حُلیے مبارک

ݙوں جگ دے سوہݨے مدنی منٹھار دی شان تے آپؐ دی سوہݨی صورت دی توصیف و تعریف بیان کرݨ کیتے غلامانِ محمدؐ حلیہ مبارک دے ناں نال ہک نویں شعری صنف ایجاد کیتی ۔ سرائیکی زبان وچ حلیہ مبارک ٻہوں سارے قدیم تے جدید شعراء منظوم کیتن مگر محمد اعظم دا حلیہ مبارک سرائیکی ادب وچ ہک ممتاز مقام رکھدے۔ اے چھیویں صدی ہجری دے آخری ادھ وچ تحریر کیتا ڳے۔(15)۔ تقریباً اٹھ صدیاں قدیم ایں حلیہ مبارک وچ ݙو جگ دے محبوب تاجدار بطحا دی سوہݨی صورت دا سوہݨا بیان ہے۔ اعظم دا حلیہ مبارک 91/90اشعار تے مشتمل ہے ایں حلیہ مبارک وچ آپؐ دا قد مبارک ‘ جثہ مبارک ‘ سوہݨیاں اَکھیں دا بیان ۔ ݙاڑھی مبارک ‘ چال دا پاک انداز ‘  واللیل والیاں زلفاں دی تعریف ‘ طرزِ گفتار ‘ خوراک ‘ بستر ‘ لباس ہر شے بارے نہایت سوہݨے لفظاں وچ بیان کیتا ڳے۔ کونین دے سُوہݨپ دا سوہݨپ اِنھاں سوہݨے لفظاں وچ سجایا ڳے۔

نوری عالم سارا آکھے ماہ کنعانی سوہݨا

پَرچَن عرب دا بہت سلونا سوہݨا تے من موہنا

لعل یاقوت لباں دی لعلی ݙیکھن دی سدھرائی

رم جھم ڈنداں دی رتی توں موتی گھولی گھمائی

ہر دم حمد الٰہی آکھاں رب کوں خالق جاناں

جیں رب اپݨا دوست بݨایا سوہݨا ݙوہاں جہانیاں

رنگ کݨک دا سُرخی بھریا پھل لولاکی پنڈا

رنگ بھرئیے کوں ݙیکھ تھیوے پھلی تازہ شرمندہ(16)

سرائیکی زبان دے شعراء آپؐ دی شادی مبارک کوں موضوع بݨا تے بارات نامے لکھین ۔ خاص طور تے حضرت بی بی خدیجہؓ سیݨ نال آپؐ دے نکاح دی۔ انھاں برات نامیاں وچ وݙی تفصیل ملدی ہے ۔ اے برات نامے سرائیکی شاعری دا سہاڳ تے بھاگ ہن۔ برات نامیاں دے بعد سیرتِ طیبہ دے جیڑھے ݙوجھے پہلوئواںتے شاعری کیتی ڳئی اے۔ اُوں وچ درود نامے ۔ تاج نامے تے وصال نامے شامل ہن۔ اے نورنامے ‘ معراج نامے ‘ حلیہ مبارک ‘ تولد نامے ‘ برات نامے تے وصال نامے او خاص نعتیہ اصناف ہن جو صرف مدنیؐ لجپال دی تعریف تے شان دے بیان واسطے مخصوص ہن۔ انھاں خاص اصناف دے علاوہ مولودتے نعت دے مضامین واسطے ݙوجھیاں تمام اصنافِ سخن کوں وی سرائیکی شاعری وچ ورتیا ڳے۔ اساں ہُݨ ایجھیاں کجھ قدیم اصناف دا ذکر کریسوں جنھاں وچ نعت آکھی ڳئی ۔انھاں وچ تورے ‘ گھڑولی لعل ‘ جوگی نامے ‘ طوطے نامے ‘ ڈھولے نامے ‘ سی حرفیاں تے محمدی بارہ ماسے شامل ہن۔

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان