جھوک پڑھݨ آلے

’’جھوک‘‘ پڑھݨ آلے ہک ڳالھ ‘ ہَڑ ٻدھ گھنن اَتے او ایہ ہے جو ’’اخبار والے‘‘ رانجھے ہوندن ۔ ہَر دے سانجھے ’’او‘‘ ہر کہیں دے ہوندن تے کہیں دے وی کنیں ہوندے ‘ اخبار اِچ ہک خبر چھپی ہے ۔ ایہ خبر ’’پڑھ‘‘ تے ہک بندے کوں ’’خُشی‘‘ تھیندی اے ۔ ٻے کوں ݙکھ لڳدے اے قدرتی ڳالھ اے کیوں جو ہر بندے دی سوچ اَپݨی ہوندی اے تے ’’پسند‘‘ دی ’’آپو اَپݨی‘‘ ہوندی اے ۔ ’’اخبار آلا ’’نہ‘‘ ایندا ’’سڄݨ‘‘ ہوندے نہ اوندا ویری ہوندے ۔ ہر اخبار ’’خبراں‘‘ دِھردیاں ڈیندے تے چھیندے ۔ اخبار دا ایڈیٹر جیرھیاں ’’عبارتاں‘‘ لکھدے ۔ او وی اخبار دی دِھرموجب ہوندن ۔ ایڈیٹر دیاں لکھیاں ہوئیاں ’’عبارتاں‘‘ تے عبارتیں آلے وَرقے تے چھپݨ آلے ’’مضمون‘‘ کہیں پڑھݨ آلے کوں بھمدن تے کہیں کوں کائنیں بھمدے ۔ کوئی ہُنیں اِچ لکھیاں ہوئیاں ڳالھیں ’’منیندے‘‘ تے کوئی کائنیں منیندا۔ ہِیں واسطے ایہ پڑھݨ آلیں دا حق اے ۔ جو او جیرھا کجھ ’’صحیح‘‘ یا ’’غلط‘‘ سمجھدن لکھ بھیڄن‘ ایہ ڳالھیں ’’ٻٹ کڑاک‘‘ دیاں کائنی پر ایں ڳالھوں لکھݨیاں پئے ڳن ‘ جو ’’جھوک‘‘ سرائیکی دا پہلا ݙینہ وار اخباراے تے اساں ’’سرائیکی‘‘ ایں پاسے نوّیں نوّیں اَئے ہیسے ‘ سکولیں تے کالجیں تے اساں ’’سرائیکی‘‘ پڑھاوݨ دا کوئی بندوبست کائنی ۔ اللہ سئیں ! اپݨے حبیب پاک (صلی الل علیہ وآلہ وسلم) ‘ اہلبیت تے پیاریں پیریں ‘ فقیریں دے صدقے ’’جھوک‘‘ کوں ’’سرائیکی پڑھݨ‘‘ پڑھاوݨ دا وسیلہ بݨیسے ۔ (آمین)

اساں سرائیکی وسیب اِچ وَسݨ آلے گُنگے ٻاتے تاں کینسے ۔ اسیکوں ’’گگدام‘‘ رکھیا ڳے۔

’’جھوک‘‘ دے ناں ٻہوں سارے ’’سڄݨیں دے سنیہے‘‘ آئے ہِن ۔ وݙی خوشی تھئی ہے ۔ وَدھ وَدھ تھیون ڈھیر ۔ اسیݙے سِراَکھیں تے ’’ٻٹ کڑاک‘‘ دیاں ڳالھیں ۔ اسیݙے کجھ پڑھݨ آلیں کوں اوکھیاں لڳین ۔ ہُنیں اَپݨی ناراضگی تے کاوڑ لُکائی کائنی ۔ لِکھ بھیڄی ہینیں ایہ ݙاڈھی چنگی ڳالھ اے ۔ اینویں آپت اِچ ’’رس پت‘‘ رَہ ویسے ۔ اسیݙے ہک ݙوں بھرانویں ‘ اپݨی کاوڑ اُردو  اِچ کڈھی ہے ۔ جیویں حضرت … … تے سئیں منظور محسن ہوریں ’’اُردو‘‘ دی ’’مار‘’ ݙیندن۔ ’’اُردو‘‘ دی ہِیں  مار کنوں نہ اپݨے ’’چُھٹدن‘‘ نہ پرائے اَتے ’’اُردو‘‘ اِی اینجھی جو سُݨݨ آلے ’’وَیڑے‘‘ ہوندن ۔ شودی اُردو وی یاد کریسے ‘ جو کوئی ٹکریا ہا پیئو دا ‘ ہک بھرا تاں اَپݨا ناں تے ‘ ݙس پتہ وی کئنیں لکھیا ۔ شئیت ’’کاوڑ کنوں اسیݙے ’’کوڑیج‘‘ ونڄݨ آلے کوڑیل بھرانویں جیرھا کجھ لکھ بھیڄے او اُنہیں دے خیال موجب بلاشک درست ہوسے ۔ پراَکھیندن جو ہر ڳالھ اِچ بدگمانی وی چنگی کائنی ہوندی ۔ اللہ نہ کرے ۔ اساں حق سچ دی راہ لاوݨ آلے ’’عالمیں‘‘ کوں بھلا ’’رَدّبد‘‘ کیوں اَلاوں؟ توباں توباں ‘ توباں‘‘ کیجھی کڈھ ماری ہیوے؟۔ اوہا ٻٹ کڑاک ‘ ہک واری ولا پڑھو ۔ شئیت تُہاݙی کاوڑ کجھ ’’ڈھری‘‘ تھی وَنڄے ۔ اساں گنہگاریں تے جیڑھا ’’عالم‘‘ ہوندے ۔ او آپݨی گالھ ’’عِلم‘‘ دے زور تے منویندے ۔ اوندی زبان اِی پلیت کائنی ہوندی ۔ او ’’لام لاف‘‘ نیں مریندا ۔کہیں دی ’’دھی بھیݨ‘‘ نی پُݨدا ۔ کہیں کوں ڳالھیں مندے نِیں ݙیندا‘ تُساں آپ خود لکھیے وے جو تُساں ہک ’’پرائمری فیل مزدور آدمی‘‘ ہیوے ۔  اَتے تُسیݙا ’’ضمیر‘‘ ایہو کجھ اَکھیندے ۔ جو کہیں کوں ڳالھ مندا کڈھݨ چنگی ڳالھ کائنی ۔ فیصلہ تُساں ’’خود‘‘ اِی کرو ۔ ہک مزدور دا ’’ضمیر‘‘ تاں نی منیندا جینکوں او ’’عالم‘‘ ہووے ۔ حق سچ آلا تاں اوندا ’’ضمیر‘‘ منیسے۔ رَبّ دا پیارا پیغمبر (صلی اللہ علیہ وسلم) تاں ’’کافر‘‘ دی دھی دا ننگا سِر اَپݨی رحمت آلی چادر مبارک نال کڄیندے تے ایہ بھٹو شہید دی ’’نیاݨی‘‘ کوں ’’مُڑساویں‘‘ وات پُݨدِن۔

اللہ سئیںہدایت ݙیونیں ‘ تُساں اُنہاں دیاں ڳالھیں سُݨو تاں تُسیکوں چھنڈ آویسے ۔ ’’چِٹے اَن پڑھ‘‘ جاہل تے ݙن‘‘ ہِن‘ اپݨی عزت اَپݨے ہتھ ہوندی اے ۔ کوئی کہیں کوں ’’جی‘‘ کریسے تاں او لکھ واری جی کریسے’’دھی بھیݨ پُݨݨ والے کوں دھی بھین‘‘ دی ڳالھ ݙیوتاں تُسیݙے اِچ تے اوندے اِچ کوئی فرق کائنیں رہندا ۔ پر ’’ڳٹھ مُٹھڑے‘‘ کوں ’’ڳٹھ مُٹھڑا‘‘ ڈیڈے کوں ’’ݙیڈا‘‘ تے’’ دھچر‘‘کوں ’’دھچر‘‘ آکھݨ تے تاں نہ کوڑیجو ۔ جیوو ہوو۔

خمیس 28؍جون 1990ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان