تیلگو

تیلگو (Telugu)
تیلگو رسم الخط وچ لفظ "تیلگو"
خاندانِ زبان	دراوڑی زباناں
بولݨ والے	8 کروڑ 20 لکھ توں زائد
علاقہ	آندھرا پردیش، تلنگانہ (بھارت)
رسم الخط	تیلگو رسم الخط

تیلگو (Telugu) جنوبی ایشیا دی ہک اہم زبان ہے جیہڑی بنیادی طور تے جنوبی بھارت دے ریاستاں آندھرا پردیش تے تلنگانہ وچ ٻولی ویندی ہے۔ ایہ آبادی دے لحاظ نال بھارت دی چوٹھدی (چوتھی) وݙی زبان ہے تے دراوڑی زباناں دے خاندان وچوں سب توں زیادہ ٻولی ونڄݨ والی زبان ہے۔

لسانی خصوصیات

تیلگو کوں "مشرق دی اطالوی" آکھیا ویندے کیونکہ ایندے ہر لفظ دے آخر وچ ہک مصوت (Vowel) آندا ہے، جیہڑا اینکوں ٻولݨ وچ ٻہوں میٹھا تے موسیقی توں بھرپور بݨیندے۔

• ایہ تامل، ملیالم تے کنڑ دی بھرا زبان ہے لیکن ایندا اپنا مخصوص لہجہ ہے۔
• ایندے وچ سنسکرت دے الفاظ دا ہک ٻہوں وݙا ذخیرہ موجود ہے۔

رسم الخط (Script)

تیلگو لکھݨ واسطے ہک مخصوص رسم الخط استعمال تھیندے جیہڑا کنڑ رسم الخط نال ملدا جلدا ہے:

• ایہ ابوجیدا (Abugida) نظام تے مشتمل ہے جتھاں حروف کوں علامتاں دے ذریعے جوڑیا ویندے۔
• ایندے حروف گولائی دار ہوندے ہن، جیہڑے قدیم زمانے وچ تاڑ دے پتیاں تے لکھݨ واسطے سوکھے ہن۔

ادب تے فلمی صنعت

• قدیم ادب: تیلگو ادب دی تریخ ہک ہزار سال توں زیادہ پراݨی ہے۔ گیارہویں صدی دے شاعر "ننیا" (Nannayya) کوں پہلا وݙا شاعر منیا ویندے۔
• ٹولی وڈ (Tollywood): تیلگو فلمی صنعت دنیا دی وݙی فلمی صنعتاں وچوں ہک ہے۔ حیدرآباد، بھارت وچ واقع "راموجی فلم سٹی" دنیا دا سب توں وݙا فلم سٹی ہے جتھاں تیلگو فلماں بݨدیاں ہن۔

سرائیکی تے تیلگو دا موازنہ

سرائیکی وانگ تیلگو وی اپنے خطے دی ہک توانا پہچاݨ رکھدی ہے:

• ݙوہیں زباناں وچ لوک گیتاں تے موسیقی دی ہک مضبوط روایت موجود ہے۔
• ݙوہیں زباناں دے ٻولݨ والے اپنی مادری زبان نال شدید محبت رکھدے ہن تے ایندی ترقی واسطے کوشاں ہن۔