تنویر احمد شاد

اصل ناں      تنویر احمد

تخلص         شاد  ؔ

جمن           1978ء  

تعلیم          میٹرک

پیشہ           حکمت 

تنویر احمد شاد خان پور دے قصبے نواں کوٹ دا نینگر شاعر اے ، پہلے وی ݙو کتاباں چھپین ، اے تریجھی کتاب اے ، چنڳی ڳال اے ہے جو وقت غزرݨ دے نال نال کلام چنڳاں ویندا تھیندے تے شاد دی سوچ اڳوں تے ودھدی پی اے، شاعری دے نال نال میں اے آکھساں جو تنویر شاد ہک ایجھا نینگر اے جینکوں اپݨی دھرتی ، اپݨی مٹی تے اپݨے وسیب نال پیار اے ،چنڳاں شاعر ہووݨ کنوں پہلے او ہک چنڳاں انسان اے ، خان پور دی دھرتی جتھاں خواجہ فرید ، قیس فرید تے امان اللہ ارشد جہے وݙے شاعر پیدا تھین، احٖ وی اتھاںشاعر تے دانشمند پیدا تھیندے پن، اے ٹھیک اے جو ہر شاعر دا اپݨا رنگ تے اپݨی خوشبو ہوندی اے، ہر شاعر خواجہ فرید تے امان اللہ ارشد وی نی ہوندا ، پر غیریں کوں اے ݙسݨ چہندوں جو سرائیکی ماء دھرتی دھرتی پُتر ݙیوݨ بس نی کیتے، میں پتر دی ڳال کیتی اے تاں میݙی ڳال کوں اے نہ سمجھا ونڄے جو پتر پیارے تے دھیاں کوڑیاں ہِن، اساں دھی کوں وی پیار نال پُتر آکھدوں تے دھی تاں اونویں ماء ہوندی اے۔ ڳال اے نی جو عورت شاعرہ نی ہوندی یا شاعرہ تاں ہوندی اتنی وݙی شاعرہ نی ہوندی سارے جڳ جہان اِچ سہرے ، لولیاں تے دعائیں عورتیں لکھین پر ارمان ایں ڳال دا ہے جو انہائیں دا ناں نی تھیندا۔ عورت کوں اوندا مقام تے مرتبہ ݙیوݨ دی لوڑھ ہے جو تاڑی ہک ہتھ نال نہ وڄسے، ادھی توںزائد آبادی تریمت دی ہے اینکوں ضائع نہ کروں۔

میں ہک ٻی ڳال کرݨ چہنداں او اے جو اساں اپݨے آپ کوں سنڄاݨوں تے آپݨی شان کوں سنڄانوں۔ خواجے سئیں وی ایویں فرمائے ’’ جو کوئی چاہے فقر فنا کوں  اپݨے آپ کوں ڳولے ‘‘ ہک ٻی جاہ فرمائے ’’ کیوں توں فرد تے جز سݙانویں ، توں کُلی تو کُل ‘‘ ضرورت توں ودھ عاجزی تے نوڑت اساکوں بھن ݙتے، ہک مذہبی فرقیں رولئے تے ٻے وت مکری مُلاں، ٹھڳو پیر تے ظلمی جاڳیر دار تباہ کیتے، انہائیں سارے عذابیں کنوں آزاد تھیوݨ دی لوڑھ ہے، سر سٹ تے نی سر چا تے ٹرݨ دی لوڑھ اے ، کیوں جو اساݙی اپݨی دھرتی ، اپݨی مٹی تے اپݨا جغرافیہ ہے ، اساں کہیں دے ٻیٹھے ٻلہائے پناہ گیر نی تے نہ ای کوئی ککھ ٻوہار ہیسے جو چھل اِچ لڑھ تے اتھ آ ڳیوں۔ سارے غاصبیں لٹیریں تے قوضہ گیریں کوں آکھ ݙیو اساں سرائیکی ہزاراں سالیں توں ہاسے ، ہُݨ ہیسے تے اڳوں وی ہوسوں، اساں دھرتی دے وݨ ہیسے ول وی پھپھڑ سوں کہیں دا پیو وی اسیکوں مار تے مُکا نی سڳدا ، میں ہر سرائیکی شاعر کوں آکھداں جو اپݨے ہووݨ دا ہوکا ݙیو ے، اساں جوں سِر سٹیسوں پرلے سر تکیسن، اساں پہلے اپݨاں ڈھیر زیان کر آیوں، اساں اڄوکے سارے پاکستان دے ، احٖ اسیکوں اپݨے سر لکاوݨ دی جاہ نی لبھدی۔ میکوں ایں ڳال دا پتہ ہے جو میں اپݨے موضوع توں پرے تھی ڳیاں ، کتاب تے تبصرے دی جاہ تے ٻیاں ڳالھیں کرݨ پئے ڳیاں پر اے ڳالھیں ضروری اِن جو اسیݙے نال اسیݙے وݙیں اے ڳالھیں نی کیتیاں تے اسیکوں کجھ نی ݙسیا ایں وجہ توں احٖ تساں اساں بھوڳ بھوڳیندے ودوں اساکوں ہک ٻے نال اے ڳالھیں کرݨیاں پمسن، اسیکوں وطن وسیب دی آزادی تے سرائیکستان سانگے سیاسی مکالمہ ہر کٹھ میل ، ہر چنڈ گُٹھ تے ہر کچاری اِچ شروع کرݨاں پمسے ، تے ایہو نعرہ لاوݨاں پمسے جو ’’ خوشی ہووے بھانویں غم ، ذکر سرائیکی دا ہووے ہر دم ‘‘چھیکڑ اِچ شاد سئیں کوں مبارخباد آکھساں تے ایں ڳالھ دی وی مبارخباد آکھساں جو انہاں اپݨاں تخلص ’’ناشاد ‘‘ نی رکھیا ، وقت آ ڳے جو اساں ڳالھا ، بھولا، کملا ، بے زر، بے وس، بے ذوق، بے شوق، کمزور ، بدنام تے نا چیز یتیم مسکین جہے عذابیں کنوں اپݨی جان چھڑائوں تے دنیا کوں ݙسائوں جو اساں نماݨے نی ماݨ آلے لوک ہیسے۔

حوالہ

·        معروف سرائیکی دانشور سئیں ظہور دھریجہ دی کتاب سرائیکی قلم قبلیہ وچوں چوݨ

غزل

  ساڈا پیار وساری رہندے            ساکوں مونجھ توںماری رہندے

آکھے لگ تے غیریں دے چن          کیتی پار تیاری رہندے

کجلے دی چا دھار چھکیندے         آپ کوں آپ سنگاری رہندے

دشمن سارے کٹھے کر تے        لاتی ڈھول کچاری رہندے

نال رقیبیں خوش تھی بہندے        شادؔ تے ظلم اُبھاری رہندے

_____________________________

؎سوچ سمجھ تے اکھیاں لانویں      گل اچ ڈکھ دے گیڑ نہ پانویں

شادؔ سجن تے ترس کما تے     دید اچ دید ملیندا راہویں