حسین دیدڑ
سئیں حسین بخش فقیر دیدڑ ڳوٹھ دیدڑ تعلقہ قنبر وچ 1802وچ پیدا تھئے ۔ میراںدے دور وچ اہم سرکاری عہدے تے ریہے انہاندی حیاتی دا پہلا حصہ سرکاری ملازمت اِچ گزریا ‘ حیاتی دے ݙوجھا حصہ درس تدریس اتے فقیری وچ بسر کتونے ۔ ہک معمولی جہے واقعے انہاندی زندگی کوں بدل تے رکھ ݙتا۔ دنیا داری چھوڑ تے فقیری اختیار کر گھدونے ۔ سرائیکی دے شاعر خلیفہ نبی بخش دی ’’سسی پنوں‘‘ کنوں متاثر تھی تے انہاں سسی پنوں لکھی ۔ ایہہ مثنوی ہک خاص مقام رکھیندی ہے۔ ہک روایت موجب حمل فقیر ‘ حسین دیدڑ نال ملاقات وی کیتی۔ آپ دی وفات 1290ھ بمطابق 1873ء تھئی۔ اوں ویلھے آپ دی عمر ستر سال ہئی۔(80)
انتخاب قصہ سسی پنوں
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]پئے کو منہ میݙا دلدار جانی
ڳیا جو کر میݙا دلبر دیوانی
ڳولیندی میں وتاں سو ساتھ سائیں
دعا کر تاں پجا وچ کیچ تائیں
ڳیا رس رات میݙا ور اریانی
ڳولیندی سو سڄݨ ہاں میں نماݨی
وتاں چائی پھراں پردیس پیرا
نہ ڄاݨاں کتھ کتھاں دلدار دیرا
نہ میں سوہݨی ونڄاں گھن واٹ کیری
ݙکھی کوں ݙے ڳئے ݙکھ ڈھیر ڈھیری
ݙتی ولدی شتابی گرگ کالے
بھنویں پھری اڄائی وچ سیالے
ݙتی ہروار کوں گلنار ولدی
شتابی شور پا کر جلد جلدی
آکھیس سُݨ توں او بزدار بھائی
دعا کر تاں کٹے قادر جدائی
قلم تقدیر دے اینویں لکھایا
مسافر ہک اساݙے دیس آیا
انہاں دے نال جو میں نینہہ لایا
تہیں دے عشق پیالہ بھر چلایا
ستے سٹ ڳیا قلندر کیچ والا
دلاسے لا ملاوے اللہ تعالیٰ
ڳلیساں یار میں ویندو ویساں
نہ ٻہہ تے شاہ پنوں کوں لیک لیساں
سسی سردھوڑ تھی رند چاواݨی
اکھہیں وچ کیچ کر محبوب جانی
کرے غلبہ جنماں تے عشق غالب
لہے مقصود کوں سو ترت طالب
انتخاب سی حرفی:
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]الف اللہ دی آس محمدؐ
ووس خدا دا خاص محمدؐ
وارث جگ دا واس محمدؐ
کلمہ جیں تے راس محمدؐ
صلی اللہ علیہ وسلم
ب سن میݙی بات محمدؐ
بخش ریہا توں ݙات محمدؐ
والیٔ ہو دی ذات محمدؐ
شام صبح صلوٰت محمدؐ
صلی اللہ علیہ وسلم
ت تہاݙے ملک محمدؐ
احمد عاشق فلک محمدؐ
عرش ‘ زمیناں خلق محمدؐ
دامن ہیٹھوں ولق محمدؐ
صلی اللہ علیہ وسلم
ث ثنا ہر چیز محمدؐ
ہر شے آکھے سبز محمدؐ
میکوں دین عزیز محمدؐ
تیݙا نام لذیز محمدؐ
صلی اللہ علیہ وسلم
خ خدا لڳ میر محمدؐ
عرض سݨو اکسیر محمدؐ
میں نت دامن گیر محمدؐ
معاف کرو تقصیر محمدؐ
صلی اللہ علیہ وسلم
تحصیل قنبر ضلع لاڑکانہ دے رہݨ والے شاعر ہن ۔ آپ کافیاں ‘ سی حرفیاں دے علاوہ طنزیہ و مزاحیہ شاعری وی کیتی ہے ۔ نبی بخش لغاری دی مثنوی سسی دی تزمین کریندیں ہوئیں بے کار تے کم چور لوکاں تے چوٹ کریندن۔ جیڑھے ادھار تے ݙکھاوے وی آن بان بݨائی رکھدن۔ سارا ݙینہ آوارہ پھرݨ ٹھرن تے انھاں دا گزران ہے۔
پورھیا کر کر پیٹ پلیندے نہ کوئی پیسہ پائی
نہ کوئی داݨہ دام گوندے وچ نہ کوئی ان چوتھائی
لنگھن کڈھ لنگھاون راتیں منہ تے پاند ولائی
آن اُدھار گذارن راتیں تاں بھی بلے بھائی
سولہاں گز سوائن چرنے قرض کمینے چائی
پگڑ گھن ادھار ولے ٻدھن لنڳیاں لڄ نہ کائی
گھٹیاں گھم گھم آ گھر ولدے او ݙوں رن رنجائی
حوالہ
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان