بین رائے موٹلسن
بین رائے موٹلسن
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]بین رائے موٹلسن (9 جولائی 1926 – 13 مئی 2022) ہک امریکی۔ڈینش نیوکلیئر فزکس دان ہا ۔ انہاں ایٹمی نیوکلیائی دی غیر کروی جیومیٹری تے کم کرݨ تے 1975 دا نوبل انعام جِتیا ۔
ابتدائی زندگی
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]موٹلسن 9 جولائی 1926 کوں شکاگو ، الینوائے وچ پیدا تھیا ، جارجیا (بلوم) تے گڈمین موٹلسن دا پتر ہا ، جیڑھا ہک انجینئر ہا ۔ ایندا خاندان یہودی ہا ۔ الینوائے دے لا گرانج وچ لیونز ٹاؤن شپ ہائی سکول توں گریجویشن کرݨ دے بعد ، او یونائیٹڈ سٹیٹس نیوی وچ شامل تھیا تے اینکوں پرڈیو یونیورسٹی وچ افسران دی تربیت حاصل کرݨ کیتے بھیڄا ڳیا ، جتھاں انہاں 1947 وچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی ۔ ول انہاں 1950 وچ ہارورڈ یونیورسٹی توں نیوکلیئر فزکس وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ ایندا تھیسس مشیر جولین شوینگر ہا ، جیڑھا نظریاتی فزکس دان ہا جئیں بعد وچ کوانٹم الیکٹرو ڈائنامکس تے کم کرݨ تے 1965 وچ نوبل انعام جِتیا ۔
کیریئر
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]او ہارورڈ توں شیلڈن ٹریولنگ فیلوشپ تے انسٹیٹیوٹ فار تھیوریٹیکل فزکس (بعد وچ نیلز بوہر انسٹیٹیوٹ) وچ یونیورسٹی آف کوپن ہیگن ڳیا تے ڈنمارک وچ ریہا ۔ 1953 وچ اینکوں CERN دے تھیوریٹیکل سٹڈی گروپ وچ سٹاف ممبر مقرر کیتا ڳیا ، جیڑھا کوپن ہیگن وچ مقیم ہا ، جیڑھا عہدہ انہاں نویں بݨݨ والے نورڈک انسٹیٹیوٹ فار تھیوریٹیکل فزکس (نورڈیٹا) وچ 1957 وچ پروفیسر بݨݨ تئیں سنبھالیا ۔ او بہار 1959 وچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے وچ وزیٹنگ پروفیسر ہا ۔ 1971 وچ او ڈینش دا قدرتی شہری بݨ ڳیا ۔
1950–1951 وچ جیمز رین واٹر تے آگے بوہر ایٹمی نیوکلیئس دے ماڈل تیار کیتے جِنہاں انفرادی نیوکلیئنز دے رویے کوں مدنظر رکھیا ہا ۔ اے ماڈل ، جیڑھے نیوکلیئس دے سادہ مائع پھینگ توں اڳاں ودھ ڳئے ہن جیڑھا مؤثر طریقے نال کوئی اندرونی ساخت نئیں رکھدا ہا ، پہلے ماڈل ہن جیڑھے کئی نیوکلیئر خصوصیات کوں بیان کر سڳدے ہن ، جِنہاں وچ کجھ نیوکلیائی وچ چارج دی غیر کروی تقسیم وی شامل ہئی ۔ موٹلسن آگے بوہر نال مل تے نظریاتی ماڈل کوں تجرباتی ڈیٹا نال ملایا ۔ 1952–1953 وچ بوہر تے موٹلسن پیپرز دی ہک سیریز شائع کیتی جیندے وچ نظریہ تے تجربے دے درمیان قریبی مطابقت دا مظاہرہ کیتا ڳیا ، مثال تے طور تے ݙکھایا ڳیا جو کجھ نیوکلیائی دی توانائی دی سطح کوں گردش سپیکٹرم نال بیان کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔ ایں کم نویں نظریاتی تے تجرباتی مطالعات کوں متحرک کیتا ۔
1957 دی گرمیاں وچ ڈیوڈ پائنز کوپن ہیگن ڳیا ، تے بوہر تے موٹلسن کوں سپر کنڈکٹیویٹی دے نظریات وچ تیار کردہ جوڑا اثر نال ملوایا ، جئیں انہاں کوں ایں طرحاں دے جوڑا اثر کوں متعارف کرݨ دی ترغیب ݙتی تاں جو ایٹمی نیوکلیائی وچ جفت تے طاق توانائی دی سطح وچ فرق کوں بیان کیتا ونڄ سڳے ۔
نوبل انعام
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]جیمز رین واٹر ، آگے بوہر تے بین رائے موٹلسن کوں مشترکہ طور تے 1975 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا "ایٹمی نیوکلیائی وچ اجتماعی حرکت تے ذرہ حرکت دے درمیان تعلق دی دریافت تے ایں تعلق دی بنیاد تے ایٹمی نیوکلیئس دی ساخت دے نظریہ دی ترقی کیتے" ۔
نوبل انعام دے بعد دا کم
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]بوہر تے موٹلسن ہک ٻئے نال کم کرݨا جاری رکھیا ، ہک ݙو جلداں والی مونوگراف ، نیوکلیئر سٹرکچر شائع کیتی ۔ پہلی جلد ، سنگل پارٹیکل موشن ، 1969 وچ شائع تھئی ، تے ݙوجھی جلد ، نیوکلیئر ڈیفارمیشنز ، 1975 وچ ۔
پروفیسر موٹلسن بلٹن آف دی ایٹامک سائنٹسٹس دے سپانسرز دے بورڈ دا رکن ہا ۔
او فنش سوسائٹی آف سائنسز اینڈ لیٹرز دا آنریری رکن ، امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا رکن ، تے بنگلہ دیش اکیڈمی آف سائنسز تے نارویجن اکیڈمی آف سائنس اینڈ لیٹرز دا غیر ملکی فیلو ہا ۔ 1969 وچ انہاں کوں ایٹمز فار پیس ایوارڈ ݙتا ڳیا ۔ انہاں 1993 توں 1997 تئیں ECT* (ٹرینٹو ، اٹلی) دے ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔
ذاتی زندگی
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]موٹلسن ہک دوہری شہریت والا ہا ، کیوں جو ایندے کول ڈینش تے امریکی پاسپورٹ ݙونہاں ہن ۔ او کوپن ہیگن وچ رہندا ہا ۔ موٹلسن دی شادی 1948 توں 1975 وچ ایندی موت تئیں نینسی جین رینو نال تھئی ہئی ، تے انہاں دے ݙو پتر تے ہک دھی ہئی ۔ ول موٹلسن 1983 وچ بریٹا مارجر سیگمفیلڈٹ نال شادی کیتی ۔
او 13 مئی 2022 کوں 95 سال دی عمر وچ کوپن ہیگن وچ فوت تھی ڳیا ۔