رابعہ آفریدی

میڈے چار چفیرے قصے ہن۔ تیڈے ‘ میڈے ‘ غریبی دے‘ بے وسی تے بیماری دے‘ ہینے تے ڈاڈھے دے‘ وڈے تے چھوٹے دے ‘ گودے تے بانہے دے‘ کمزور تریمت تے اوندے اُتے شاہی کریندے مردیں دے‘ رہبری دے ناں تے غریبیں کوں بے وقوف بنڑیندے سیاسی اگوانیں دے ‘ اُچے عہدیں تے بیٹھے نکے نکے لوکیں دے‘ راواداری‘ امن ‘ محبت احترام تے برداش کوں چھوڑ تے جھیڑے جھگڑے تے لڑائیاں کریندے مذہبی ٹولیں دے… اتے برادری‘ قبیلے تے مسلک دے ناں تے لوکیں کوں ونڈن دے۔

اے میں نی پیا آہدا بلکہ ایہے ساریاں گالھیں میڈی  بھین رابعہ آفریدی آپنی کتاب دے موہری اکھریں وچ آکھین‘ رابعہ دیاں اے گالھیں میکوں اتنیا چنگیاں لگن جو میں انہاں کوں دہراون تے مجبور تھی گیاں۔ میڈی بھین آکھدی اے جو تساں وی میڈی کتاب بارے کجھ آکھو‘ پر میں آکھاں تاں کیا آکھاں؟ نہ وی کجھ آکھاں تاں ولا وی رابعہ آفریدی دیاں سرائیکی مٹی جایاں کہانیاں ہوا تے خوشبو وانگے بہوں کجھ ڈسیندیاں نظر امدن۔

11 جون 1990ء سرائیکی زبان دا پہلا ڈینھ وار جھوک سرائیکی خانپوروں شائع تھیندے تاں رابعہ آفریدی جھوک دی صرف پڑھاکو نہ ریہی بلکہ سرائیکی دی لکھارن وی بن گئی‘ جھوک تے اوکھے وقت آئے‘ پنجاب سرکار (بندہ ناچیز تے) مقدمے دائر کر ڈتے‘ جھوک کوں بند وی کیتا گیاپر اساڈی بھین جھوک نال وسیبی گانڈھا ہک پل سانگے وی نہ تروڑیا تے اپنے دُعائیں ا چ جھوک کوں ہمیش یاد رکھیا۔ ایں تعلق اتے گانڈھے کوں جھوک پبلشرز دی اے کتاب بیا پکا تے گوڑھا بنا ڈتے‘ آکھن آلے ٹھیک آکھدے ہوسن جو پیتاں پالن آلے نی رہ گے پر میں آکھداں لکھیں وچوں لکھ نہ سہی پر لکھیں وچوں ہک ادھ رابعہ آفریدی ضرور ہوندی اے۔

جیندے کنیں وچ خواجہ فریدؒ دے کافیں رس گھولی ہووے‘ جیندا  باندری آلی فقیر دے لیر کتیر کپڑے ڈیکھ تے ہاں بُڈ ویندا  ہووے۔ دھرتی تے پلتھی مار تے بیٹھے ہوئے موچی دی حالت کوں ڈیکھ تے جیندی اکھ دے ٹوبھے تار متار تھی ویندے ہوون اتے اپنے بالیں کوں روندا چھوڑ تے کھڈاونے ویچن آلے جوآن اتے ونگاں ویچن آلیں بانہیں بُٹی تریمت کوں ڈیکھ تے جینکوں روون آ ویندا ہووے ‘ وسیب دی اُوں تریمت دا ناں ہے رابعہ آفریدی…اوں رابعہ آفریدی دا قلمی ناں رابعہ خان وی ہے۔میں رابعہ آفریدی دے افسانیاں بارے مہاندرے سرائیکی لکھاری سئیں حفیظ خان دے بھر پور تے جامع تبصرے دے بعد بیا کُجھ آکھن دی ضرورت محسوس نی کرینداتے اتنا آکھداں جو ہر میدان اچ اساں اپݨی تریمت کوں اڳوں آوݨ سانگے سوکھ پیدا کروں ۔ ایں کائانت دے ݙو ہتھ ان ، ہک مرد تے ہک تریمت، ہک ہتھ تے فالج تھی ونڄے یا ہک ٻانہہ کپیج ونڄے تاں اساں کم نی کر سڳدے ۔ ایویں عورت وی اساݙا ہتھ تے اساݙی ٻانہہ اے ۔ اینکوں نال رلا تے سارے کم کروں ۔ اساں سرائیکی پہلے وی ڈھیر وانجھے تھی ڳیوں تے حیائی دے میدان اچ عورت کوں پرے کر تے بر تھی ویسوں ۔ اساں آپ کوں بدلوں تے اپݨی سوچ کوں وی بدلوں تے تریمت کوں نال گھن تے ٹروں ۔

حوالہ

·        معروف سرائیکی دانشور سئیں ظہور دھریجہ دی کتاب سرائیکی قلم قبلیہ وچوں چوݨ