ذرّی رُس پووے جو کہیں ویلھے

’’جھوک ‘‘ اِچ خبر چھپی اے جو سئیں شاکرشجاع آبادی ہوریں پَریندے پِن ۔ وݙی سوادی اَتے سوہݨی خبر اے۔ ایئیں ڄاݨ خوشخبری اے ۔ شاکر کھارے چڑھے ‘ میندیاں لاوے ‘ سہرے پاوے ‘ ڳانے ٻدھے ‘ گھوٹ بݨے ایں کنوں وَݙی خوشخبری ٻئی وَت کیرھی تھی سڳدی اے؟۔

جیوے ہووے جوانیاں ماݨے تے رَب سئیں اونکوں وَدھیک سوبھ ݙیوے ۔ شاکر اَڄ کلھ دے سرائیکی شاعریں اِچوں ٻہوں وݙا شاعر اے ۔ او اپݨی ڳالھ اپݨی نویکلی دِھر اِچ کریندے ۔ سُدھ سُرت تے سوچ لیکھے اوندی شاعری ‘ سَت رنگی شاعری اے ۔ لوظ سبھے شاعر ورتیندِن ۔ پر لوظیں بارے شاکر دی چوݨ اَتے جُڑت اوندی اَپݨی تے نویکلی ہوندی اے ۔ او لوظ اِینویں  چُݨدے جئیں جو ہری ’’نگ‘‘ چُݨدے۔ اولوظیں کوں جوڑݨ تے ڳنڈھݨ دَا وَݙا ’’کاریگر‘‘ اے۔ہر لوظ کوں اوندی جھاہ تے جڑیندے جئیں مندری اِچ تھیوا جڑیل ہوندے یا مالھاں اِچ موتی پوتا ہویا ہوندے ۔ شاکر دی شاعری اِچ ہر بندے دااندر کِھلریا ہویا مِلدے۔ آس نراس ‘ خُشی غمی ‘ ݙکھ سُکھ‘زمانے دے ظلم ‘ ݙاڈھیں دے ݙڈھپ ‘ ہیݨیں تے بے واہیں دا بے وس تھی رَت دی گُھٹی بھر ٻہݨ ۔ اَپݨیں دے دردھ دُلاب ‘ ورودھیں دے وِرودھ کِرودھیں دے کرودھ ۔ پڑیچیں دیاں پچاراں ۔ سکیں سوڑیں دے سُول ‘ وچھوڑے دے رودھے ‘ ماݨ مرجات دی تھوڑ ۔ وِپرے ڳنتریاں ‘ فکر اندیشے ‘ جھیڑا جھٹی ‘ رُسیمے ‘ ‘ پَرچاوے ‘ ایہو سبھے کجھ بندے دا نویکلا وی ہوندے تے سانجھا وی ۔ ہِیں ڳالھوں شاکر دے اندر ٻلݨ آلی بھاہ دیاں لنبیاں اوندی شاعری پڑھݨ تے سُݨݨ آلیں دے ذہن تئیں پُڄدِین ۔ اوندے شعر تتے لوہے آنگے چُہٹ ویندن تے سُدھ سُرت رَکھݨ آلے سوچݨ سمجھݨ آلے بندے کوں ایئیں ملوم تھیندے جینویں کہیں اوندے ذہن کوں ݙنبھ چھوڑیا ہووے۔

شاکر کوں اساں ݙوں واری ملیسے ۔ ’’جھوک‘‘ دے دفتر اِچ ایئیں تھولی دیر ‘ اوندیں ڳالھیں کنوں اساںایئیں ڄاتا جو اوندے ذہن تے اوندی دِل کوں ’’کلھپ‘‘ دا ’’سسُرا‘‘ لڳا ہویا اے ۔ جیرھے بندے دی سوچ اَتے سُدھ سُرت اوندی اَپݨی تے نویکلی ہووے کہیں دا پُچھ لڳ نہ ہووے ۔ دین دھرم کوں ‘ دنیاں جہان کوں ‘ بندیں دے نویکلے اَتے سانجھے ݙکھیں سُکھیں کوں اپݨے اندر دیاں اَکھیں نال ݙہدا ہووے ۔ انہیں بارے اپݨی نویکلی سوچ موجب سوچیندا ہووے ۔ او ہر لیکھے ’’کلھا‘‘ ہوندے ۔ اَتے ایہ ہک منی منائی ڳالھ اے جو ’’کلھا‘‘ بندہ وݙا عذاب ہوندے ۔ بندے دے اندر کوں ساڑ سُواہ کریندے ۔ ٻیا بھوڳ ایہ ہوندے جو شاکر آنگے اَپݨی اَنج سُدھ سُرت اَتے نویکلی سوچ رکھݨ آلا بندہ ’’کلھا‘‘ ہوندیں ہوئیں وی ہک لیکھے ’’کلھا‘‘ کائنی ہوندا ۔ ’’وسیب‘‘ تے وسیب اِچ وَسݨ آلیں دے سانجھے ݙکھ سُکھ ‘ او اپݨے ݙکھ سُکھ کر ڳنڑدے اَساںاوندیں ڳالھیں کنوں اندازہ لاتا جو جے رَب سئیں شاکر کوں ’’شاعری‘‘ دی ݙات نہ ݙیوے ہا تاں وَل اوندا جیوݨ محال ہا ۔ او ’’شعر‘‘ آکھ کراہیں اَپݨے ہاں دی ہواڑ کڈھی رہندے۔ ایں لیکھے او اپݨے دِل دا درد ونڈائی رکھدے اَتے اَپݨے ذہن اِچ مچیے ’’مچ‘‘ کوں وِسمائی رہندے پَردھنواںوَل اِی دُکھدا رہے تاں شاکر دے شعریں اِچ وسیب اَتے وسیب اِچ رہݨ آلیں دے نویکلے اَتے سانجھے ݙکھ سُکھ نشابر تھیند ے رہسن۔

ہا سئیں ! تاں ڳالھ چُلی ہئی شاکر دی ’’شادی‘‘ کنوں تے وَلدی ولدی وَل ڳی اوندی شاعری ݙے ‘ اسیݙے یار مُنشی مُک مُکا دے آکھݨ موجب شاکر شادی کر تے اَپݨی ’’شاعری‘‘ تے ’’پہاج‘‘ پیندا پے ۔ رَبّ سئیں گھر وَساوݨ بارے اوندیاں سبھے آساں پوریاں کرے اَتے اونویں تھیوے جینویں اوں آپ آکھیے:

رَبّا پیار ݙتی تاں یار وی ݙے جیرھا نہ کہیں دَا لئی لڳ ہووے

میݙی صفت ہووے مینہوال طرح او ’’سوہݨی‘‘ دے لڳ بھڳ ہووے

ذرّی رُس پووے ’’جو کہیں ویلھے‘‘ اوندے پیر ہوون‘ میݙی ’’پگ‘‘ ہووے

منّے ’’شاکر‘‘ پر نہ غیراں دی ایہا یار تے پوری تڳ ہووے

جمعرات 29؍اگست1991ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان