جعفری

فقہ جعفری (سارائیکی: فقہ جعفری) اسلام دے وݙے فقہی مذاہب وچوں ہک ہے، جیہڑا بنیادی طور تے شیعہ مسلماناں دا مسلک ہے۔ ایندا ناں چوتھے خلیفہ حضرت علی بن ابی طالب (رض) دی نسل توں چھیویں امام، امام جعفر صادق (علیہ السلام) دے ناں تے رکھا گیا ہے۔ انھاں نے اسلامی شریعت دی تشریح تے تدوین وچ ٻہوں اہم کردار ادا کیتا۔^[١]

تاریخ تے بنیاد

فقہ جعفری دی بنیاد اوں علم تے ہے جیہڑا نبی کریم ﷺ توں براہِ راست اہل بیت دے ذریعے منتقل تھیا۔

دورِ امام جعفر صادق (ع): آپ (ع) دا دور علمی لحاظ نال ٻہوں سنہرا ہئی۔ آپ دے حلقہ درس وچ ہزاراں شاگرد شامل ہن، جنہاں وچوں کئی بعد وچ دوسرے فقہی مذاہب دے بانی بݨے (مثلاً امام ابو حنیفہ)۔
تدوین: فقہ جعفری دے احکامات کوں "کتبِ اربعہ" (چار بنیادی کتاباں) وچ جمع کیتا گیا ہے، جیہڑیاں شیعہ نقطہ نظر توں مستند ترین ہن۔

فقہ جعفری دے مطابق شرعی قوانین اخذ کرݨ دے چار وݙے طریقے ہن:

قرآن مجید: پہلا تے قطعی ماخذ۔
سنت و حدیث: نبی کریم ﷺ تے انھاں دے معصوم ائمہ دے اقوال و افعال۔
عقل: درست نتیجے تک پہنچݨ واسطے عقل دا استعمال لازمی قرار ݙتا گیا ہے۔
اجماع: جݙاں تمام علماء کسی مسئلے تے ایں طرح متفق ہوون کہ اوندے وچ امام دی رضا شامل ہووے۔

فقہ جعفری وچ کجھ ایسے پہلو ہن جیہڑے اینکوں دوسرے مذاہب توں ممتاز کریندے ہن:

اجتہاد دا دروازہ: فقہ جعفری وچ اجتہاد (نویں مسائل دا حل لبھݨا) ہمیشہ جاری رہندے، ایں واسطے ہر دور وچ "مجتہد" یا "مرجع تقلید" موجود ہوندے ہن۔
امامت: عقیدہ امامت ایں فقہ دا لازمی حصہ ہے، جیندے مطابق بارہ ائمہ دین دے حقیقی محافظ ہن۔
خمس: زکوٰۃ دے علاوہ آمدنی دا ہک مخصوص حصہ (خمس) مذہبی تے فلاحی کماں واسطے کڈھݨا واجب ہے۔

پاکستان دی آبادی دا ہک وݙا حصہ فقہ جعفری دی پیروی کریندے۔

قانونی حیثیت: پاکستان دے دستور دے مطابق، شیعہ آبادی دے خاندانی معاملات (نکاح، طلاق، وراثت) انھاں دی اپنی فقہ یعنی فقہ جعفری دے مطابق طے تھیندے ہن۔
ثقافت: سارائیکی وسیب وچ عزاداری تے ائمہ اہل بیت نال محبت ہک مشترکہ ثقافتی ورثہ ہے، جتھاں شیعہ تے سنی مل کے محرم الحرام دے پروگراماں وچ شرکت کریندے ہن۔