجاب دے شہر بٹھنڈہ نال تعلق رکھݨ آلا ہک ہندو تاجر ہئی۔ اوہ عرب دے علاقیاں وچ تجارت کیتے ویندا ریہا تے اینجھے ای ہک سفر دے دوران اُوندی ملاقات نبی محمد ﷺ نال تھئی ہے۔ کجھ روایات دے مطابق، اوہ اصل وچ چوہان خاندان نال تعلق رکھیندا ہئی تے بعد اچ اسلام قبول کرݨ دے بعد تبلیغ دا کم کیتا ۔
اسلام قبول کرݨ دی کہاݨی
رتن ہندی دی سبھ توں مشہور روایت ایہ ہے جو اوہ ہک ݙینہہ تجارت دے سلسلے اچ مکہ دے ہک دیہات ا چ ہک چھوہر (جیڑھا بعد اچ نبی محمد ﷺ ثابت تھئے) کوں ہک ندی پار کراوݨ وچ مدد ݙتی۔ اینہہ چھوہر نے اوندے کیتے ۷ وار دعا کیتی: "اللہ تہاݙی عمر دراز کرے"، جیندے نال رتن ہندی دی عمر ۷۰۰ سال تئیں پُڄی ہے ۔ کجھ عرصے بعد، اوہ چندر دے ٻہوں ٹکڑے تھیوݨ دے معجزے (شق القمر) دے گواہ بݨیا تے اینکوں سمجھݨ کیتے عرب تاجراں کنوں نبی محمد ﷺ دے بارے ڄاݨکاری ڳھدی۔ اوہ مدینہ ڳیا تے اسلام قبول کرݨ دے بعد ہندوستان واپس آڳیا، جتھاں اوندا انتقال ۶۲۵ھ (تقریباً ۱۲۳۴ء) ا چ تھیا ۔
صحابیت دا تنازعہ
رتن ہندی دے صحابی ہووݨ دا دعویٰ تاریخی طور تے متنازعہ ہے۔ اہل حدیث دے مطابق، آخری صحابی ابو طفیل عامر بن واثلہ ہَن، جیڑھے ۱۱۰ھ اچ فوت تھئے۔ رتن ہندی دا ظہور ۶ویں صدی ہجری اچ تھیا، جیڑھا نبی ﷺ دے دور کنوں ۶۰۰ سال بعد دا ہے۔ علماء دی اکثریت، جنہاں وچ امام ذہبی تے حافظ ابن حجر شامل ہن، اینکوں جعلی قرار ݙیندن تے اینہہ دی روایات کوں "موضوع" (من گھڑت) سمجھیندن ۔ البتہ، کجھ صوفی تے مقربی دانشور، جیویں مولانا عبدالصمد صارم، اینکوں صحابی منیندن تے اوندے مزار دی تعظیم کریندن ۔
مزار تے ثقافتی اثرات
رتن ہندی دا مزار بٹھنڈہ (بھارت) ا چ واقع ہے تے اینکوں مسلماناں دے نال نال ہندو تے سکھ وی عقیدت نال ویندن۔ ایہ درگاہ صوفیانہ روایات دا مرکز ہے تے ایندے نال "بیٹل ورلڈ" دے قصے وی منسلک ہن، جیڑھے اینکوں روحانی طاقت دا حامل ثابت کریندن ۔ مغل دور اچ ایں مزار دی تعمیر تے توسیع تھئی، جیڑھی اڄ وی ثقافتی یکجہتی دی علامت سمجھی ویندی ہے ۔[١]