تھئی تابع خلقت سب

شاعر: حضرت خواجہ غلام فریدؒ

کافی نمبر:4

مصرعے:30

الفاظ:136

راگ: جوگ

کافی

تھئی تابع خَلقت سَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

ہَئی گُم تِھیوَݨ مَطلب

تیݙا رُشد اِرشاد وِی توݨے

وَنڄ پُہنتا عَجم،عَرب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

پڑھ پڑھ بید پُراݨ صَحائف

پِیا سِکھیوں عِلم اَدب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

سارے جَڳ تے حکم چَلانویں

پا شاہی دا منصَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

زُہد،عِبادت،عادت تیݙی

ٻیا کیتو کَشف کَسب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

دنیا دے وچ عِزت پایو

ڳیوں عقبیٰ نال طَرَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

سُنی پاک تے حنفی مَذہب

رکھیو صُوفی دا مَشرَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وچ آثار، اَفعال، صِفاتیں

جے یار گِھدوئی لَبھ

تَاں وِی کیا تِھی پیا

غَوثی قُطبی رتبہ پایُو

تھیوں شیخ شیُوخ لَقب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

شعر فرید ؔ تیݙا ونڄ ہُلیا

ہِند ، مَاڑ ، دکھن ، پُورَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

اَوکھے لفظاں دے معانی

•بید:وید

•جڳ:جہان

•پراݨ:ہندؤَاں دی مقدس کتاباں

•صحائف: قرآن مجید دے علاوہ ٻئیاں آسمانی کتاباں

•کسب:ہنر،روزی

•مشرب:طور طریقہ

اوکھے لفظاں دے تلفظ

•تھیوݨ: تھی وں ڑ

•توݨے:توں ڑے ں/توں ڑی ں(ݙوہیں تلفظ رائج ہِن)

ذو معنی الفاظ

•تے:اور/پر/اُتے

•دا :دا/داؤ

•پایو: تئیں پاتا/تئیں حاصل کیتا /تئیں گھتا

مختصر وضاحت

•تھئی تابع خَلقت سَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

ہَئی گُم تِھیوَݨ مَطلب

وضاحت:خواجہ سئیں دی ایہ کافی دنیا دی بے ثباتی تے مبنی ہے۔ اوہ فرمیندن جو دنیا وچ جتنی وی بادشاہت اَتے عہدے حاصل کر گھنو، اُنہاں دا کوئی فائدہ کائنی۔ اصل مقصد آپݨے آپ کوں گم کر ݙیوݨ ہے۔ اِیں شعر وچ آپ فرمیندن کہ جے پوری خلقت تیݙی تابع تھی ڳئی، تاں وی کیا تھی پیا؟ اصل مقصد تاں خود کوں گم کر ݙیوݨ ہے۔

•تیݙا رُشد اِرشاد وِی توݨے

وَنڄ پُہنتا عَجم،عَرب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تیݙا رشد ارشاد عجم تے عرب تک وی پُڄے تاں وی کیا تھی پیا۔ آپ فرمیندن جو انسان دی کوئی اوقات کائنی، انسان کوں کݙاہیں غرور نہیں کرݨا چاہیدا، غرور صرف اللّٰه تے جچدے۔

•پڑھ پڑھ بید پُراݨ صَحائف

پِیا سِکھیوں عِلم اَدب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تئیں وید، ہندؤاں دیاں مقدس کتاباں تے آسمانی کتاباں وی پڑھ گِھدیاں تاں وی کیا تھی پیا۔ اصل مقصد تاں گم تھیوݨ ہے۔

•سارے جَڳ تے حکم چَلانویں

پا شاہی دا منصَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ خواجہ سئیں فرمیندن جو اگر تُوں پورے دے پورے جہان تے حکم چلاویں تے بادشاہی دا منصب وی تئیں پا گِھدا تاں وی کیا تھی پیا۔ آپ فرمیندن جو دنیا دی کوئی شئے مستقل کائنی تے انہاں دا کوئی فائدہ کائنی۔ گم تھیوݨ ہی اصل مقصد یے۔

•زُہد،عِبادت،عادت تیݙی

ٻیا کیتو کَشف کَسب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر زہد تے عبادت تئیں اپݨی عادت بݨا گھِدّی اَتے کشف کوں تئیں ہنر بݨا گھِدّا ، تاں وی کیا تھی پیا۔ گم تھیوݨ ہی اصل مقصد ہے۔

•دنیا دے وچ عِزت پایو

ڳیوں عقبیٰ نال طَرَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تئیں دنیا وچ عزت حاصل کر گِھدی تے آخرت دی وی دھوم دھام نال تیاری کر گِھدی تاں وی کیا تھی پیا ۔ آپ ایں شعر وچ عاجزی تے انکساری دا اظہار کریندن۔

•سُنی پاک تے حنفی مَذہب

رکھیو صُوفی دا مَشرَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تئیں پاک تے صاف سنی مذہب اختیار کر گھِدّا اَتے صوفیاں دے طور طریقے اپنا گھِدّے ، تاں وی کیا تھی پیا۔ گم تھیوݨ ہی اصل مقصد ہے۔

•وچ آثار، اَفعال، صِفاتیں

جے یار گِھدوئی لَبھ

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تیݙے وچ آثار، افعال، صفاتاں وی ہن اَتے تئیں یار کوں وی ڳول گھدے تاں وی کیا تھی پیا۔گم تھیوݨ ہی اصل مقصد ہے۔

•غَوثی قُطبی رتبہ پایُو

تھیوں شیخ شیُوخ لَقب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت: ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر تئیں غوثی اَتے قطبی رتبہ حاصل کر گھدا اَتے تیکوں شیخ شیُوخ لقب ملے تاں وی کیا تھی پیا۔گم تھیوݨ ہی اصل مقصد ہے۔

•شعر فرید ؔ تیݙا ونڄ ہُلیا

ہِند ، مَاڑ ، دکھن ، پُورَب

تَاں وِی کیا تِھی پیا

وضاحت:ایں شعر وچ آپ فرمیندن جو اگر فرید تیݙا شعر ہند، ماڑ، دکھن، پورب تک پڄ ڳیا تاں وی کیا تھی پیا اصل مقصد تاں صرف گم تھیوݨ ہے۔

نتارا

حضرت خواجہ غلام فریدؒ دی ایہ کافی دنیا دی بے ثباتی تے ہے۔ ایں دنیا وچ کجھ وی باقی کائنا رَہسی۔ ہر شئے نے فنا تھی ونڄݨا ہے، اللّٰه تعالیٰ دی ذات دے سوا دنیا وچ وݙے وݙے عہدے، جاگیراں تے بادشاہیاں حاصل کرݨ کوئی وݙی ڳالھ کائنی، بلکہ اصل مقصد تاں آپݨے آپ کوں گم کر ݙیوݨا ہے، یعنی آپݨے آپ کوں مٹا ݙیوݨا ہے۔

ٻیا ݙیکھو

•بݨ دلبر شکل جہان آیا

•انہد مرلی شور مچایا

•اڄ سانولڑے مکلایا

•اَساݙے ایں کم دے بارے وچ ڄاݨݨ سانگے ایہ مضمون ݙیکھو:

•وکیپیڈیا تے کلام فرید

حوالہ

•دیوان فرید بالتحقیق،مجاہد جتوئی