تونیہ

توݨیا (جینکوں تنیا یا توݨیا یا طنیا وی لکھیا ویندے) دراصل قبیلہ قریش دی ہک شاخ ہے۔ عرب وچ ہک وادی ہئی جیندا ناں وادی توں (عربی وچ التون) ہئی۔ ایں وادی دی نسبت نال اوتھوں دے رہوݨ آلے التونی یا التونیا سݙیندے ہن۔ رفتہ رفتہ اوتھوں کجھ لوک ترکی وچ آ ڳئے۔ نہایت بہادر تھیوݨ دی وجہ نال شہزادہ قسطنطین نے ہک شہر دی بنیاد رکھی جیندا ناں قسطنطنیہ رکھا ڳیا۔ 1145ء وچ صلیبی جنگاں دا آغاز تھیا تے عیسائیاں نے قسطنطنیہ تے حملہ کر کے قبضہ کر ڳھدا۔ لہذا اوتھوں دے کجھ قریشی بزرگان نے افریقہ تے ایشیا دا رخ کیتا تے اپݨے نال کجھ اپݨے مریدین (توݨیا لوک) کوں وی ڳھن ڳئے۔ آخر اوہ برصغیر پہنچے تے جتھاں وی مختلف بزرگان دین نال ملدے تے اپݨے مریدین (توݨیا) دا تعارف کرویندے تاں باقی بزرگان دین وی توݨیا لوکاں دے خلوص تے نیک نیتی توں متاثر تھیندے۔ توݨیا قوم دی نیک نیتی تے ہر کہیں کوں دعا ݙیوݨ دی وجہ نال انہاں دے مرشدین نے انہاں کوں فقیر دا لقب ݙے ݙتا (ایہی وجہ ہے جو توݨیا کوں فقیر آکھیا ویندے)۔ جیہری جاہ توں وی انہاں دے مرشد گزریے، اپݨے مریدین کوں لوکاں دے اصرار تے چھوڑیندے ڳئے۔ ایویں توݨیا قوم مغربی برصغیر وچ مختلف علاقیاں وچ رہائش پزیر تھیندی ڳئی۔