بین فیرنگا

بین فیرنگا: مصنوعی آرگینک کیمیاء دان تے نوبل انعام یافتہ

برنارڈ لوکاس "بین" فیرنگا (ڄمݨ 18 مئی 1951) ہک ڈچ مصنوعی آرگینک کیمیاء دان ہن ، جیڑھے مالیکیولر نینو ٹیکنالوجی تے ہوموجینیس کیٹالیسس اچ مہارت رکھدن ۔

او جیکوبس وین 'ٹ ہوف ڈسٹنگوئشڈ پروفیسر آف مالیکیولر سائنسز ہن ، سٹراٹنگھ انسٹی ٹیوٹ فار کیمسٹری ، یونیورسٹی آف گروننگن ، نیدرلینڈز اچ ، تے رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے اکیڈمی پروفیسر ہن ۔

انہاں کوں 2016 دا نوبل انعام کیمسٹری اچ سر جے فریزر سٹوڈارٹ تے جین پیئر سوواج دے نال "مالیکیولر مشیناں دے ڈیزائن تے سرت سلھاڑ کیتے" ݙتا ڳیا ۔

ذاتی زندگی

فیرنگا کسان گیرٹ فیرنگا (1918–1993) تے انہاں دی ذال لائز فیرنگا نی ہاکے (1924–2013) دے گھر پیدا تھیا ہا ۔ فیرنگا ہک کیتھولک خاندان اچ ݙاہ بھراواں اچوں ݙوجھے نمبر تے ہا ۔ انہاں اپݨی جوانی خاندان دے فارم اچ گزاری ، جیڑھا جرمنی دی سرحد تے ہے ، بورٹانج مور اچ بارگر-کومپاسکوم اچ ۔ او ڈچ تے جرمن نسل نال تعلق رکھدن ۔ انہاں دے وݙ وݙیرے اچ آباد کار جوہان گیرہارڈ بیکل وی شامل ہن ۔ انہاں اپݨی ذال بیٹی فیرنگا کنوں ترائے دھیاں ہن ۔ او گروننگن دے نیڑے پیٹرس وولڈ اچ رہندن ۔

سائنسی سوبھاں

فیرنگا 1974 اچ یونیورسٹی آف گروننگن توں امتیاز دے نال ایم ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ بعد اچ انہاں ایں یونیورسٹی توں 1978 اچ "فینولز دی غیر متناسب آکسیڈیشن ۔ ایٹروپائسومریزم تے آپٹیکل سرگرمی" دے عنوان نال تھیسس نال پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ نیدرلینڈز تے یونائیٹڈ کنگڈم اچ شیل اچ کجھ عرصے بعد ، انہاں کوں 1984 اچ یونیورسٹی آف گروننگن اچ لیکچرر تے 1988 اچ پروفیسر وینبرگ دی جاہ فل پروفیسر مقرر کیتا ڳیا ۔ انہاں دا ابتدائی کیریئر ہوموجینیس کیٹالیسس تے آکسیڈیشن کیٹالیسس تے خاص طور تے سٹیریو کیمسٹری تے مرکوز ہا جنہاں اینینٹیو سلیکٹیو کیٹالیسس دے شعبے اچ وݙی شراکت کیتی ، بشمول مونوفوس لیگینڈ جیڑھا غیر متناسب ہائیڈروجنیشن ، آرگومیٹالک ری ایجنٹس دے غیر متناسب کنجوگیٹ اضافے اچ استعمال تھیندا ہے ، بشمول انتہائی رد عمل والے آرگینولیتھیئم ری ایجنٹس تے آرگینک فوٹو کیمسٹری تے سٹیریو کیمسٹری ۔ 1990 دے ݙہاکے اچ ، سٹیریو کیمسٹری اچ فیرنگا دے کم دی وجہ توں فوٹو کیمسٹری اچ وݙی شراکت تھئی ، جیندے نتیجے اچ پہلی مونودائریکشنل لائٹ ڈریون مالیکیولر روٹری موٹر تے بعد اچ برقی تسلسل نال چلݨ والی مالیکیولر کار (جیہڑی نینو کار سݙیندی ہے) ۔

بین فیرنگا کول 30 توں ودھ پیٹنٹ ہن تے انہاں ہݨ تک 650 توں ودھ پیئر ریویو ریسرچ پیپرز شائع کیتے ہن ، جنہاں دا 30,000 توں ودھ وار حوالہ ݙتا ڳیا ہے تے انہاں دا ایچ انڈیکس 90 توں ودھ ہے ۔ انہاں اپݨے کیریئر اچ 100 توں ودھ پی ایچ ڈی طلباء دی رہنمائی کیتی ہے ۔

سائنسی پرکھ پرچول وچ سانجھ

فیرنگا پاتا کہ کائرواپٹیکل مالیکیولر سوئچز دی ابتدائی شروعات ، پہلے کائرل اوور کراؤڈڈ الکینز دے ڈیزائن تے میسوسکوپک سسٹمز اچ نظریاتی طور تے کنٹرولڈ مالیکیولر سوئچنگ تے کائرلٹی دے ایمپلیفیکیشن دے مظاہرے دی بنیاد تے ، مالیکیولر روٹری موٹرز دا باعث بݨی جنہاں اچ کائرلٹی اوہی فنکشن حاصل کرݨ اچ اہم کردار ادا کریندی ہے جیڑھا فطرت ولوں حاصل تھیندا ہے ، مثال تے طور تے روڈوپسین اچ ریٹینل دی یونی ڈائریکشنل گردش ۔ ایں کم دی وجہ توں دنیا دی پہلی یونی ڈائریکشنل مالیکیولر روٹری موٹر دی دریافت تھئی تے ایں کم مستقبل دی مالیکیولر نینو ٹیکنالوجی یعنی نینو مشیناں تے مالیکیولر موٹرز نال چلݨ والے نینو روبوٹس دے ہک اہم جزو کیتے بنیاد رکھی ہے ۔ نینو مالیکیولر مشیناں ، خاص طور تے مالیکیولر سوئچز تے مالیکیولر موٹرز دے فیرنگا دے ڈیزائن تے سرت سلھاڑ پیچیدہ تے متحرک کیمیائی نظاماں تے فنکشن دے متحرک کنٹرول کیتے نویں طریقے شروع کیتے ہن ۔

انہاں دے گروپ اچ تیار کردہ مالیکیولر سوئچز دی ایپلی کیشنز اچ ریسپانسیو میٹریلز تے سرفیسز ، مائع کرسٹلز ، آپٹو الیکٹرانکس کیتے الیکٹروکرومک ڈیوائسز ، مالیکیولر میموری اسٹک دے طور تے فوٹو سوئچ ایبل ڈی این اے ، ریسپانسیو جیلز ، پولیمرز ، تے نینو اسکیل ڈرگ ڈیلیوری سسٹمز ، اینین سینسنگ ، ریسپانسیو کیٹالسٹس تے فوٹو فارماکولوجی کیتے لائٹ سوئچ ایبل پروٹین چینلز ، اینٹی کینسر ایجنٹس ، اینٹی بایوٹک ٹریٹمنٹ تے اینٹی بایوٹک مزاحمت ، تے بائیو فلم بݨاوݨ کیتے ریسپانسیو دوائیاں استعمال کرݨ دے مکمل طور تے نویں طریقے شامل ہن ۔ سونے دے نینو پارٹیکلز تے میکرو اسکوپک گولڈ فلم تے سطح اسمبلی ولوں میکرو اسکوپک دنیا نال مالیکیولر موٹرز کوں جوڑݨ نال ݙیکھایا ڳیا ہے کہ موٹر کیمیائی طور تے سطح نال ٻدھی ہوئی حالت اچ کم کریندی ہے ، جیڑھا مستقبل دیاں نینو مشیناں کیتے ہک اہم نتیجہ اے جیویں کہ مالیکیولر کنویئر بیلٹ ۔ او تجربات جنہاں اچ مائع کرسٹلز کوں مالیکیولر موٹرز نال ڈوپ کرݨ شامل اے ݙیکھیندا اے کہ موٹر دی حرکت کوں مائع کرسٹل فلم تے میکرو اسکوپک چیزاں کوں گھماوݨ تے مالیکیولر سسٹمز کوں غیر توازن توں ٻاہر کڈھݨ کیتے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔ انہاں اچوں کجھ دریافتاں کوں کیمیکل اینڈ انجینئرنگ نیوز ولوں سال دی سب توں اہم کیمیائی دریافتاں دی فہرست کیتے چݨیا ڳیا ہا ۔

2011 اچ ، مالیکیولر 'نینو کار' ، ہک مالیکیول جیڑھا مالیکیولر موٹر بیسڈ وہیلز تے مشتمل ہا تے ݙیکھایا ڳیا ہا کہ او STM ٹپ توں برقی رو دے سامݨے آوݨ تے ٹھوس سطح تے حرکت کریندا ہے ، دنیا بھر دے بین الاقوامی روزانہ اخباراں تے میگزیناں اچ اجاگر تھیا ہا تے چینی اکیڈمی آف سائنسز ولوں دنیا بھر اچ سائنسز اچ 10 وݙیاں دریافتاں اچوں ہک دے طور تے چݨیا ڳیا ہا ۔ مستقبل دی نظم و ضبط سسٹمز کیمسٹری دی جانب ، ہک ملٹی سٹیج کائرل کیٹالسٹ دی ترقی جیڑھا ہک مربوط سپرا مالیکیولر سسٹم تے مشتمل اے جیڑھا مالیکیولر سنڄاݨ ، کائرلٹی ٹرانسفر ، کیٹالیسس ، سٹیریو الیکٹرانک کنٹرول تے اینینٹیو سلیکٹیویٹی کوں ہک نال ڳنڈھیندا اے جݙاں کہ ایہ سارے عمل ہک اندرونی موٹر فنکشن دے ذریعے فعال یا غیر فعال تھی سڳدن ، مالیکیولر موٹرز دے ڈیزائن تے ایپلی کیشن کوں نفاست دی ہک نویں سطح تے منتقل کریندا ہے ۔

مالیکیولر موٹرز تے سوئچز توں علاوہ ، فیرنگا دے کم ٻہوں سارے شعبیاں کوں پار کیتا اے تے غیر متناسب کیٹالیسس اچ فاسفورا مائیڈائٹس دی لیگینڈز دے طور تے ورتا وی شامل ہے ، تانبے نال چلݨ والے C–C بانڈ بݨاوݨ اچ ہک بہترین سٹیریو کنٹرول آرکائیو کیتا ڳیا ہا ، جیندے نتیجے اچ کیٹالیٹک غیر متناسب کنجوگیٹ اضافے اچ ہک پیش رفت تھئی ۔ جیویں کہ فاسفورا مائیڈائٹس صنعت اچ استعمال تھیندے ڳئے ، حالیہ اچ انہاں انہاں کوں غیر متناسب C-P بانڈ بݨاوݨ کیتے ابتدائی ری ایجنٹس دے طور تے استعمال کیتا ۔ روایتی طور تے ، C–P کپلنگ ری ایکشن اچ کائرل انڈکشن کیتے ہک بیرونی کائرل لیگینڈ استعمال تھیندا ہے ، پر دھاتی کیٹالسٹس دے نال ابتدائی تے چھیکڑی فاسفورس مرکبات دا مسابقتی کوآرڈینیشن ، ہک بیرونی کائرل لیگینڈ دے نال ، اینینٹیو سلیکٹیویٹی کوں گھٹ کریندا ہے ۔ جیویں کہ BINOL تے مشتمل فاسفورا مائیڈائٹس اچ ہک اندرونی کائرل لیگینڈ دیاں خصوصیات ہن تے او بیک وقت ہک سبسٹریٹ دے طور تے وی کم کر سڳدن ، انہاں قیاس کیتا کہ او ایرائل مرکبات دے نال C–P کپلنگ عمل اچ سٹیریو سلیکٹیویٹی کوں ودھیسن ، تے او خوش تھئے جݙاں ڈیٹا تصدیق کیتی کہ انہاں ایویں کیتا ۔

مزید برآں ، ٻئے ٻہوں سارے اجاگر کم کائرل برقی مقناطیسی شعاع ہن جیڑھے اینینٹیو سلیکٹیویٹی پیدا کریندن ، گھٹ مالیکیولر وزن والے جیلٹرز ، STM نال پورفرینز دی امیجنگ ، خشک ہووݨ نال خود اسمبل ، آرگینک سرت سلھاڑ ، CD سپیکٹروسکوپی ، غیر متناسب کیٹالیسس ، کائرلٹی دی ابتدا دی کھوج بشمول ہک بیرونی زمینی منبع دی امکان تے سطح سائنس دے مختلف پہلو بشمول سطح دی ترمیم ، سطح دی توانائی کنٹرول ، تے پورفرین الائرز ۔

آدر تے ایوارڈ

فیرنگا ٻہوں ساری کیمیائی تے سائنسی متعلقہ سوسائٹیز دے ممبر ہن 1998 اچ ، فیرنگا کوں رائل سوسائٹی آف کیمسٹری (FRSC) دا فیلو چݨیا ڳیا ہا ۔ 2004 اچ ، انہاں کوں امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا بین الاقوامی آنریری ممبر چݨیا ڳیا ہا ۔ فیرنگا 2006 توں چݨئے ڳئےممبر ہن ، تے 2008 توں رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز (KNAW) دے اکیڈمی پروفیسر ہن ۔ KNAW اچ فیرنگا نائب صدر تے سائنس ڈویژن دے بورڈ دے چیئر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ ایندے علاوہ ، فیرنگا 2009 اچ سوئٹزرلینڈ اچ برگن سٹاک کانفرنس دے سابق صدر ہن ، تے 2010 توں اکیڈمیا یوروپیا دے چݨئے ڳئےممبر ہن ۔ 2013 اچ ، انہاں کوں رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دے کونسل ممبر دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ہا ۔ 13 اکتوبر 2016 کوں ، فیرنگا کوں رائل نیدرلینڈز کیمیکل سوسائٹی دا آنریری ممبر چݨیا ڳیا ہا ۔

مصنوعی طریقہ کار تے کیٹالیسس اچ انہاں دیاں سانجھاں دی تعریف اچ ، فیرنگا کوں 2000–2001 دا نووارٹس کیمسٹری لیکچرشپ ایوارڈ ݙتا ڳیا ہا ۔ فیرنگا دے تحقیقی کیریئر دا ہک وݙا حصہ مالیکیولر نینو ٹیکنالوجی تے خاص طور تے مالیکیولر فوٹو کیمسٹری تے سٹیریو کیمسٹری تے مرکوز ریہا ہے ۔ انہاں شعبیاں اچ انہاں دیاں سانجھاں کوں تحقیقی ایوارڈز اچ سراہا ڳیا ہے جنہاں اچ 2003 اچ کوربر یورپیئن سائنس پرائز ، 2004 اچ سپینوزا پرائز ، تے 2005 اچ پریلاگ گولڈ میڈل (ETH-زیورخ) ، سوئٹزرلینڈ شامل ہن ۔ انہاں 2007 اچ امریکہ دی امریکن کیمیکل سوسائٹی دا فزیکل آرگینک کیمسٹری اچ جیمز فلیک نورس ایوارڈ ، 2008 اچ یورپیئن ریسرچ کونسل ایڈوانسڈ گرانٹ ، تے 2008 اچ سوئس کیمیکل سوسائٹی دا پیراسیلسس ایوارڈ جتیا ۔

فیرنگا کوں 2010 اچ سٹیریو کیمسٹری دے تمام پُکھاں اچ نشابر سانجھاں کیتے کائرلٹی میڈل ، سولویئس لیگینڈ کنٹیسٹ ایوارڈ (جان ہارٹ وگ ، ییل یونیورسٹی (یو ایس) دے نال سانجھا) ، 2011 اچ رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دا آرگینک سٹیریو کیمسٹری ایوارڈ ، یو تے ، تے 2011 اچ نیدرلینڈز اچ جینٹسچاپ ٹیر بیفورڈنگ وین ڈی نٹور ، جینیس ، ایندے ہیلکنڈے دا ڈیسنیئل وین 'ٹ ہوف میڈل نال وی نوازا ڳیا ہا ۔

مالیکیولر سائنسز اچ فیرنگا دیاں سانجھاں کوں آرتھر سی کوپ سکالر ایوارڈ ، آرگینک کیمسٹری دا ناگویا میڈل ، 2012 گرینڈ پرکس سائنٹیفک سینو ڈیل ڈوکا ، تے 2012 اچ الیگزینڈر وان ہمبولڈٹ فاؤنڈیشن دے ہمبولڈٹ ایوارڈ نال سراہا ڳیا ہے ۔

2013 اچ ، انہاں بعد اچ للی یورپیئن ڈسٹنگوئشڈ سائنس ایوارڈ ، ناگویا ، جاپان اچ ناگویا گولڈ میڈل ، ٹوکیو ، جاپان اچ یامادا-کوگا ایوارڈ ، رائل سوسائٹی آف کیمسٹری ایوارڈ برائے نشابر خدمت ، تے پولش کیمیکل سوسائٹی دا میری کیوری میڈل جتیا ۔

انہاں ٻہوں سارے جریدیاں تے کتاباں کیتے ٻہوں سارے مدعو کردہ جائزہ مضامین تے کتابی ابواب لکھے ہن بشمول کیمیکل ریویوز ، اکاؤنٹس آف کیمیکل ریسرچ ، اینجیوینڈٹے تے سرکلر ڈائیروئزم ، کمپریہینسو کائرواپٹیکل سپیکٹروسکوپی دے شعبے دی اہم نصابی کتاب ۔

انہاں 2014 اچ جرمن کیمیکل سوسائٹی (GDCh) تے بنسن سوسائٹی فار فزیکل کیمسٹری دا تھیوڈور فوسٹر ایوارڈ جتیا ، جرمنی ، تے 2015 اچ امریکن کیمیکل سوسائٹی دا آرتھر سی کوپ لیٹ کیریئر سکالرز ایوارڈ جتیا ۔ نومبر 2015 اچ ، انہاں کوں "مستقبل کیتے کیمسٹری سولوی انعام" ݙتا ڳیا ، جیڑھا "مالیکیولر موٹرز تے انہاں دی شاندار تحقیق کیتے ݙتا ڳیا ہا ، ہک تحقیقی شعبہ جیڑھا نینو روبوٹس نال نویں علاج معالجے تے تکنیکی ایپلی کیشنز دی راہ ہموار کریندا ہے ۔ "

20 دسمبر 2016 کوں ، فیرنگا سر جے فریزر سٹوڈارٹ تے جین پیئر سوواج دے نال مشترکہ طور تے کیمسٹری دا نوبل انعام مالیکیولر مشیناں تے انہاں دے کم کیتے حاصل کیتا ۔ فیرنگا کجھ عرصے توں نوبل انعام کیتے امیدوار سمجھا ویندا ہا ، دی سمپسنز وی انہاں کوں 2010 اچ امیدواراں دی فہرست اچ شامل کیتا ہا ۔ 2016 اچ ، انہاں جرمن کیمیکل سوسائٹی دا ہوفمین میڈل تے ایلسیویئر ولوں ݙتا ڳیا ٹیٹراہیڈرون انعام وی حاصل کیتا ۔ 2017 اچ ، فیرنگا رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دا سینٹینری انعام حاصل کیتا ۔ اگست 2018 اچ ، فیرنگا کوں یورپیئن کیمیکل سوسائٹی (EuChemS) ولوں پیش کردہ یورپیئن گولڈ میڈل ݙتا ڳیا جیڑھا لیورپول ، یوکے اچ منعقدہ ستویں EuChemS کیمسٹری کانگریس دے دوران تھیا ہا ۔ 2019 اچ ، فیرنگا انڈین اکیڈمی آف سائنسز دی رامان چیئر قبول کیتی ، ہک آنریری پوزیشن جیندے اچ ممتاز سائنسداناں کوں انہاں دے کم تے لیکچر ݙیوݨ تے ہندوستان اچ تحقیقی برادری نال ڳالھ مہاڑ کرݨ کیتے سݙیا ویندا ہے ۔

2008 اچ ، انہاں کوں نیدرلینڈز دی ملکہ بیٹریکس ولوں آرڈر آف دی نیدرلینڈز لائن دا نائٹ مقرر کیتا ڳیا ہا ، تے 23 نومبر 2016 کوں انہاں کوں نیدرلینڈز دے بادشاہ ولیم-الیگزینڈر ولوں ایں آرڈر دا کمانڈر بݨایا ڳیا ہا ۔ 1 دسمبر 2016 کوں فیرنگا کوں گروننگن دا آنریری شہری بݨایا ڳیا ہا ۔ 6 اپریل 2017 کوں انہاں دے آبائی شہر بارگر-کومپاسکوم اچ ہک گلی دا ناں پروفیسر ڈاکٹر بی ایل فیرنگاڈم رکھیا ڳیا ہا ۔

1997 اچ ، انہاں 12 گھنٹیاں اچ 200 کلومیٹر ایلفسٹڈینٹوچٹ مکمل کیتا ۔

انہاں کوں اپریل 2019 اچ یو ایس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی ایسوسی ایٹ چݨیا ڳیا ہا ۔

2 اپریل 2019 کوں ، بین فیرنگا کوں یونیورسٹی آف جوہانسبرگ ولوں کیمسٹری دے شعبے تے سائنسی برادری اچ انہاں دیاں سانجھاں دی تعریف اچ آنریری ڈاکٹریٹ دی ڈگری ݙتی ڳئی ہائی ۔

2019 اچ او جرمن اکیڈمی آف سائنسز لیوپولینا دے ممبر بݨ ڳئے ۔

انہاں کوں 2020 اچ رائل سوسائٹی دا غیر ملکی ممبر چݨیا ڳیا ہا ۔

پیشہ ورانہ سرگرمیاں

بین فیرنگا رائل سوسائٹی آف کیمسٹری ولوں شائع کردہ ٻہوں سارے جریدیاں کیتے ایڈیٹوریل بورڈ دے ممبر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ہن ، بشمول کیمیکل کمیونیکیشنز (2012 تک) ، رائل سوسائٹی دے فارادے ٹرانزیکشنز ، تے کیمسٹری ورلڈ دے ایڈیٹوریل بورڈ دے چیئر دے طور تے ۔ او رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دے جریدے آرگینک اینڈ بایو مالیکیولر کیمسٹری دے بانی سائنسی ایڈیٹر (2002–2006) ہن ۔ ایندے علاوہ ، او ایڈوانسڈ سنتھیسس اینڈ کیٹالیسس ، ایڈوانسڈ فز ۔ آرگینک کیم ۔ ، ٹاپکس آوݨ سٹیریو کیمسٹری ، وائلی ولوں شائع کردہ کیمسٹری این ایشین جرنل جریدیاں کیتے ایڈیٹوریل (مشاورتی) بورڈ دے ممبر ہن ، تے جرنل آف آرگینک کیمسٹری ، جرنل آف دی امریکن کیمیکل سوسائٹی جیڑھا امریکن کیمیکل سوسائٹی ولوں شائع تھیندا ہے ، کیتے مشاورتی بورڈ دے ممبر ہن ۔

26 نومبر 2017 کوں ، فیرنگا ، گوانگزو اچ ساؤتھ چائنا نارمل یونیورسٹی دے دورے تے ، ساؤتھ چائنا نارمل یونیورسٹی دے آنریری پروفیسر مقرر تھئے ۔ دسمبر 2017 توں ، انہاں کول چین اچ "گرین کارڈ" ہے ، تے او شنگھائی دی ایسٹ چائنا یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی اچ "خود شفا بخش مواد" تے تحقیق کرݨ والی ٹیم دی اڳواݨی کریسن ۔

فیرنگا کنٹریکٹ ریسرچ کمپنی سیلاکٹ (ہݨ کیڈیس دا حصہ) دے شریک بانی ہن ، جیڑھی اصل اچ آرگینک سرت سلھاڑ دے شعبے اچ خدمات فراہم کرݨ کیتے قائم کیتی ڳئی ہائی پر بعد اچ ہائی تھرو پٹ اسکریننگ طریقے تیار کیتے ۔