جیفری ولکنسن

جیفری ولکنسن

سر جیفری ولکنسن (14 جولائی 1921 – 26 ستمبر 1996) ہک نوبل انعام یافتہ انگریز کیمیاء دان ہئی جیڑھا آرگینک کیمسٹری تے ہوموجینیس ٹرانزیشن میٹل کائٹیلیسس وچ پیش پیش ہئی ۔ انہاں نوبل انعام ارنسٹ اوٹو فشر نال سانجھا کیتا

تعلیم تے ابتدائی زندگی

ولکنسن اسپرنگ سائیڈ ، ٹوڈمورڈن ، ویسٹ رائڈنگ آف یارکشائر وچ پیدا تھیا ہئی ۔ انہاں دے والد ، ہینری ولکنسن ، ہک ماہر گھر پینٹر تے ڈیکوریٹر ہن  انہاں دی والدہ ، روتھ ، ہک مقامی کاٹن مل وچ کم کریندی ہئی ۔ انہاں دے ہک چاچا ، جیڑھا آرگنائسٹ تے کوائرمسٹر ہئی ، ہک اینجھے خاندان نال شادی کیتی ہئی جیڑھا ہک چھوٹی کیمیکل کمپنی دا مالک ہئی جیڑھی دواسازی دی صنعت کیتے ایپسوم تے گلاؤبر دے نمکیات بݨیندی ہئی  ایتھاں انہاں پہلی واری کیمسٹری وچ دلچسپی پیدا کیتی ۔

انہاں مقامی کونسل پرائمری سکول وچ تعلیم حاصل کیتی تے ، 1932 وچ کاؤنٹی سکالرشپ جتݨ دے بعد ، ٹوڈمورڈن گرامر سکول ڳیا ۔ اتھاں انہاں دے فزکس دے استاد ، لیوک سٹکلف ، سر جان کاک کرافٹ کوں وی پڑھایا ہئی ، جنہاں کوں "ایٹم کوں تقسیم کرݨ" تے نوبل انعام ملا ہئی ۔ 1939 وچ انہاں امپیریل کالج لندن وچ تعلیم حاصل کرݨ کیتے رائل سکالرشپ حاصل کیتی ، جتھوں انہاں 1941 وچ گریجویشن کیتی ، انہاں دی پی ایچ ڈی 1946 وچ "ہوموجینیس ویپر فیز وچ ہائیڈرولائسس دے کجھ فزیکو کیمیکل مشاہدات" دے عنوان نال ݙتی ڳئی ۔

سائنسی پرکھ پرچول

1942 وچ پروفیسر فریڈرک پینتھ نوجوان کیمیاء داناں کوں نیوکلیئر انرجی منصوبے کیتے بھرتی کریندے پئے ہن ۔ ولکنسن شامل تھیا تے کینیڈا بھیڄا ڳیا ، جتھاں او مونٹریال تے بعد وچ چاک ریور لیبارٹریز وچ 1946 تئیں ریہا ۔ اڳلے چار سال انہاں پروفیسر گلین ٹی سیبورگ نال یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے وچ کم کیتا ، زیادہ تر نیوکلیئر ٹیکسونومی تے ۔ اوندے بعد او میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ ہک تحقیقی ساتھی بݨ ڳیا تے ہک طالب علم دے طور تے اپݨی پہلی دلچسپی—لیگنڈز جیویں کہ کاربن مونو آکسائیڈ تے اولیفنز دے ٹرانزیشن میٹل کمپلیکس—وچ واپس آوݨا شروع کر ݙتا ۔

او ستمبر 1951 توں ہارورڈ یونیورسٹی وچ ہن جݙݨ تئیں او دسمبر 1955 وچ انگلینڈ واپس ڳئے ، انہاں نو مہینے دی سیبیٹیکل بریک کوپن ہیگن وچ گھدی ۔ ہارورڈ وچ ، انہاں اڄ وی کوبالٹ وچ پروٹونز کیتے ایکسائٹیشن فنکشنز تے کجھ نیوکلیئر کم کیتا ، پر پہلے ای اولیفن کمپلیکس تے کم کرݨ شروع کر ݙتا ہئی ۔

جون 1955 وچ انہاں کوں امپیریل کالج لندن وچ آوݨ آرگینک کیمسٹری دی چیئر تے مقرر کیتا ڳیا ، تے اوں وقت توں انہاں تقریبا مکمل طور تے ٹرانزیشن میٹلز دے کمپلیکس تے کم کیتا ۔

فیروسین Fe(C5H5)2 دی ساخت

ولکنسن catalytic ہائیڈروجنیشن وچ ولکنسن دے کائٹیلیسٹ RhCl(PPh3)3 دی ورتوں کوں مشہور کرݨ تے فیروسین دی بݨتر دی دریافت کیتے چنڳی طرحاں ڄاݨیا ویندا ہے ۔ ولکنسن دا کائٹیلیسٹ صنعت وچ الکینز کوں الکینز وچ ہائیڈروجنیشن کرݨ کیتے استعمال تھیندا ہے ۔

انہاں جان اے اوسبورن ، ایلن ڈیویسن تے میلکم گرین سمیت پی ایچ ڈی دے طلباء تے پوسٹ ڈاکٹریٹ محققین دی نگرانی کیتی ۔

آدر تے ایوارڈ

ولکنسن کوں ٻہوں سارے ایوارڈز ملے ، جیندے وچ "آرگینومیٹالک مرکبات" تے کم کیتے 1973 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام (ارنسٹ اوٹو فشر دے نال) شامل ہے ۔ او اپݨے سابق ڈاکٹریٹ شاگرد ایف البرٹ کاٹن دے نال "ایڈوانسڈ آوݨ آرگینک کیمسٹری" لکھݨ کیتے وی چنڳی طرحاں ڄاݨیا ویندا ہے ، جینکوں اکثر صرف "کاٹن اینڈ ولکنسن" دے طور تے ڄاݨیا ویندا ہے ، جیڑھا آوݨ آرگینک کیمسٹری دی معیاری نصابی کتاباں وچوں ہک ہے ۔

انہاں کوں 1965 وچ رائل سوسائٹی دا فیلو منتخب کیتا ڳیا ۔ 1980 وچ انہاں کوں یونیورسٹی آف باتھ توں سائنس دی آنریری ڈاکٹریٹ ݙتی ڳئی ۔ امپیریل کالج لندن انہاں دے ناں تے ہک نواں ہال آف ریزیڈینس بݨایا ، جیڑھا اکتوبر 2009 وچ کھولیا ڳیا ۔ ولکنسن ہال انہاں دے اعزاز وچ ناں رکھیا ڳیا ہے ۔

ذاتی زندگی

ولکنسن دی شادی لیس شو نال تھئی ہئی ، جیڑھی ہک ڈینش پلانٹ فزیالوجسٹ ہئی جینکوں او برکلے وچ ملئے ہن ۔ انہاں دیاں ݙو دھیاں ہن ، این تے پرنیل ۔