دراوڑی لسانی خاندان

دراوڑی لسانی خاندان
خاندان	دراوڑی (Dravidian)
زباناں دی تعداد	تقریباً 80 توں زائد
ٻولݨ والے	25 کروڑ توں زائد
اہم زباناں	تمل، تیلگو، کنڑ، ملیالم، براہوی
جغرافیہ	جنوبی بھارت، سری لنکا، بلوچستان

دراوڑی لسانی خاندان (Dravidian languages) زباناں دا ہک قدیم خاندان ہے جیہڑا زیادہ تر جنوبی بھارت، شمالی سری لنکا، تے پاکستان دے کجھ حصیاں وچ ٻولیا ویندے۔ ماہرینِ لسانیات دے مطابق ایہ برصغیر دے قدیم ترین باشندیاں دی زباناں ہن جیہڑے آریائی لوگاں دے آوݨ توں پہلے اتھاں آباد ہن۔ دنیا وچ تقریباً 25 کروڑ لوگ دراوڑی زباناں ٻولیندن۔

تاریخ تے سندھ دی تہذیب

کئی تاریخ داناں تے ماہرینِ لسانیات دا خیال ہے کہ وادی سندھ دی تہذیب (Indus Valley Civilization) دے لوگ دراوڑی زباناں ٻولیندے ہن۔ جݙاں وسطی ایشیا توں ہند آریائی زباناں ٻولݨ والے لوگ برصغیر وچ داخل تھئے، تاں دراوڑی ٻولݨ والے آہستہ آہستہ جنوب دی طرف چلے گئے۔ ایندا سب توں وݙا ثبوت پاکستان دے صوبہ بلوچستان وچ ٻولی ونڄݨ والی زبان براہوی ہے، جیہڑی ہک دراوڑی زبان ہے تے ہݨ وی اپنے اصل خاندان توں ہزاراں میل دور موجود ہے۔

اہم شاخاں تے زباناں

دراوڑی خاندان کوں چار وݙے گروہاں وچ ونڈیا گیا ہے:

1. جنوبی دراوڑی: ایندے وچ تمل (Tamil) تے ملیالم شامل ہن۔ تمل دنیا دی قدیم ترین کلاسیکی زباناں وچوں ہک ہے۔
2. جنوبی وسطی دراوڑی: ایندے وچ تیلگو شامل ہے، جیہڑی ٻولݨ والیاں دی تعداد دے لحاظ نال سب توں وݙی دراوڑی زبان ہے۔
3. وسطی دراوڑی: ایندے وچ قبائلی علاقیاں دیاں زباناں شامل ہن۔
4. شمالی دراوڑی: ایندے وچ پاکستان دی براہوی تے وسطی بھارت دی "کروکھ" زبان شامل ہے۔

لسانی خصوصیات

دراوڑی زباناں ہند یورپی (جیویں سارائیکی یا اردو) توں بالکل مختلف ہن:

• الٹاوݨی آوازاں (Retroflex Sounds): دراوڑی زباناں وچ ٹ، ڈ، ڑ، تے ݨ ورگیاں آوازاں ٻولݨ دا ہک مخصوص انداز پایا ویندے جیہڑا بعد وچ ہند آریائی زباناں نے وی اپنا گھدا۔
• اشتقاقی ساخت (Agglutination): ایں خاندان وچ الفاظ دے نال چھوٹے چھوٹے ٹکڑے (Suffixes) جوڑ کے نویں معنی بݨائے ویندن۔
• جنس دا نظام: ایندے وچ جاندار تے بے جان اشیاء واسطے جنس (Gender) دا نظام ہند یورپی زباناں توں مختلف ہوندے۔

سارائیکی تے دراوڑی اثرات

اگرچہ سارائیکی ہک ہند آریائی زبان ہے، لیکن ایں دھرتی دی قدیم دراوڑی تہذیب دے اثرات ایندے تے موجود ہن۔ ماہرین دا خیال ہے کہ سارائیکی دے مخصوص حروف (جیویں ڳ، ڄ، ݙ، ݨ) تے آوازاں دے پچھوں قدیم دراوڑی یا وادی سندھ دی قدیم زبان دا اثر ہو سڳدے۔

اہمیت

دراوڑی زباناں اپنی قدیم ادبی تریخ دی وجہ توں مشہور ہن۔ تمل ادب دو ہزار سال توں زیادہ قدیم ہے۔ ایں خاندان دی چار زباناں (تمل، تیلگو، کنڑ، ملیالم) کوں بھارت وچ "کلاسیکی زباناں" دا درجہ حاصل ہے۔