دریائے چناب

چناب ہیڈ

دریائے چناب چناب دا ناں 'چن' تے 'آب' توں مل کے بݨیا ہے جیندے وچ چن دا مطلب چندر تے آب دا مطلب پاݨی ہے۔ (چندر بھاگ دریائے چناب دا پراݨا ناں ہے۔) دریائے چندرا تے دریائے بھاگا دے بالائی ہمالیہ وچ ٹنڈی دے مقام تے ملاپ توں بݨدے، جیہڑا بھارت دی ریاست ہماچل پردیش دے ضلع لاہول وچ واقع ہے۔ بالائی علاقیاں وچ ایںکوں چندرابھاگا دے ناں نال وی سݙیا ویندے۔ ایہ جموں و کشمیر دے جموں دے علاقے توں وہندا ہویا پنجاب دے میدانیں وچ داخل تھیندے۔ پاکستان دے ضلع جھنگ وچ تریموں بیراج دے مقام تے ایہ دریائے جہلم نال ملدے تے ولا دریائے راوی کوں ملا کے اوچ شریف دے مقام تے دریائے ستلج نال مل کے پنجند بݨیندے، جیہڑا کوٹ مٹھن دے مقام تے دریائے سندھ وچ ونڄ ݙھاندے۔ دریائے چناب دی کل لمبائی 960 کلومیٹر ہے تے سندھ طاس معاہدے دے مطابق اوندے پاݨی تے پاکستان دا حق تسلیم ہے۔ ویدک زمانے (قدیم ہندوستان) وچ ایںکوں اشکنی یا اسکمتی دے ناں نال تے قدیم یونان وچ آچےسائنز دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا۔ 325 قبل مسیح وچ سکندر اعظم نے سکندریہ (جو ہݨ شاید اوچ شریف یا مٹھن کوٹ یا چچارن ہے) دے ناں نال ہک شہر دریائے سندھ دے نیڑے پنجند دے سنگم تے تعمیر کیتا۔ پنجابی تہذیب وچ چناب دا مقام ہک علامت دے طور تے ہے جیندےآسوں پاسوں پنجابی سوجھ بوجھ ڳھمدی ہے تے سوہݨی مہینوال دی پنجابی رومانوی داستان دریائے چناب دے آسے پاسے ہی ڳھمدی ہے۔

ریلوے

ہندوستان ریلوے، جموں و کشمیر وچ دریائے چناب تے دنیا دا سب توں اُچا پل بݨایا۔

چناب فارمولا

چناب فارمولا آسٹریلیا دی طرفوں 1960ء وچ مجوزہ ہک معاہدہ ہے، جیندے وچ کشمیر وادی تے دریائے چناب دے ابھے دیگر مسلم اکثریتی علاقیاں تے پاکستان دا حق تسلیم کیتا ڳیا ہے تے جموں خطے تے دیگر ہندو اکثریتی علاقے بھارت دے اندر ہی رہسن۔ لداخ شاید کجھ علاقیاں تبت دے نال ضم کر ݙتا ویسی۔ ایہ مکمل طور تے ملوث ہے تے ایندی وجہ توں تمام جماعتیں نے مسترد کر ݙتا ہے۔