جینز سکو

جینز سکو

جینز کرسچن سکو (8 اکتوبر 1918 – 28 مئی 2018) ہک ڈینش بائیو کیمیاء دان تے نوبل انعام یافتہ ہا ۔

ابتدائی زندگی

سکو ڈنمارک دے لیمویگ اچ ہک امیر ٹٻر اچ پیدا تھیا ہا ۔ ایندا پیو میگنس مارٹینوس سکو لکڑی تے کوئلے دا سوداگر ہا ۔ ایندی ماء اینے-مارگریتھ سکو ایندے پیو دی موت دے بعد کمپنی سنبھالی ۔ 15 سال دی عمر اچ ، سکو زیلینڈ دے ہاسلیو اچ ہک بورڈنگ سکول اچ داخل تھیا ۔ انہاں 1944 اچ یونیورسٹی آف کوپن ہیگن توں طب اچ گریجویشن کیتی تے 1954 اچ ڈاکٹریٹ حاصل کیتی ۔ انہاں 1947 اچ آرهس یونیورسٹی اچ کم کرݨ شروع کیتا تے 1977 اچ بائیو فزکس دے پروفیسر مقرر تھئے ۔ او 1988 اچ آرس یونیورسٹی توں ریٹائر تھی ڳیا ، پر فزیالوجی ڈیپارٹمنٹ (اج ڈیپارٹمنٹ آف بائیو میڈیسن دا حصہ) اچ دفاتر برقرار رکھئے ۔

سائنسی سوبھاں

1997 اچ انہاں کوں Na+,K+-ATPase دی دریافت کیتے کیمسٹری دا نوبل انعام (پاول بوئیر تے جان واکر دے نال) ݙتا ڳیا ، جیندے نال او ایندی موت دے ویلھے سب توں نویں ڈینش نوبل انعام یافتہ تے آرهس یونیورسٹی اچ پہلا شخص بݨ ڳیا ۔

سکو 1950 دے ݙہاکے دی موہر اچ اپݨی طبی تربیت توں کجھ سال کڈھ ݙتے تاں جو مقامی اینستھیٹکس دے عمل دا مطالعہ کیتا ونڄ سڳے ۔ انہاں دریافت کیتا کہ ہک مادہ دا اینستھیٹک عمل پلازما جھلی دے لیپڈ حصے دی ہک تہہ اچ گھلݨ دی صلاحیت نال جڑیا ہویا ہا ، اینستھیٹک مالیکیول سوڈیم چینلز دے کھلݨ تے اثر انداز تھیندے ہن جیڑھے انہاں پروٹین ہووݨ دا فرض کیتا ہا ۔ انہاں دلیل ݙتی کہ ایہ سوڈیم آئنز دی حرکت تے اثر انداز تھیسی تے اعصاب دے خلیات کوں ناقابل استعمال بݨیسی ، اینہی طرحاں اینستھیزیا تھیندا ہے ۔

سکو سوچیا کہ جھلی پروٹین دی ٻئی ونکیاں وی جھلی دے لیپڈ حصے اچ گھلݨ والے مقامی اینستھیٹکس نال متاثر تھی سڳدیاں ہن ۔ ایں واسطے انہاں کوں خیال آیا کہ ہک اینزائم تے نظر رکھی ونڄے جیڑھا جھلی اچ سرایت کر ڳیا ہا تے پتہ لاوݨ کہ ایندیاں خصوصیات مقامی اینستھیٹکس نال متاثر تھیندیاں ہن یا نی ۔ انہاں کیکڑے دے اعصاب اچ ATPase تے نظر رکھی ۔

اینزائم اتھاں ہا ، پر ایندی سرگرمی ٻہوں متغیر ہائی تے انہاں کوں اپݨے مطالعے کیتے ہک ٻہوں فعال اینزائم دی ضرورت ہائی ۔ چھیکڑ بازی او ایہ دریافت کرݨ اچ کامیاب تھی ڳیا کہ ATPase سوڈیم ، پوٹاشیم تے میگنیشیم آئنز دے صحیح امتزاج دے سامݨے آوݨ تے سب توں زیادہ فعال ہا ۔ صرف اوں ویلھے انہاں محسوس کیتا کہ ایں اینزائم دا پلازما جھلی دے پار سوڈیم تے پوٹاشیم دی فعال حرکت نال کجھ تعلق تھی سڳدا ہے ۔ ایہ خیال کئی سال پہلے پیش کیتا ڳیا ہا ، تاہم ، میکانزم بالکل نامعلوم ہا ۔

سکو اپݨے نتائج شائع کیتے ۔ تاہم ، اپݨے پیپر اچ او اینزائم کوں فعال آئن دی حرکت نال سنڄاݨ کرݨ توں محتاط ہا ، ایں واسطے انہاں اپݨے پیپر دے عنوان توں "سوڈیم-پوٹاشیم پمپ" دی اصطلاح کڈھ ݙتی ۔ درحقیقت ، ایندا مطلب ایہ ہا کہ انہاں اپݨی دریافت دی اہمیت کوں صرف آہستہ آہستہ محسوس کیتا ، تے انہاں مقامی اینستھیٹکس تے اپݨے مطالعے جاری رکھئے ۔

1958 اچ سکو ویانا اچ ہک کانفرنس اچ ڳیا تاں جو کولینیسٹیریز تے اپݨے کم دا ذکر کرے ۔ اتھاں انہاں دی ملاقات رابرٹ پوسٹ (ڄم 1920) نال تھئی ، جیڑھا سرخ خون دے خلیات اچ سوڈیم تے پوٹاشیم دی پمپنگ دا مطالعہ کریندا ہا ۔ پوسٹ حال ہی اچ دریافت کیتا ہا کہ ہر ݙو پوٹاشیم آئنز جیڑھے اندر پمپ تھیندے ہن ، ترائے سوڈیم آئنز سیل توں ٻاہر پمپ تھیندے ہن ، تے اپݨی تحقیق اچ انہاں اوابین (یا جی-سٹروفانتھین) ناں دے ہک مادہ دا استعمال کیتا ہا جیڑھا حال ہی اچ پمپ کوں روکݨ کیتے ݙیکھایا ڳیا ہا ۔

پوسٹ سکو دا پیپر نی پڑھیا ہا ، پر او اوں ویلھے ٻہوں خوش تھیا جݙاں سکو اینکوں ATPase تے اپݨے کم دے بارے اچ ݙسیا ۔ پوسٹ پچھیا کہ کیا ایہ اینزائم اوابین نال رکاوٹ اے؟ ایں مرحلے تے سکو کوں علم نہ ہا کہ اوابین پمپ کوں روک ݙیندا ہے ، پر انہاں ستت اپݨی لیب کوں فون کیتا تے تجربہ کرݨ دا انتظام کیتا ۔ اوابین واقعی اینزائم کوں روک ݙتا ، ایں طرحاں اینزائم تے سوڈیم پوٹاشیم پمپ دے درمیان ہک تعلق قائم تھیا ۔

نوبل انعام دے بعد ، سکو اپݨیاں دریافتاں دی کہانی بیان کرݨ کیتے کئی انٹرویوز ݙتے ، تے 94 سال دی عمر اچ وی اپݨے شعبے دی اشاعتاں نال جڑیا رہݨ دی اطلاع ہائی ۔ او 28 مئی 2018 کوں آرهس ، ڈنمارک اچ 99 سال دی عمر اچ فوت تھی ڳیا ، ایندی 100ویں سالڳنڈھ توں پنج مہینے توں وی گھٹ ویلھے اچ ۔