تاریخ سرائیکستان (سرائیکی وسیب دی تاریخ عہد بہ عہد)

تاریخِ سرائیکستان (سرائیکی وسیب دی تاریخ عہد بہ عہد) History of Saraikistan (Timeline History of Saraiki Waseb)
مغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان) خطہ ملتان دا قدیم نقشہ
از:	5000 قبل مسیح
تا:	عہد موجودہ
علاقے :	سرائیکی وسیب دے تمام علاقے تے ذیلی ریاستاں

خطہ ملتان یا سرائیکی وسیب دی تاریخ اتنی قدیم اے جتنی کہ بنی نوع انسان دی ہے۔

قبل مسیح دا دور

Siege of Multan by Alexander the Great. André Castaigne (1898- 1899).

امارت و سلطنت ملتان (855ء - 1580ء)

Map of the Caliphal province of Sind, a province of the Abbasid Caliphate, circa 800 CE.

Abbasid Caliphate in 850s AD. Emirate of Multan under Banu Munabbih can be seen in the east

Map of the Habbarid Emirate and the Multan Emirate, which replaced the Caliphal province of Sind circa 854 CE.

Multan's Tomb of Shah Rukn-e-Alam is considered to be the earliest Tughluq era monument.

Elaborately illustrated map of the Multan Subah of the Mughal Empire, commissioned by Jean Baptiste Joseph Gentil, ca.1770

Multan's Shahi Eid Gah Mosque dates from 1735 and is decorated with elaborate and intricate Mughal era frescoes.

Multan is famous for its large number of Sufi shrines, including the unique rectangular tomb of Shah Gardez that dates from the 1150s and is covered in blue enameled tiles typical of Multan.

The shrine of Shamsuddin Sabzwari dates from 1330, and has a unique green dome.

The Mausoleum of Shah Ali Akbar dating from the 1580s was built in the regional style that is typical of Multan's shrines.

برطانوی دور (1849ء - 1947ء)

Sheikh Imam-ud-din, governor of Kashmir under the Sikh Empire, fought on the side of the British during the siege of Multan. Pictured along with Ranjur Singh and Diwan Dina Nath, c. 1847

The 1st Bombay European Fusiliers storming the Breach at the Koonee Boorg, 1849.

'The Siege of Mooltan', 1849. Moolraj's elephant struck with a cannonball.

Multan's Ghanta Ghar dates from the British colonial period, and was built in the Indo-Saracenic style.

Cunningham's map of the fort complex.

The 1st Bombay European Fusiliers storming the Breach at the Koonee Boorg, 2 January 1848

North East side of fort, 1n 1848

The front view of an old colonial building built during the rule of the British Raj.

سرائیکی وسیب سیکرٹریٹ دا قیام تے صوبائی حیثیت دی بحالی دا مطالبہ (2020ء - موجودہ دور)

یکم جولائی 2020ء خطہ سرائیکستان دا او تاریخی ݙینہہ اے جݙݨ پاکستان تحریک انصاف دی حکومت ولوں بالخصوص وزیراعلیٰ پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں دے کاوشاں نال اتھاں سول بیوروکریسی تے پولیس بیوروکریسی دے انتظامی سیکرٹریٹ دا قیام عمل اچ آیا۔ 30 جون 2020ء کوں جناب زاہد اختر زمان دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل چیف سیکریٹری تے جناب انعام غنی دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل انسپیکٹر جنرل دے کیتی ڳئی۔ وزیراعلٰی پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں نے انہاں ݙوہاں انتظامی سربراہان نال خصوصی ملاقات اچ نیک تمناواں دے بعد سرائیکی خطے دے معاملات تے مسائل بارے تبادلہ خیال کیتا ۔ انہاں ݙوہاں سربراہان نے ݙو جولائی 2020ء کوں سرائیکستان دے انتظامی سیکرٹریٹ (سرکاری ناں جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ) کیتے باقاعدہ طور تے اپݨے ذمہ داریاں سنبھال گھدے۔ اے سول سیکرٹریٹ سرائیکستان دے ترئے ڈویژناں (ملتان، بہاولپور تے ڈیرہ غازی خان) دے تیرہاں ضلعیاں دا انتظام چلیندے۔ اے سیکرٹریٹ اگرچہ سرائیکی وسیب دے تمام علاقیاں دا نظام نی چلیندا بلکہ صرف جنوبی پنجاب دے تیرہاں ضلعیاں دا انتظام سنبھلیندے۔ لیکن ول وی ایندا قیام خوش آئند اے تے اے سرائیکی صوبے دی طرف ہک اہم قدم اے۔

سرائیکی وسیب دے نوابی تے نیم خود مختار ریاستاں

• مملکت خداداد بہاولپور
• ریاست منکیرہ
• ریاست ٹانک
• ریاست سیت پور
• ریاست اوچ

سرائیکی وسیب دا تاریخی ورثہ تے تحریک صوبہ سرائیکستان

The 15th century Multani Caravanserai in Baku, Azerbaijan, was built to house visiting Multani merchants in the city.

زبان ، ثقافت تے معاشرت

Multan's is home to a significant Christian minority.

Multan's Sufi shrines are often decorated during annual Urs festivals. Pictured is the Wali Muhammad Shah shrine.

ذرائع نقل و حمل تے مواصلات

Cantonment railway station serves as the city's main railway station.

Multan International Airport offers flights throughout Pakistan, and direct flights to Bahrain, Oman, Qatar, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates.

مذاہب، عقائد تے روحانی اقدار

The shrine of Pir Adil Shah.

An 1865 picture of Tomb of Shah Rukn-e-Alam, with visible remains of Multan fort at its edge.

سرائیکی وسیب دے آثار قدیمہ تے ملتانی فن تعمیر

The tomb of Khawaja Awais Kagha displays use of traditional Multan tile-work on both its exterior and interior.