جین باپٹسٹ پیرین

جین باپٹسٹ پیرین

جین باپٹسٹ پیرین: ایٹم دی حقیقت دا کھوجی جین باپٹسٹ پیرین (30 ستمبر 1870 – 17 اپریل 1942) ہک فرانسیسی ماہر طبیعیات ہن جنہاں مائع (سیڈیمینٹیشن ایکویلیبریم) وچ معلق ننڈھے ذرات دی براؤنین حرکت دے مطالعہ وچ البرٹ آئن سٹائن دے ایں واقعے دی وضاحت دی تصدیق کیتی تے ایں طرح مادے دی ایٹمی نوعیت دی تصدیق کیتی۔ ایں کامیابی تے انہاں کوں 1926 وچ طبیعیات دا نوبل انعام نال نوازیا ڳیا۔

ابتدائی سال

لیل، فرانس وچ پیدا تھیوݨ والے پیرین پیرس دے ایلیٹ گرانڈے ایکول École Normale Supérieure وچ تعلیم حاصل کیتی۔ او 1894–97 دے دوران سکول وچ معاون بݨئے جݙݨ انہاں کیتھوڈ شعاعاں تے ایکس رے دا مطالعہ شروع کیتا۔ انہاں 1897 وچ ڈاکٹریٹ ایس سائنسز (پی ایچ ڈی توں ٻاہر) دی ڈگری نال نوازیا ڳیا۔ اوں سال انہاں پیرس دی سوربون وچ فزیکل کیمسٹری وچ لیکچرر مقرر کیتا ڳیا۔ او 1910 وچ یونیورسٹی وچ پروفیسر بݨ ڳئے، ایں عہدے تے ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران فرانس دے جرمن قبضے تک فائز ریہے۔

تحقیق تے کامیابیاں

1895 وچ پیرین ݙکھایا جو کیتھوڈ شعاعاں فطرت وچ منفی برقی چارج دی ہوندیاں ہن۔ انہاں کئی طریقیاں نال ایووگیڈرو کانسٹنٹ دا تعین کیتا۔ انہاں شمسی توانائی کوں ہائیڈروجن دے تھرمونیوکلیئر رد عمل دی وجہ نال بیان کیتا۔ 1901 وچ انہاں ہک مفروضہ پیش کیتا جو ہر ایٹم وچ ہک مثبت چارج والا نیوکلیئس ہوسی، بعد وچ ہنٹارو ناگا اوکا دی طراں، لیکن اینکوں کݙاہیں ٻیا تیار نہ کیتا ڳیا۔ اینکوں ردرفورڈ ماڈل دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا۔ 1900 دے ادھ وچ پیرین شماریاتی میکینکس دے سوالاں وچ دلچسپی رکھدے ہن، جیڑھے براؤنین حرکت دے مطالعہ دے قریب ہن۔ البرٹ آئن سٹائن دی براؤنین حرکت دی ایٹم دے حوالے نال نظریاتی وضاحت (1905) دی اشاعت دے بعد، پیرین (جوزف یولیسس چوݙیسائیگز دے نال جنہاں پیرین دی لیب وچ کم کریندے ہن) آئن سٹائن دیاں پیش گوئیاں دی جانچ تے تصدیق کیتے تجرباتی کم کیتا، ایں طرح ڈیٹا فراہم کیتا جئیں جان ڈالٹن دے ایٹمی نظریے دے بارے وچ صدیاں توں جاری تنازعہ کوں ݙہاکے دے ختم تھیوݨ توں پہلے حل کر ݙتا۔ کارل بینیڈکس دلیل ݙتی جو پیرین کوں طبیعیات دا نوبل انعام ملݨا چاہیدا؛ پیرین کوں ایں تے مادے دی غیر متصل ساخت تے ٻئے کم کیتے 1926 وچ ایوارڈ ملیا، جنہاں مالیکیولز دی جسمانی حقیقت دے سوال دے حوالے نال "لمبی جدوجہد" کوں یقینی طور تے ختم کر ݙتا۔ پیرین کئی کتاباں تے مقالیاں دے مصنف ہن۔ پیرین کوں کئی باوقار ایوارڈ وی ملئے جنہاں وچ 1896 وچ رائل سوسائٹی دا جول انعام تے فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا لا کیز انعام شامل ہن۔ انہاں 1911 تے 1921 وچ برسلز وچ سولوی کمیٹی دے رکن دے طور تے ݙو وار مقرر کیتا ڳیا۔ انہاں لندن دی رائل سوسائٹی تے بیلجیئم، سویڈن، ٹورین، پراگ، رومانیہ تے چین دیاں اکیڈمیاں آف سائنسز دی رکنیت وی حاصل ہئی۔ او 1926 وچ لیجن آف آنر دے کمانڈر بݨے تے انہاں آرڈر آف لیوپولڈ (بیلجیئم) دا کمانڈر وی بݨایا ڳیا۔ 1919 وچ پیرین تجویز ݙتی جو نیوکلیئر رد عمل تاریاں وچ توانائی دا ذریعہ فراہم کر سڳدے ہن۔ انہاں محسوس کیتا جو ہیلیئم ایٹم دا ماس ہائیڈروجن دے چار ایٹمਾਂ دے ماس توں گھٹ ہے، تے آئن سٹائن دی ماس-انرجی برابری دا مطلب ہے جو نیوکلیئر فیوژن (4 H → He) اتنی توانائی چھوڑ سڳدا ہے جو تاریاں ارباں سالاں تک چمکدے رہ سڳن۔ ہک ملندڙ نظریہ پہلی وار امریکی کیمسٹ ولیم ڈریپر ہارکنز 1915 وچ پیش کیتا ہا ۔ 1930 دی ݙہاکے دے دوران ہانس بیتھ تے کارل فریڈرک وون ویزسیکر تے ایندے تفصیلی طریقہ کار دا تعین کرݨا باقی ہا ۔ 1927 وچ انہاں کیمسٹ آندرے جوب تے فزیالوجسٹ آندرے مائر دے نال مل تے انسٹی ٹیوٹ ڈی بیالوجی فزیکو-کیمیئک قائم کیتا۔ فنڈنگ ایڈمنڈ جیمز ڈی روتھشائلڈ ولوں فراہم کیتی ڳئی ہئی۔ 1937 وچ پیرین پیرس وچ ہک سائنس میوزیم، پالیس ڈی لا ڈیکوورٹے قائم کیتا۔ پیرین کوں سائنسی تحقیق کیتے نیشنل سینٹر دا بانی سمجھیا ویندا ہے۔ پیرین دی درخواست تے 80 توں ودھ سائنسداناں دستخط کیتے، جنہاں وچ اٹھ نوبل انعام یافتہ وی شامل ہن، فرانسیسی وزیر تعلیم اپریل 1933 وچ فرانسیسی نیشنل ریسرچ کونسل قائم کیتی۔ 1936 وچ پیرین، تحقیق کیتے انڈر سیکرٹری، فرانسیسی سینٹرل ایجنسی فار سائنٹیفک ریسرچ قائم کیتا۔ ݙوہیں ادارے 19 اکتوبر 1939 کوں CNRS دی چھتری ہیٹھ ضم کر ݙتے ڳئے۔ انہاں دے قابل ذکر شاگرداں وچ پیئر وکٹر اوگر شامل ہن۔ جین پیرین فرانسس پیرین دے پیو ہن، او وی ماہر طبیعیات ہن۔

ذاتی زندگی تے موت

پیرین ملحد تے سوشلسٹ ہن۔ او پہلی عالمی جنگ دے دوران انجینئر کور وچ افسر ہن۔ 1915 وچ انہاں قومی دفاع کیتے ڈائریکٹوریٹ آف انوینشنز دے ڈپٹی چیف مقرر کیتا ڳیا جیڑھا جنگی کوشش وچ فرانسیسی لیبارٹریاں کوں مربوط کرݨ دا مقصد رکھدا ہا ۔ 1938 وچ پیرین دی بیوی ہینریٹ دی موت دے بعد، نائن شوکرون (1896–1978)، نائن شوکرون انعام دی بانی، پیرین دی ساتھی بݨ ڳئی۔ جون 1940 وچ جݙݨ جرمنیاں فرانس تے حملہ کیتا، شوکرون تے پیرین فرانسیسی حکومت دے ہک حصے دے نال اوشن لائنر مسیلیا تے کیسابلانکا فرار تھی ڳئے۔ دسمبر 1941 وچ او ایس ایس ایکسکیمبیئن تے نیو یارک شہر کیتے روانہ تھئے، تے 23 دسمبر کوں پہنچے۔ پیرین 17 اپریل 1942 کوں نیو یارک دے ماؤنٹ سینائی ہسپتال وچ 71 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئے۔ جنگ دے بعد، 1948 وچ انہاں دی باقیات کروزر جین ڈی آرک دے ذریعے واپس فرانس گھن آندیاں ڳیاں تے پینتھیون وچ دفن کر ݙتیاں ڳیاں۔