بین الاقوامی معیاری کتابی عدد

بین الاقوامی معیاری کتابی عدد (ISBN)
فائل:ISBN sample.svg ہک کتاب تے ISBN بار کوڈ دی مثال
مکمل ناں	International Standard Book Number
آغاز	1970ء
ہندسیاں دی تعداد	13 (پہلے 10 ہن)
مقصد	کتاباں دی عالمی پہچاݨ

بین الاقوامی معیاری کتابی عدد (انگریزی: International Standard Book Number یا ISBN) ہک مخصوص عددی تجارتی کوڈ ہے جیہڑا کتاباں دی منفرد پہچاݨ واسطے استعمال کیتا ویندے۔ دنیا وچ چھپݨ والی ہر کتاب، اوندے ایڈیشن، تے اوندے ناشر (Publisher) کوں ہک خاص نمبر ݙتا ویندے تاکہ اونکوں لبھݨ تے ریکارڈ وچ رکھݨ سوکھا ہووے۔

تاریخ تے ارتقاء

• آغاز: ایہ نظام 1966ء وچ برطانیہ وچ بݨایا گیا ہئی تے 1970ء وچ بین الاقوامی معیار (ISO) دے طور تے اپنایا گیا۔
• 10 ہندسیاں دا ISBN: 2007ء توں پہلے ISBN صرف 10 ہندسیاں تے مشتمل ہوندا ہئی۔
• 13 ہندسیاں دا ISBN: کتاباں دی تعداد وچ اضافے پاروں ہݨ ایہ 13 ہندسیاں دا تھی چُکے، جیہڑا ہمیشہ "978" یا "979" توں شروع تھیندے۔

ISBN دے پنج حصے

ہک ISBN نمبر دے عام طور تے پنج حصے ہوندے ہن جیہڑے ڈیش (-) دے ذریعے الگ کیتے ویندن:

1. پہلا حصہ (978): ایہ ظاہر کریندے کہ ایہ ہک کتاب ہے۔
2. گروپ آئی ڈی: ملک، زبان یا علاقے دی پہچاݨ (مثلاً 969 پاکستان واسطے استعمال تھیندے)۔
3. ناشر دا کوڈ: کتاب چھاپݨ والے ادارے دی پہچاݨ۔
4. کتاب دا نمبر: خاص اوں کتاب دے ایڈیشن دی پہچاݨ۔
5. چیک ہندسہ (Check Digit): آخری ہندسہ جیہڑا کوڈ دی درستی دی تصدیق کریندے۔

اہمیت

ISBN دا فائدہ ایہ ہے کہ:

• ایہ لائبریریاں، بک سٹورز تے آن لائن ویب سائٹس (مثلاً ایمازون) کوں کتاباں ترتیب ݙیوݨ وچ مدد ݙیندے۔
• ایندے ذریعے تساں دنیا دے کہیں وی کونے وچ ٻہہ کے کوئی خاص کتاب اوندے نمبر نال لبھ سڳدے او۔
• ویکیپیڈیا دے مضامین وچ کتاباں دے حوالے ݙیندے وقت ISBN لکھݨ نال پڑھݨ والے کوں اصل کتاب تک پہنچݨ وچ آسانی تھیندی ہے۔

سرائیکی کتاباں تے ISBN

اڄ کل سرائیکی ادب تے تحقیق دی جیہڑی نویں کتاباں پاکستان وچ چھپدیاں پیاں ہن، انھاں دے ٹائٹل دے پچھوں ISBN نمبر درج ہوندے۔ ایہ نمبر "نیشنل لائبریری آف پاکستان" توں حاصل کیتا ویندے۔