جارج ڈی ہیویسی

جارج ڈی ہیویسی

جارج چارلس ڈی ہیویسی (1 اگست 1885 – 5 جولائی 1966) ہک ہنگریئن ریڈیو کیمیا دان ہن اتے کیمسٹری وچ نوبل انعام یافتہ ہن ، جنھاں کوں 1943 وچ جانوراں دے میٹابولزم جئیں کیمیائی عملاں دا مطالعہ کرݨ کیتے ریڈیو ایکٹیو ٹریسرز دی تیاری وچ انہاں دے اہم کردار کیتے سراہا ڳیا ۔ انھاں عنصر ہافنیئم وی مشترکہ طور تے دریافت کیتا ۔

جیوݨ جوڳ

ہیویسی گیورگی بوڈاپیسٹ ، ہنگری وچ ہک امیر اتے معزز ہنگریئن-یہودی خاندان وچ پیدا تھئے ، انہاں دے ماپیاں لajos بشٹز اتے بیرونس یوجینیا (جینی) شوسبرگر (جنھاں کوں "ڈی ٹورنیا" دے طور تے معزز کیتا ڳیا ہا) دے اٹھ ٻالاں وچوں پنجویں ہن ۔ خاندان دے ݙونہاں طرفوں ݙاݙا ݙاݙی پیسٹ دی یہودی برادری دے صدر دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں ہن ۔ انھاں دے ماپیاں رومن کیتھولک مذہب اختیار کر گھدا ہا ۔ جارج بوڈاپیسٹ وچ وݙا تھیا اتے 1903 وچ پیارسٹ گیمنازیم توں ہائی سکول توں فارغ التحصیل تھیا ۔ 1904 وچ خاندان دا ناں ہیویسی-بشٹز ہا ، اتے ہیویسی بعد وچ اپݨا ناں بدل ݙتا ۔

ڈی ہیویسی ہک سال کیتے یونیورسٹی آف بوڈاپیسٹ وچ کیمسٹری دی تعلیم شروع کیتی ، اتے شارلٹنبرگ (ہݨ ٹیکنیشے یونیورسیٹیٹ برلن) وچ ٹیکنیشے ہوچسچول وچ کئی مہینے ، پر یونیورسٹی آف فرائیبرگ منتقل تھی ڳیا ۔ اتھاں انھاں دی ملاقات لڈوگ گیٹرمین نال تھئی ۔ 1906 وچ ، انھاں جارج فرانز جولیئس میئر دے نال اپݨا پی ایچ ڈی تھیسس شروع کیتا ، اتے 1908 وچ فزکس وچ ڈاکٹریٹ حاصل کیتی ۔ 1908 وچ ، ہیویسی کوں ای ٹی ایچ زیورخ ، سوئٹزرلینڈ وچ ہک پوزیشن دی پیشکش تھئی ، پر آزادانہ طور تے امیر ہووݨ دی وجہ توں ، او اپݨے تحقیقی ماحول دا انتخاب کرݨ دے قابل ہن ۔ انھاں پہلے کارلسروہے ، جرمنی وچ فرٹز ہابر دے نال کم کیتا ، ول مانچسٹر ، انگلینڈ وچ ارنسٹ ردرفورڈ دے نال ، جتھاں انھاں دی ملاقات نیلز بوہر نال وی تھئی ۔ بوڈاپیسٹ وچ واپس ، انھاں کوں 1918 وچ فزیکل کیمسٹری وچ پروفیسر مقرر کیتا ڳیا ۔ 1920 وچ ، او کوپن ہیگن وچ رہݨ لڳے ۔

پرکھ پرچول

1922 وچ ، ڈی ہیویسی (ڈرک کوسٹر دے نال) عنصر ہافنیئم (72Hf) (لاطینی ہافنیا "کوپن ہیگن" کیتے ، نیلز بوہر دا آبائی شہر) مشترکہ طور تے دریافت کیتا ۔ مینڈلیف دی 1869 دی پیریاڈک ٹیبل کیمیائی عناصر کوں ہک منطقی نظام وچ ترتیب ݙتا ہا ، پر 72 پروٹون والا ہک کیمیائی عنصر غائب ہا ۔ ہیویسی بوہر دے ایٹمی ماڈل دی بنیاد تے اس عنصر کوں ڳولݨ دا فیصلہ کیتا ۔ کوپن ہیگن وچ ناروے اتے گرین لینڈ دے معدنیاتی میوزیم تحقیق کیتے مواد فراہم کیتا ۔ نمونے دی کیتی ڳئی خصوصیتی ایکس رے سپیکٹرا ریکارڈنگز اشارہ ݙتا جو ہک نواں عنصر موجود ہے ۔ قبول شدہ تفصیل کوں مینسل ڈیوس اتے ایرک سیری چیلنج کیتا اے جنھاں ایہ پیشین گوئی جو عنصر 72 ہک ٹرانزیشن عنصر ہوسی ، کیمیا دان چارلس بری نال منسوب کیتا ہے ۔

راک فیلر فاؤنڈیشن دی مالی مدد نال ، ہیویسی دا ہک ٻہوں نتیجہ خیز سال ہا ۔ انھاں ایکس رے فلوروسینس تجزیاتی طریقہ تیار کیتا ، اتے سماریئم الفا رے دریافت کیتی ۔ اتھاں انھاں پودیاں اتے جانوراں دے میٹابولک عملاں دا مطالعہ کرݨ وچ ریڈیو ایکٹیو آئسوٹوپس دا استعمال شروع کیتا ، جسم وچ کیمیکلز دا پتہ لاوݨ کیتے مستحکم آئسوٹوپس دے ہک حصے کوں تھوڑی مقدار وچ ریڈیو ایکٹیو آئسوٹوپس نال بدل ݙتا ۔ 1923 وچ ، ہیویسی قدرتی طور تے ریڈیو ایکٹیو 212Pb کوں ریڈیو ایکٹیو ٹریسر دے طور تے استعمال کرݨ دے پہلے مطالعہ کوں شائع کیتا تاں جو ویشیا فابا ، جیڑھا براڈ بین دے ناں نال وی ڄاݨیا ویندا ہے ، دی جڑاں ، تنایاں اتے پتیاں وچ جذب اتے ٹرانسلوکیشن دا پتہ لایا ونج سڳے ۔ بعد وچ ، 1943 وچ ، ریڈیو ایکٹیو ٹریسنگ تے کم کرݨ تے ہیویسی کوں کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ۔

1924 وچ ، ہیویسی فرائیبرگ وچ فزیکل کیمسٹری دے پروفیسر دے طور تے واپس آ ڳئے ۔ 1930 وچ ، او بیکر لیکچرر دے طور تے کارنیل یونیورسٹی ، ایتھاکا ڳئے ۔ 1934 وچ ، جرمنی وچ نازیاں دے اقتدار وچ آوݨ دے بعد ، او یونیورسٹی آف کوپن ہیگن وچ نیلز بوہر دے انسٹی ٹیوٹ وچ واپس آ ڳئے ۔ 1936 وچ ، انھاں نیوٹران ایکٹیویشن تجزیہ ایجاد کیتا ۔ 1943 وچ او سٹاک ہوم (جنگ دے دوران سویڈن غیر جانبدار ہووݨ دی وجہ توں) فرار تھی ڳئے ، جتھاں او انسٹی ٹیوٹ آف ریسرچ ان آرگینک کیمسٹری دے ساتھی ہن ۔ 1949 وچ او یونیورسٹی آف گینٹ وچ فرانکی پروفیسر منتخب تھئے ۔ اپݨی ریٹائرمنٹ وچ ، او یونیورسٹی آف سٹاک ہوم دے ہک فعال سائنسی ساتھی ریہے ۔

ݙوجھی عالمی جنگ اتے ایں توں بعد

عالمی جنگ دوم شروع ہووݨ توں پہلے ، میکس وون لاؤ اتے جیمز فرینک اپݨے سونے دے نوبل انعام دے تمغے ڈنمارک بھیڄے تاں جو او نازیاں دے ہتھوں ضبط تھیوݨ توں بچ سڳن ۔ ڈنمارک تے نازی حملے دے بعد ایں انھاں کوں خطرے وچ ڈال ݙتا ۔ اوں ویلھے جرمنی توں سونا ٻاہر بھیڄݨ غیر قانونی ہا ، اتے جے ایہ پتہ لڳدا جو لاؤ اتے فرینک ایں طرحاں کیتا ہا ، تاں انھاں تے مقدمہ چلایا ونڄ سڳدا ہا ۔ اینکوں روڪݨ کیتے ، ڈی ہیویسی تمغیاں کوں ایکوا ریگیا وچ گھول تے اتے ایں توں بݨݨ والے محلول کوں کوپن ہیگن وچ نیلز بوہر انسٹی ٹیوٹ وچ اپݨی لیبارٹری دے ہک شیلف تے رکھ تے لکا ݙتا ۔ جنگ دے بعد ، او محلول کوں بے ترتیب پا تے واپس آ ڳئے اتے سونے کوں ایسڈ توں کڈھ گھدا ۔ نوبل سوسائٹی ول ریکورڈ شدہ سونے کوں استعمال کر تے تمغے دوبارہ بݨائے اتے ݙونہاں انعام یافتگان کوں واپس کر ݙتے ۔

1943 تک ، کوپن ہیگن ہک یہودی سائنسدان کیتے محفوظ نہ رہیا ہا اتے ڈی ہیویسی سویڈن فرار تھی ڳئے ، جتھاں انھاں 1961 تک یونیورسٹی آف سٹاک ہوم وچ کم کیتا ۔ سٹاک ہوم وچ ، ڈی ہیویسی کوں سویڈن دے پروفیسر اتے نوبل انعام یافتہ ہانس وون ایولر چیلپین کیمسٹری ڈیپارٹمنٹ وچ استقبال کیتا ، جیڑھا پوری جنگ وچ سختی نال جرمن نواز ریہے ۔ ایں دے باوجود ، ڈی ہیویسی اتے وون ایولر چیلپین جنگ دے دوران اتے بعد وچ ٻہوں سارے سائنسی پیپرز تے تعاون کیتا ۔

سٹاک ہوم وچ رہندے ہوئے ، ڈی ہیویسی کیمسٹری وچ نوبل انعام حاصل کیتا ۔ بعد وچ انھاں کوں رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز وچ شامل کیتا ڳیا اتے کوپلے میڈل ملیا ، جیڑھا انھاں کوں خاص طور تے فخر ہا ۔ ڈی ہیویسی آکھیا: "عوام سمجھدی اے جو سائنسدان کوں ملݨ والا سب توں وݙا اعزاز کیمسٹری وچ نوبل انعام ہے ، پر ایہ ایں طرحاں کائنی ۔ چالیس یا پنجاہ لوکاں کوں نوبل کیمسٹری انعام ملیا ہے ، پر رائل سویڈش اکیڈمی دے صرف دس غیر ملکی رکن ہن ، اتے صرف ݙو کوں کوپلے ملیا ہے ۔ " (بوہر ٻیا ہک ہا ۔ ) انھاں کوں 1958 وچ ریڈیو ایکٹیو آئسوٹوپس دے پرامن استعمال کیتے ایٹمز فار پیس ایوارڈ ملیا ۔

خاندانی زندگی اتے موت

ڈی ہیویسی 1924 وچ پیا ریس نال شادی کیتی ۔ انھاں دے ہک پتر اتے ترائے دھیاں ہن ، جنھاں وچوں ہک (یوجینی) سویڈن دے نوبل انعام یافتہ سوانتے آرہنیئس دے ہک پوترے نال شادی کیتی ۔ ڈی ہیویسی 1966 وچ اسی سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئے اتے انھاں کوں فرائیبرگ وچ دفن کر ݙتا ڳیا ۔ 2000 وچ ، انھاں دی لاش کوں بوڈاپیسٹ ، ہنگری دے کیریپیسی قبرستان منتقل کر ݙتا ڳیا ۔ انھاں کل 397 سائنسی دستاویزات شائع کیتیاں ، جنھاں وچوں ہک بیکریل-کیوری میموریل لیکچر ہا ، جنھاں وچ انھاں ریڈیو کیمسٹری دے سرخیلوں دے گزر گزران دی یاد تازہ کیتی ہئی ۔ انھاں دے خاندان دی درخواست تے ، انھاں دی راکھ 19 اپریل 2001 کوں بوڈاپیسٹ وچ انھاں دے ڄمݨ دی جاء تے دفن کیتی ڳئی ۔

10 مئی 2005 کوں ہیویسی لیبارٹری رسو نیشنل لیبارٹری فار سسٹین ایبل انرجی وچ قائم کیتی ڳئی ، جیڑھا ہݨ ٹیکنیکل یونیورسٹی آف ڈنمارک ، ڈی ٹی یو نیوٹیک ہے ۔ ایکوں لیب دے پہلے ڈائریکٹر ، پروفیسر میکائیل جینسن دی پہل قدمی تے آئسوٹوپ ٹریسر اصول دے بانی دے طور تے جارج ڈی ہیویسی دے ناں تے رکھیا ڳیا ہا ۔