تُساں ڳڑ ٻے دے کھیسے اِچ رکھدو؟

مدت تھی ڳی اے ‘ ٹِک پکی ہوئی اے‘ سویلے اَپݨی وستی اِچوں شہر اَمدیں ہوئیں اَتے پیشیں کوں وَلا گھر ویندیں ہوئیں کوئی نہر آلی موری تے حاجی کریم بخش دی ہَٹی تے چانہہ پیندوں‘ ایہ ڄیہاڑی دی کار اے ‘ وَاہووے ‘اندھاری ہووے ‘ جُھڑ ہووے ‘ مینہ ہووے ‘ اسیݙی حاضر ی سنجھ صباحیں لڳی پی اے‘ کہیں سببوں نہ وَنڄ سڳوں تاں اَچوّا جیہاں رہ ویندے ‘ اسیکوں اِتھاہوں دا ہیلکا اسیݙے ‘ یار مستری شریف خان کورائی کیتے اوندا اَپݨا لیکھا وی اَساں آلا اے ۔ ڄیہاڑی تے کم کرݨ آلا پورھیت بندہ اے پر کم کتھاہیں نیڑے پیا کریندا ہووے یا کہیں پروبھری جھاہ تے اُتھاہیں ضرور آ نکلدے ۔ اوندے تے اسیݙی ڄاݨ سُنڄاݨ آلے بندے اسیکوں اکثرہ اُتھاہیں ڳول لہندِن ‘ ہک تاں حاجی کریم بخش چانہہ دِل نال بݨیندے‘ ݙاڈھی سوادی تے چسولی ‘ ݙوجھی ڳالھ ایہ ہے جو او چانہہ اسیݙے نال پیندے‘ دِل منگݨ جو تھیا‘ حاجی صیب سوہݨے سوہݨے ترائے وَݙے کوپ انج رکھیے ہوئے ہِن ‘ ہک اسیݙے نانویں ہے ۔ ہک شریف خان دے نانویں اَتے ہک خود حاجی صیب دے اَپݨے نانویں‘ چانہہ بݨا تے پاوَݨ کنوں پہلے او ہنائیں کوپیں کوں تتے پاݨی نال چنڳیں رِیت دھو کراہیں ترائے چار واری اَگھلیندے وَل ہر ہک اِچ ناں بنانویں چانہہ پا تے ݙیندے‘ ایہ وی ہے جو ہک دا کوپ ݙوجھا نی گھن سڳداتے نہ کوئی گھندے ۔ حاجی صیب جیرھا کوپ جینکوں ݙیوے اونکوں اوہو گھنݨاں پَمدے ۔ مَروت دا ماریا او اُوہو کوپ کہیں ٻے کوں ݙے ٻہے تاں حاجی صیب کوڑیج ویندے۔ ایں ڳالھوں جیکوں جیرھا کوپ ملے او اونکوں آپ کنے رکھݨا پمدے ‘ اوندے اِچ اُوندے مطلب دی چانہہ ہوندی اے ‘ ہر ہک کوں اُوندے سواد موجب بݨی ہوئی چانہہ مِلدی اے۔

کلھ سویلھے ڄیہاڑی دی ٹِک موجب وِہاݨے نال ٹیک لا تے کھجی دے وَاݨ نال وَاݨیے ہوئے وݙے کھٹڑے تلے اَہلیے پے ہاسے اَتے اسیݙے مہربان ڄاتے سُنڄاتے ٻلیار مشہور عالم دین مولانا محمد لقمان علی پوری ہوریں آ نِکتے ‘آوݨ سیتی آکھیونے یار ہِک واری اِتھاہوں چانہہ پی ڳیا ہَم ‘ اوندا سَواد اَڄاں تئیں کائنی وِسریا‘ اوہو جہی چانہہ بݨا تے پِلا۔حاجی صیب چانہہ بݨاوݨ کیتے اُٹھیا تاں مولانا صیب دے ہک سنگتی آکھیا ۔ سئیں! اَدھ سیر کھیر اِچ پَتی پا ݙیو ‘ حاجی صیب پہلے مولانا صیب ݙے تے وَل اَساں ݙے ݙٹھا ‘ اُوں بندے کنوں پُچھیونے ہاں سئیں ! چانہہ پیوݨی ایں ‘ یا چانہہ پتی آلا مِٹھا تتا کھیر پیوݨے ؟ مولانا صیب تے اسیݙے کِھل نِکل ڳی ‘ اساں آکھیا اسیݙے کیتے چانہہ بݨائو ۔ مارکے کوں ہنائیں دی مرضی موجب پتی پیا ہویا کھیر پلائو ۔ چانہہ بݨ ڳئی۔

مولانا صیب پِھکی چانہہ بݨوائی ہئی ‘ اَپݨے ہک سنگتی کوں آکھیونے جوان ’’ڳڑ دی بھوری تاں ݙے‘ اُوں اَپݨے چولے دے گوندے اِچوں نِکی جہی بھوری کڈھ تے ݙتی‘ اساں مولانا صاحب کنوں پُچھیا حضرت! تُساں ’’ڳڑ‘‘ ٻے دے کھیسے اِچ رکھدو ! مولانا صیب کوں ڳالھ ہٹھ لڳی ‘ ݙاڈھے کِھلیے ‘ اَکھیونے … تاں ڳڑ دے نال وَٹ پکاوَݨ آلے ݙلھ وی رَکھدا ہاں۔

11؍مئی 1993ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان